Quyết định số 3587/QĐ-UBND phê duyệt Phương án phòng chống lụt bão năm 2016 cho công trình hồ Cửa Đạt, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho công trình thủy lợi - thủy điện cấp đặc biệt này trong mùa mưa bão, đồng thời chủ động ứng phó với các tình huống thiên tai khẩn cấp.

Thông số kỹ thuật chủ yếu của hệ thống công trình hồ Cửa Đạt

Hồ Cửa Đạt là hồ điều tiết năm, thuộc công trình cấp đặc biệt với các thông số kỹ thuật và quy mô cụ thể như sau:

• Cụm công trình đầu mối đập chính Cửa Đạt:
  • Nhiệm vụ: Tưới tiêu cho 86.862 ha đất canh tác (vùng Nam sông Chu: 54.043 ha; vùng Bắc sông Chu - Nam sông Mã: 32.831 ha); giảm lũ với tần suất 0,6%, khống chế mực nước tại Xuân Khánh không vượt quá (+13.71) m; bổ sung nước mùa kiệt cho hạ du với lưu lượng 30,42 m3/s để đẩy mặn và cải thiện môi trường sinh thái.
  • Diện tích lưu vực: 5.938 km2.
  • Mực nước dâng bình thường (MNDBT): (+110.00) m, tương ứng dung tích thiết kế 793,7 triệu m3.
  • Mực nước lũ thiết kế (MNLTK) ở các tần suất: Tần suất P = 0,6% là (+117.64) m (dung tích 1.317,21 triệu m3); Tần suất P = 0,1% là (+119.05) m (dung tích 1.366,13 triệu m3); Tần suất lũ kiểm tra P = 0,01% là (+121.33) m (dung tích 1.450 triệu m3).
  • Mực nước chết (MNC): (+73.00) m, tương ứng dung tích chết 268,69 triệu m3.
  • Kết cấu đập chính: Chiều dài 987,13 m; cao trình đỉnh đập (+121.30) m; cao trình đỉnh tường chắn sóng (+122.50) m.
  • Tràn xả lũ: Tràn xả mặt gồm 5 cửa, kích thước mỗi cửa (11x17) m; lưu lượng xả lớn nhất ứng với tần suất P = 0,1% là 8.200 m3/s.
  • Tuy nen (đường hầm xả nước): Chiều dài 802,3 m, đường kính 9 m, cao độ ngưỡng (+30.00) m; lưu lượng xả lớn nhất (P = 1%) đạt 1.230 m3/s.
  • Nhà máy thủy điện: Công suất thiết kế 97 MW với 2 tổ máy.
• Cụm đầu mối Dốc Cáy: Đập phụ dài 242,3 m, cao trình đỉnh (+122.30) m; kênh dẫn thượng lưu dài 1.358 m, kích thước (2,8x3,8) m, lưu lượng thiết kế 36,66 m3/s; đường hầm tuynel dài 350 m, đường kính 3 m, độ dốc đáy 0,4%, lưu lượng xả tối đa 36,66 m3/s.
• Cụm đầu mối Hón Can: Đập phụ dài 357 m, cao trình đỉnh (+122.50) m. Công trình thoát lũ suối Bọng gồm cống điều tiết dài 101 m (kích thước 1x1,5 m, lưu lượng thiết kế 18,6 m3/s), kênh thoát lũ kết hợp tưới dài 1.076 m (lưu lượng thiết kế 11,5 m3/s) và đập dâng dài 237 m có cao trình đỉnh đập (+108.00) m.
• Cụm đầu mối Bản Trác: Đập phụ gồm đoạn I dài 85 m, đoạn II dài 36,4 m; cao trình đỉnh đập (+121.70) m; cao trình đỉnh tường chắn sóng (+122.00) m.

Phương án phòng chống lụt bão năm 2016

Phương án phòng chống lụt bão được xây dựng chi tiết nhằm chủ động ứng phó với mọi diễn biến bất lợi của thời tiết:

• Mục tiêu cốt lõi: Bảo đảm an toàn tuyệt đối cho toàn bộ hệ thống công trình trong mùa mưa lũ năm 2016; thực hiện cắt giảm lũ với tần suất 0,6%, giữ mực nước tại Xuân Khánh không vượt quá cao trình (+13.71) m.
• Quy định vận hành điều tiết: Thực hiện nghiêm túc theo Quy trình vận hành điều tiết hồ chứa nước Cửa Đạt (Quyết định số 3944/QĐ-BNN-TCTL ngày 16/9/2014 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) và Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Mã (Quyết định số 1911/QĐ-TTg ngày 05/11/2015 của Thủ tướng Chính phủ).
• Các cấp mực nước báo động chống lũ tại hồ:
  • Báo động cấp I: Mực nước hồ đạt cao trình (+105.00) m.
  • Báo động cấp II: Mực nước hồ đạt cao trình (+110.50) m.
  • Báo động cấp III: Mực nước hồ đạt cao trình (+115.00) m.
  • Báo động cấp đặc biệt: Khi mực nước hồ vượt trên cao trình (+115.00) m.
• Các tình huống sự cố giả định và biện pháp xử lý:
  • Sự cố tại đầu mối đập chính: Nứt bê tông bản mặt mái thượng lưu đập; xói lở bờ trái hố xói tràn xả lũ uy hiếp an toàn đập đá đổ bản mặt; kẹt cửa van cung tràn xả lũ không vận hành được; mất điện lưới hoặc hỏng máy phát điện dự phòng; sự cố cầu trục.
  • Sự cố tại các đập phụ (Hón Can, Dốc Cáy, Bản Trác): Khi mực nước hồ đạt (+110.00) m kết hợp mưa lớn kéo dài làm dâng đường bão hòa thân đập, gây hiện tượng thấm nước ra mái hạ lưu.
  • Tình huống cực đoan: Mưa lũ vượt tần suất thiết kế P = 0,01% (lũ kiểm tra) đe dọa trực tiếp đến an toàn đập.
  • Biện pháp xử lý: Áp dụng đồng bộ các biện pháp xử lý giờ đầu theo Phương án PCLB do Công ty TNHH MTV Sông Chu xây dựng.

