Quyết định số 3533/QĐ-UBND phê duyệt Phương án phòng chống lụt bão năm 2016 cho công trình hồ Đồng Bể, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm chủ động ứng phó với các diễn biến bất thường của thời tiết, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho công trình đầu mối, đồng thời bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân và phục vụ sản xuất nông nghiệp tại khu vực hạ du.

- Thông số kỹ thuật chủ yếu của hồ Đồng Bể

Hồ Đồng Bể là công trình thủy lợi cấp III, hoạt động theo chế độ điều tiết nước hàng năm với các thông số kỹ thuật cơ bản sau:

• Phạm vi phục vụ: Đảm bảo diện tích tưới tiêu cho 225 ha đất nông nghiệp thuộc địa bàn hai huyện Như Thanh và Triệu Sơn.
• Lưu vực và dung tích: Diện tích lưu vực (FLV) đạt 8,7 km2. Mực nước dâng bình thường (MNDBT) ở cao trình +39.40 m (dung tích tương ứng 1,97 triệu m3); Mực nước siêu cao (MNSC) ở cao trình +40.44 m (dung tích tương ứng 2,76 triệu m3); Mực nước chết (MNC) ở cao trình +34.00 m (dung tích tương ứng 0,08 triệu m3).
• Hệ thống đập đất: Chiều dài đập đạt 734 m, chiều cao đập tối đa là 10,5 m. Cao trình đỉnh đập ở mức +41.50 m, được trang bị tường chắn sóng cao 0,4 m (cao trình đỉnh tường đạt +41.90 m).
• Tràn xả lũ: Chiều rộng tràn (Btr) là 80 m, chiều cao tràn (Htr) là 1,05 m, lưu lượng xả thiết kế qua tràn (Qtr) đạt 82,5 m3/s.
• Cống lấy nước: Đường kính cống đạt 80 cm, cao độ đáy cống đặt tại +33.00 m, lưu lượng tưới thiết kế (Qt) đạt 0,4 m3/s.

- Quy định vận hành và các cấp báo động chống lũ

Phương án đề ra mục tiêu tối thượng là bảo đảm an toàn công trình, an toàn sản xuất và dân sinh kinh tế vùng hạ du với các quy định cụ thể:

• Nguyên tắc vận hành: Thực hiện nghiêm ngặt theo Quy trình vận hành hồ Đồng Bể đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. Trong trường hợp quy trình chưa được phê duyệt chính thức, Công ty TNHH một thành viên Sông Chu có trách nhiệm khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình duyệt, đồng thời chủ động thực hiện phương án trữ nước an toàn, linh hoạt để vừa chống lũ vừa phục vụ sản xuất.
• Các cấp mực nước báo động lũ tại hồ:
  • Báo động cấp I: Khi mực nước hồ đạt cao trình +39.40 m.
  • Báo động cấp II: Khi mực nước hồ đạt cao trình +39.90 m.
  • Báo động cấp III: Khi mực nước hồ đạt cao trình +40.44 m.

- Các tình huống sự cố giả định và biện pháp xử lý

Phương án đã dự báo chi tiết các tình huống nguy hiểm có thể xảy ra đối với công trình đập đất và hệ thống xả để chủ động ứng phó:

• Sạt lở mái đập đất: Xảy ra khi mực nước hồ dâng cao kịch trần kết hợp mưa lớn kéo dài làm đường bão hòa trong thân đập dâng cao, gây thấm nước ra mái hạ lưu đập.
• Hiện tượng rò rỉ, mạch đùn, mạch sủi: Xuất hiện nước thấm mạnh tại vị trí chân mái hạ lưu hoặc phát sinh các mạch đùn, mạch sủi mang theo nước đục (dấu hiệu xói ngầm thân đập).
• Xói lùng thân đập: Hiện tượng xói lùng dọc theo thân cống lấy nước dưới đập hoặc tại vị trí tiếp giáp giữa hai vai đập với sườn núi.
• Sự cố tổ mối ngầm: Các tổ mối lớn ẩn sâu trong thân đập không được phát hiện kịp thời trong quá trình kiểm tra, tạo đường rỗng cho nước thấm qua gây nguy cơ rò rỉ lớn.
• Kẹt cửa van cống lấy nước: Khi có áp thấp nhiệt đới hoặc bão đổ bộ trực tiếp gây mưa lớn, yêu cầu đóng khẩn cấp cống lấy nước nhưng cánh cửa van bị kẹt không thể hạ xuống.
• Lũ lịch sử vượt thiết kế: Xuất hiện trận lũ đặc biệt lớn vượt tần suất thiết kế, nước hồ tràn qua đỉnh đập đất gây xói lở nghiêm trọng mái hạ lưu và đe dọa trực tiếp đến an toàn đập (nguy cơ vỡ đập).
• Biện pháp xử lý: Thống nhất áp dụng các biện pháp xử lý giờ đầu theo đúng Phương án phòng chống lụt bão công trình hồ Đồng Bể năm 2016 do Công ty TNHH một thành viên Sông Chu xây dựng.

