Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11599:2016 quy định phương pháp xác định dư lượng ractopamin trong thịt và sản phẩm thịt bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao sử dụng detector huỳnh quang (HPLC-FLD). Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể:

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp định lượng dư lượng ractopamin có trong thịt và các sản phẩm chế biến từ thịt (bao gồm thịt heo, thịt bò và các loại mô cơ của động vật).
• Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao kết hợp detector huỳnh quang (HPLC-FLD) được lựa chọn nhờ độ nhạy cao, giới hạn phát hiện thấp và độ lặp lại tốt, phù hợp cho việc kiểm soát an toàn thực phẩm và phát hiện các chất cấm thuộc nhóm beta-agonist trong chăn nuôi.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn các tài liệu kỹ thuật bổ trợ sau:

• TCVN 4851 (ISO 3696) - Nước dùng cho phòng thử nghiệm phân tích - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử.
• Các tiêu chuẩn liên quan đến việc lấy mẫu thịt và sản phẩm thịt để đảm bảo tính đại diện của mẫu phân tích trước khi tiến hành quy trình chiết tách.
• Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

- Nguyên tắc của phương pháp (Điều 3)

Nguyên tắc cốt lõi của phương pháp xác định dư lượng ractopamin bao gồm các bước kỹ thuật nghiêm ngặt:

• Chiết tách mẫu: Dư lượng ractopamin trong mẫu thịt được giải phóng và chiết xuất bằng dung dịch đệm thích hợp (thường là đệm axetat hoặc đệm phosphat) kết hợp với quá trình đồng hóa mẫu cơ học.
• Làm sạch dịch chiết: Dịch chiết sau đó được làm sạch bằng kỹ thuật chiết pha rắn (SPE) sử dụng cột thích hợp để loại bỏ tối đa các tạp chất nền hữu cơ từ thịt có thể gây nhiễu tín hiệu phân tích.
• Phân tích trên hệ thống HPLC-FLD: Dịch lọc sau khi làm sạch và làm giàu được tiêm vào hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao. Quá trình phân tách được thực hiện trên cột pha đảo (thường là cột C18).
• Phát hiện và định lượng: Sử dụng detector huỳnh quang (FLD) với bước sóng kích thích (excitation) và bước sóng phát xạ (emission) đặc trưng cho ractopamin để phát hiện và tiến hành định lượng dựa trên đường chuẩn của chất chuẩn ractopamin tinh khiết.

- Thuốc thử và vật liệu (Điều 4)

Yêu cầu về hóa chất, thuốc thử và các chất chuẩn phục vụ cho quá trình phân tích phải đạt độ tinh khiết cao:

• Yêu cầu chung: Chỉ sử dụng các thuốc thử thuộc loại tinh khiết phân tích hoặc dùng cho sắc ký lỏng (grade HPLC). Nước sử dụng phải là nước cất hai lần hoặc nước có độ tinh khiết tương đương đạt tiêu chuẩn loại 1 theo TCVN 4851 (ISO 3696).
• Chất chuẩn ractopamin: Chất chuẩn ractopamin hydroclorid có độ tinh khiết đã biết, được bảo quản ở điều kiện nhiệt độ lạnh theo khuyến cáo của nhà sản xuất để tránh phân hủy.
• Các dung môi hữu cơ: Axetonitril (ACN), metanol (MeOH) dùng cho HPLC, axit axetic băng, amoniac và các muối tạo đệm như amoni axetat hoặc natri hydroxit để điều chỉnh pH trong quá trình chiết xuất và chuẩn bị pha động.
• Chuẩn bị các dung dịch chuẩn: Hướng dẫn chi tiết cách pha chế dung dịch chuẩn gốc (stock solution) và các dung dịch chuẩn làm việc (working solutions) ở các dải nồng độ khác nhau để xây dựng đường chuẩn phân tích chính xác.