Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11892-1:2026

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11892-1:2026 về Thực hành nông nghiệp tốt (VietGAP) - Phần 1: Trồng trọt là văn bản kỹ thuật cốt lõi quy định các nguyên tắc, trình tự, thủ tục hướng dẫn tổ chức, cá nhân sản xuất, thu hoạch, sơ chế nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm, chất lượng sản phẩm, sức khỏe người lao động, bảo vệ môi trường và truy xuất nguồn gốc sản phẩm trồng trọt tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể:

• Đối tượng áp dụng: Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động sản xuất, thu hoạch và sơ chế các sản phẩm trồng trọt (bao gồm rau, quả, chè, lúa, cà phê, hồ tiêu, điều và các loại cây trồng khác) tại Việt Nam.
• Mục tiêu cốt lõi: Đảm bảo sản phẩm trồng trọt đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, hạn chế tối đa các mối nguy vật lý, hóa học và sinh học; bảo vệ sức khỏe và an toàn cho người lao động; giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái; và thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, người sản xuất cần tham chiếu và tuân thủ các quy định pháp luật cũng như các tiêu chuẩn quốc gia liên quan khác bao gồm:

• Các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về giới hạn tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng và vi sinh vật trong sản phẩm trồng trọt.
• Các tiêu chuẩn về chất lượng nước dùng cho tưới tiêu, nước dùng cho sơ chế và sinh hoạt của người lao động.
• Các quy định pháp luật hiện hành về quản lý phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng và bảo vệ môi trường.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Điều khoản này làm rõ các khái niệm chuyên ngành quan trọng để thống nhất cách hiểu và áp dụng trong thực tế:

• Thực hành nông nghiệp tốt cho trồng trọt (VietGAP trồng trọt): Là việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm kiểm soát các mối nguy từ khâu chuẩn bị đất, nguồn nước, giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, quá trình chăm sóc, thu hoạch đến khâu sơ chế sản phẩm.
• Mối nguy: Tác nhân sinh học, hóa học hoặc vật lý trong sản phẩm, hoặc tình trạng của sản phẩm có khả năng gây hại cho sức khỏe con người hoặc ảnh hưởng xấu đến môi trường.
• Truy xuất nguồn gốc: Khả năng theo dõi, nhận diện một đơn vị sản phẩm qua từng công đoạn của quá trình sản xuất, sơ chế, bảo quản và phân phối.
• Sơ chế sản phẩm: Các hoạt động xử lý thô sau thu hoạch như làm sạch, phân loại, đóng gói, bảo quản mà không làm thay đổi trạng thái tự nhiên của sản phẩm.

Các yêu cầu chung đối với VietGAP trồng trọt (Điều 4)

Đây là phần nội dung nền tảng thiết lập các nguyên tắc quản lý bắt buộc đối với cơ sở sản xuất muốn đạt chứng nhận VietGAP:

• Đánh giá và lựa chọn vùng sản xuất: Khu vực sản xuất phải được đánh giá rủi ro về ô nhiễm hóa học, sinh học và vật lý từ các hoạt động xung quanh. Không bố trí vùng sản xuất tại nơi có nguy cơ ô nhiễm cao không thể khắc phục được.
• Quản lý đất, giá thể và nước: Đất trồng và giá thể phải được kiểm soát để tránh ô nhiễm lên sản phẩm. Nguồn nước sử dụng cho tưới tiêu và sơ chế phải đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định, không dùng nước thải công nghiệp hoặc nước sinh hoạt chưa qua xử lý.
• Quản lý giống cây trồng: Giống cây trồng phải có nguồn gốc rõ ràng, được phép lưu hành và đảm bảo an toàn dịch bệnh. Việc sử dụng giống biến đổi gen (nếu có) phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật về an toàn sinh học.
• Quản lý phân bón và chất bổ sung: Chỉ sử dụng phân bón có trong danh mục được phép lưu hành. Ưu tiên phân hữu cơ đã được ủ hoai mục. Nghiêm cấm sử dụng phân tươi, chất thải từ người và động vật chưa qua xử lý để bón trực tiếp cho cây trồng.
• Quản lý thuốc bảo vệ thực vật và hóa chất: Áp dụng nguyên tắc quản lý dịch hại tổng hợp (IPM). Chỉ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong danh mục được phép sử dụng tại Việt Nam, tuân thủ nguyên tắc "4 đúng" (đúng thuốc, đúng lúc, đúng liều lượng và nồng độ, đúng cách) và đảm bảo thời gian cách ly trước khi thu hoạch.
• Quản lý rác thải và chất thải nguy hại: Vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật, phân bón và các loại rác thải khác phải được thu gom, phân loại và xử lý đúng quy định, không được vứt bừa bãi tại vùng sản xuất hoặc nguồn nước.
• Sức khỏe, an toàn và phúc lợi của người lao động: Người lao động phải được tập huấn về VietGAP, an toàn lao động và vệ sinh cá nhân. Được trang bị đầy đủ bảo hộ lao động khi tiếp xúc với hóa chất.
• Ghi chép và lưu trữ hồ sơ: Cơ sở sản xuất phải thiết lập và duy trì hệ thống ghi chép nhật ký sản xuất chi tiết (về sử dụng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thu hoạch, bán hàng). Hồ sơ phải được lưu trữ ít nhất 12 tháng để phục vụ công tác kiểm tra và truy xuất nguồn gốc khi cần thiết.