Tóm tắt Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11145:2015 (ISO 5890:1981) về Than - Xác định hàm lượng clo hòa tan

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11145:2015 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 5890:1981. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định hàm lượng clo hòa tan trong nước của than đá. Đây là một chỉ tiêu kỹ thuật quan trọng trong việc đánh giá chất lượng than, giúp kiểm soát nguy cơ ăn mòn thiết bị nhiệt và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường trong quá trình chế biến, sử dụng than.

Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết và chuyên sâu từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn:

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định hàm lượng clo hòa tan trong nước (dưới dạng muối clorua dễ chiết tách) có trong các loại than. Phạm vi áp dụng cụ thể bao gồm:

• Áp dụng cho tất cả các loại than đá, than cám và các sản phẩm nhiên liệu rắn từ than có yêu cầu kiểm soát hàm lượng clo.
• Cung cấp cơ sở dữ liệu kỹ thuật để đánh giá nguy cơ gây ăn mòn hóa học đối với các bề mặt kim loại của lò hơi, đường ống dẫn khí thải và các thiết bị công nghiệp trong quá trình đốt cháy than.
• Hỗ trợ các nhà máy nhiệt điện và cơ sở sản xuất công nghiệp trong việc tính toán lượng phát thải khí axit (đặc biệt là axit clohydric - HCl) ra môi trường để có biện pháp xử lý phù hợp.

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác và đồng bộ, cần kết hợp viện dẫn các tài liệu tiêu chuẩn liên quan sau:

• Các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế về phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử nghiệm than, đảm bảo mẫu phân tích có tính đại diện cao nhất cho lô hàng.
• Các tiêu chuẩn về xác định độ ẩm của mẫu phân tích (độ ẩm trong mẫu phân tích phòng thử nghiệm) để phục vụ cho việc quy đổi và tính toán kết quả hàm lượng clo về trạng thái khô hoặc trạng thái thực tế.

Phương pháp xác định clo hòa tan trong than được thực hiện dựa trên nguyên lý chiết tách bằng nước nóng kết hợp với chuẩn độ hóa học, cụ thể:

• Quá trình chiết tách: Một lượng mẫu than xác định được đun sôi với nước cất trong một khoảng thời gian quy định để hòa tan hoàn toàn lượng clo tồn tại dưới dạng các muối clorua tan trong nước.
• Quá trình lọc tách: Tiến hành lọc hỗn hợp sau khi đun sôi để tách hoàn toàn phần bã than không tan, thu lấy dung dịch lọc trong suốt chứa các ion clorua (Cl-).
• Quá trình chuẩn độ: Hàm lượng ion clorua trong dung dịch lọc được xác định bằng phương pháp chuẩn độ hóa học thích hợp. Thông thường sử dụng phương pháp chuẩn độ bạc kế (như phương pháp Volhard hoặc chuẩn độ điện thế) bằng cách dùng dung dịch tiêu chuẩn bạc nitrat (AgNO3) để kết tủa hoàn toàn ion clorua dưới dạng bạc clorua (AgCl).

Để đảm bảo độ chính xác và độ lặp lại của phép đo, tiêu chuẩn yêu cầu sử dụng các loại hóa chất tinh khiết phân tích (TKPT) và nước cất hoặc nước có độ tinh khiết tương đương:

• Nước cất hoặc nước khử khoáng: Phải hoàn toàn không chứa ion clorua để tránh làm sai lệch kết quả phân tích mẫu trắng và mẫu thử.
• Dung dịch tiêu chuẩn Bạc Nitrat (AgNO3): Có nồng độ chính xác đã biết trước, được bảo quản trong chai thủy tinh tối màu để tránh bị phân hủy bởi ánh sáng.
• Các chất chỉ thị màu và dung dịch đệm: Được sử dụng để nhận biết chính xác điểm cuối của quá trình chuẩn độ (thay đổi màu sắc hoặc thay đổi điện thế cực).
• Các hóa chất phụ trợ khác: Axit nitric (HNO3) hoặc các muối trung hòa cần thiết để điều chỉnh môi trường pH của dung dịch chiết trước khi tiến hành chuẩn độ.