- Công tác chuẩn bị vật tư dự phòng và nhân lực ứng cứu

Để đảm bảo khả năng ứng phó tức thời theo phương châm "4 tại chỗ", phương án quy định cụ thể về vật tư và nhân lực:

• Vật tư dự phòng tại công trình (do Công ty TNHH một thành viên Sông Chu quản lý): Phải tập kết đầy đủ tại chân công trình hoặc trong kho, bao gồm: 104,7 m3 đá hộc; 18 m3 đá kích cỡ 1x2; 10,1 m3 đá kích cỡ 4x6; 68 m3 cát; 120 cái rọ thép; 2.500 cái bao tải; 600 cọc tre; 10 cái vồ gỗ; 5 cái phao cứu sinh; các dụng cụ thủ công (9 cuốc bàn, 8 xẻng, 3 dao phát, 5 dao chặt, 5 cuốc chim); thiết bị chiếu sáng và vận hành (4 đèn bão, 1 đèn ắc quy, 1 máy phát điện và bổ sung thêm 20 lít xăng dầu).
• Vật tư dự phòng trong nhân dân: Công ty TNHH một thành viên Sông Chu lập kế hoạch chi tiết, phối hợp với Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai (PCTT) các huyện Triệu Sơn và Như Thanh để phân giao chỉ tiêu chuẩn bị vật tư cụ thể cho từng địa phương, đơn vị liên quan nhằm huy động nhanh chóng khi có lệnh.
• Nhân lực ứng cứu tại chỗ: Ban Chỉ huy phòng chống lụt bão hồ Đồng Bể xây dựng phương án hiệp đồng tác chiến cụ thể với Ban Chỉ huy PCTT các xã lân cận gồm Xuân Du, Triệu Thành, Hợp Thành và Phượng Nghi để duy trì lực lượng, phương tiện thường trực, sẵn sàng cơ động xử lý sự cố ngay từ giờ đầu.

- Phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện

Quyết định phân định rõ ràng quyền hạn và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan trong quá trình triển khai phương án:

• Ban Chỉ huy phòng chống lụt bão hồ Đồng Bể: Chịu trách nhiệm kiểm tra toàn diện công tác chuẩn bị an toàn đập trước mùa mưa lũ theo quy định của Pháp lệnh khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi và Nghị định số 72/2007/NĐ-CP. Báo cáo kịp thời cho Ban Chỉ huy PCTT các huyện Triệu Sơn, Như Thanh để phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên và các xã theo phương châm "4 tại chỗ" (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, vật tư phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ). Tổ chức phổ biến, quán triệt phương án cho các xã và đơn vị liên quan.
• Ủy ban nhân dân các huyện Triệu Sơn và Như Thanh: Xây dựng phương án chi tiết huy động lực lượng lao động, nhân công địa phương thường trực ứng cứu, sẵn sàng chi viện kịp thời cho công trình khi có yêu cầu.
• Công ty TNHH một thành viên Sông Chu: Thực hiện cắm mốc chỉ giới phạm vi vùng phụ cận bảo vệ đập theo đúng Nghị định số 72/2007/NĐ-CP. Khẩn trương sửa chữa, khắc phục triệt để các hư hỏng, tồn tại của công trình trước mùa lũ năm 2016. Chuẩn bị đầy đủ vật tư dự phòng tại công trình; vận hành hồ chứa đúng quy trình; theo dõi sát sao diễn biến thời tiết. Đóng vai trò là cơ quan thường trực trong công tác phòng chống lụt bão hồ Đồng Bể, thực hiện chế độ báo cáo thường xuyên về Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tỉnh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng các ngành liên quan.

- Hiệu lực thi hành

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trưởng Ban Chỉ huy phòng chống lụt bão hồ Đồng Bể, Chủ tịch UBND các huyện Triệu Sơn, Như Thanh, Chủ tịch Hội đồng thành viên và Tổng Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Sông Chu cùng Thủ trưởng các đơn vị liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.