Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn ngành 10 TCN 307:2004

Tiêu chuẩn ngành 10 TCN 307:2004 là văn bản kỹ thuật quy định phương pháp xác định hàm lượng phốt pho hữu hiệu (P2O5 hữu hiệu) trong các loại phân bón. Đây là chỉ tiêu chất lượng quan trọng giúp đánh giá hàm lượng dinh dưỡng dễ tiêu mà cây trồng có thể hấp thu được từ phân bón.

Phạm vi áp dụng và quy định chung

• Tiêu chuẩn này áp dụng cho việc phân tích, kiểm nghiệm hàm lượng phốt pho hữu hiệu trong các loại phân lân đơn, phân hỗn hợp (NPK), phân hữu cơ vi sinh và các loại phân bón khác có chứa lân lưu hành trên thị trường Việt Nam.
• Phương pháp này đóng vai trò làm cơ sở pháp lý và kỹ thuật cho các phòng thử nghiệm, cơ quan quản lý chất lượng phân bón đánh giá sự phù hợp của sản phẩm so với tiêu chuẩn công bố.

Nguyên lý của phương pháp xác định

• Hàm lượng phốt pho hữu hiệu được xác định bằng cách chiết mẫu phân bón bằng các dung dịch hòa tan thích hợp (như nước, dung dịch amoni xitrat trung tính hoặc dung dịch axit xitric 2%) tùy thuộc vào loại phân bón cụ thể.
• Sau khi chiết, lượng phốt pho trong dung dịch chiết được xác định bằng phương pháp so màu (đo quang phổ) tạo phức màu xanh lơ hoặc màu vàng phốt pho molybdovanadat, hoặc bằng phương pháp khối lượng quinolin photphomolybdat đối với các mẫu có hàm lượng lân cao.

Yêu cầu về thiết bị, dụng cụ và hóa chất

• Thiết bị đo lường: Máy quang phổ hấp thụ phân tử (UV-Vis) có khả năng đo ở bước sóng quy định; cân phân tích có độ chính xác đến 0,0001g; máy lắc hoặc bếp đun cách thủy để hỗ trợ quá trình chiết.
• Dụng cụ thí nghiệm: Bình định mức các loại, pipet, phễu lọc, giấy lọc không chứa lân và các dụng cụ thủy tinh tiêu chuẩn phòng thí nghiệm.
• Hóa chất và thuốc thử: Sử dụng các hóa chất tinh khiết phân tích (tinh khiết hóa học) bao gồm axit nitric, axit sunfuric, amoni xitrat, amoni molybdat, kali dihydro photphat tiêu chuẩn để dựng đường chuẩn.

Quy trình phân tích mẫu

1. Chuẩn bị mẫu thử: Mẫu phân bón được nghiền nhỏ, đồng nhất và sấy khô đến khối lượng không đổi theo quy định trước khi tiến hành cân mẫu.
2. Quá trình chiết phốt pho hữu hiệu: Cân một lượng mẫu xác định, chuyển vào bình chiết, thêm dung dịch chiết thích hợp, tiến hành lắc hoặc đun cách thủy trong khoảng thời gian quy định để hòa tan hoàn toàn lượng phốt pho hữu hiệu.
3. Lọc và định mức: Lọc lấy phần dung dịch trong, chuyển vào bình định mức và pha loãng đến vạch bằng nước cất.
4. Phát triển màu và đo quang: Hút một thể tích dung dịch lọc chính xác, thêm các thuốc thử tạo màu, để yên trong thời gian quy định để phản ứng tạo màu xảy ra hoàn toàn, sau đó tiến hành đo độ hấp thụ quang (OD) trên máy UV-Vis.

Tính toán và biểu thị kết quả

• Hàm lượng phốt pho hữu hiệu (tính theo phần trăm khối lượng P2O5) được tính toán dựa trên đường chuẩn đã dựng sẵn từ dung dịch phốt pho tiêu chuẩn.
• Công thức tính toán có tính đến khối lượng mẫu cân, độ loãng của dung dịch chiết và hệ số quy đổi tương ứng.
• Kết quả phân tích là trung bình cộng của ít nhất hai lần xác định song song có sai lệch không vượt quá giới hạn cho phép được quy định trong tiêu chuẩn.