Công tác chuẩn bị vật tư dự phòng và nhân lực ứng cứu

Để bảo đảm phương châm "4 tại chỗ", phương án quy định chi tiết lượng vật tư dự phòng tập kết tại các hạng mục công trình:

• Vật tư tại đập chính Cửa Đạt: Sẵn có 13.000 m3 đá hộc tại chân công trình, 20 m3 cát, 1 cuộn vải chống thấm Geomembrane (7mx100m), 201 rọ thép, 3.500 bao tải, 20 phao cứu sinh, 20 áo phao, các dụng cụ cầm tay (cuốc, xẻng, dao phát), bổ sung thêm 11 đèn ắc quy, 400 lít xăng dầu, 1 loa tay; duy trì 1 máy phát điện 250KVA tại tràn và 1 máy phát điện (5,5 & 7)KVA tại văn phòng.
• Vật tư tại đập phụ Hón Can: Sẵn có 800 m3 đá hộc, 95 m3 đá 1x2, 87 m3 cát, 1.000 bao tải, 1.660 cọc tre, 700 m2 phên nứa, 20 vồ gỗ, 5 phao cứu sinh, 5 áo phao, các dụng cụ cầm tay, 20 lít xăng dầu, 1 máy phát điện và 1 loa tay.
• Vật tư tại đập phụ Bản Trác: Sẵn có 50 m3 đá hộc, 20 m3 đá 1x2, 20 m3 đá 4x6, 20 m3 cát, 99 rọ thép, 1.000 bao tải, 500 cọc tre, 10 vồ gỗ, 5 phao cứu sinh, 5 áo phao, các dụng cụ cầm tay, bổ sung 1 đèn ắc quy và trang bị 1 loa tay.
• Vật tư tại đập phụ Dốc Cáy: Sẵn có 800 m3 đá hộc, 95 m3 đá 1x2, 90 m3 cát, 1.000 bao tải, 1.487 cọc tre, 20 vồ gỗ, 5 phao cứu sinh, 5 áo phao, các dụng cụ cầm tay, bổ sung 2 đèn ắc quy, duy trì 20 lít xăng dầu, 1 máy phát điện và 1 loa tay.
• Vật tư trong nhân dân và lực lượng ứng cứu: Công ty TNHH MTV Sông Chu phối hợp với Ban Chỉ huy PCTT huyện Thường Xuân phân giao chỉ tiêu chuẩn bị vật tư trong dân. Đồng thời, xây dựng phương án phối hợp lực lượng thường trực ứng cứu giữa Ban Chỉ huy PCLB hồ Cửa Đạt với các xã Xuân Cẩm, Lương Xuân, Vạn Xuân, thị trấn Thường Xuân và Nhà máy Thủy điện Cửa Đạt.

Tổ chức thực hiện và phân công trách nhiệm

Việc tổ chức thực hiện được phân công cụ thể cho các cơ quan, đơn vị liên quan nhằm bảo đảm tính kịp thời và hiệu quả:

• Ban Chỉ huy PCLB hồ Cửa Đạt: Chủ trì kiểm tra công tác an toàn đập trước mùa lũ theo Nghị định số 72/2007/NĐ-CP; phối hợp với UBND huyện Thường Xuân triển khai phương án đến từng thành viên, đơn vị và địa phương theo phương châm "4 tại chỗ" (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, kỹ thuật tại chỗ, vật tư hậu cần tại chỗ).
• UBND huyện Thường Xuân: Xây dựng phương án huy động và tổ chức lực lượng nhân công thường trực, sẵn sàng ứng cứu kịp thời khi có lệnh điều động.
• Công ty TNHH một thành viên Sông Chu:
  • Khẩn trương sửa chữa, khắc phục triệt để các hư hỏng công trình còn tồn tại trước mùa lũ năm 2016.
  • Vận hành thử cửa van cung bằng cả điện lưới và máy phát điện dự phòng trước khi có lũ.
  • Kiểm tra, theo dõi sát sao hệ thống bu lông chốt hãm đầu trục cối đỡ càng của các cửa tràn; phối hợp với các đơn vị chuyên môn xác định nguyên nhân hư hỏng để xử lý dứt điểm.
  • Đảm bảo tập kết đầy đủ vật tư dự phòng đúng vị trí; vận hành công trình đúng quy trình; cập nhật liên tục diễn biến thời tiết.
  • Thực hiện vai trò cơ quan thường trực, báo cáo định kỳ về Ban Chỉ huy PCTT&TKCN tỉnh và Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
  • Tổ chức diễn tập thực tế tình huống kẹt cửa van tràn xả lũ và tình huống mất điện lưới phải chuyển sang vận hành bằng máy phát điện dự phòng.

Hiệu lực thi hành

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trưởng Ban Chỉ huy PCLB hồ Cửa Đạt, Chủ tịch UBND huyện Thường Xuân, Chủ tịch Hội đồng thành viên và Tổng Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Sông Chu cùng Thủ trưởng các đơn vị liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.