Quyết định số 3585/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa phê duyệt Phương án phòng chống lụt bão năm 2016 cho công trình hồ Thung Bằng, huyện Cẩm Thủy. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm chủ động ứng phó với các diễn biến bất thường của thời tiết, bảo vệ an toàn cho công trình đầu mối, đồng thời bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân và phục vụ sản xuất nông nghiệp tại khu vực hạ du.

- Thông tin chung và các thông số kỹ thuật chủ yếu của hồ Thung Bằng

Hồ Thung Bằng là công trình thủy lợi có vai trò điều tiết nước theo năm, được phân cấp là công trình cấp III với các thông số kỹ thuật cơ bản như sau:

• Nhiệm vụ và phạm vi phục vụ: Đảm bảo nguồn nước tưới tiêu cho 470 ha đất canh tác thuộc địa bàn huyện Cẩm Thủy.
• Diện tích lưu vực (FLV): Đạt 13 km2.
• Mực nước dâng bình thường (MNDBT): Ở cao trình +45.93 m, tương ứng với dung tích thiết kế là 3,46 triệu m3 (3,46x10^6 m3).
• Mực nước siêu cao (MNSC): Ở cao trình +47.40 m, tương ứng với dung tích phòng lũ là 4,36 triệu m3 (4,36x10^6 m3).
• Mực nước chết (MNC): Ở cao trình +35.50 m, tương ứng với dung tích chết là 0,12 triệu m3 (0,12x10^6 m3).
• Thông số đập đất: Chiều dài đập đạt 550 m; chiều rộng mặt đập B = 4 m; cao trình đỉnh đập ở mức +48.50 m. Đập được trang bị tường chắn sóng cao 0,8 m với cao trình đỉnh tường đạt +49.30 m.
• Tràn xả lũ: Có chiều rộng tràn Btr = 18 m; cao trình ngưỡng tràn ở mức +45.93 m; chiều cao cột nước tràn Htràn = 1,47 m; lưu lượng xả tràn thiết kế Qtràn = 85,9 m3/s.
• Cống lấy nước dưới đập: Đường kính cống Φ 100 cm; cao độ đáy cống đạt +34.50 m; lưu lượng tưới thiết kế Qtưới = 0,54 m3/s.

- Quy định vận hành và các cấp báo động lũ

Phương án phòng chống lụt bão (PCLB) năm 2016 đặt ra mục tiêu tối thượng là bảo đảm an toàn tuyệt đối cho công trình hồ chứa, an toàn cho hoạt động sản xuất nông nghiệp và an toàn dân sinh kinh tế của toàn bộ vùng hạ du. Quy trình vận hành và giám sát mực nước được quy định cụ thể:

• Nguyên tắc vận hành trong mùa mưa lũ: Thực hiện nghiêm ngặt theo Quy trình vận hành hồ Thung Bằng do đơn vị tư vấn lập và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. Trong trường hợp quy trình chưa được phê duyệt chính thức, Công ty TNHH một thành viên Sông Chu có trách nhiệm khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình duyệt, đồng thời chủ động thực hiện phương án trữ nước an toàn, linh hoạt để vừa phòng lũ vừa phục vụ sản xuất.
• Các cấp mực nước báo động chống lũ tại hồ:
  • Báo động cấp I: Khi mực nước hồ đạt cao trình +45.93 m.
  • Báo động cấp II: Khi mực nước hồ đạt cao trình +46.93 m.
  • Báo động cấp III: Khi mực nước hồ đạt cao trình +47.53 m.

- Các tình huống sự cố trọng điểm và biện pháp xử lý giờ đầu

Quyết định dự báo chi tiết các kịch bản sự cố nguy hiểm có thể xảy ra đối với công trình đầu mối hồ Thung Bằng trong mùa mưa bão, bao gồm:

• Sạt lở mái đập đất: Xảy ra khi mực nước hồ dâng cao đến cao trình thiết kế kết hợp mưa lớn kéo dài, làm đường bão hòa trong thân đập dâng cao, dẫn đến hiện tượng nước thấm ra mái hạ lưu đập gây sạt trượt.
• Thấm và rò rỉ thân đập: Xuất hiện hiện tượng nước thấm mạnh ra mái, chân mái hạ lưu hoặc phát sinh các mạch đùn, mạch sủi mang theo nước đục (dấu hiệu xói ngầm).
• Xói lùng công trình: Hiện tượng xói lùng dọc theo thân cống lấy nước xuyên đập, dọc theo kết cấu tràn xả lũ hoặc tại vị trí tiếp giáp giữa hai vai đập với sườn núi.
• Sự cố do tổ mối: Các tổ mối lớn tiềm ẩn sâu trong thân đập không được phát hiện kịp thời trong quá trình kiểm tra, tạo thành các đường rỗng cho nước thấm qua gây nguy cơ vỡ đập.
• Kẹt cửa van cống lấy nước: Khi có áp thấp nhiệt đới hoặc bão đổ bộ trực tiếp vào Thanh Hóa gây mưa lớn, yêu cầu đóng cống khẩn cấp nhưng cánh cửa van bị kẹt không thể hạ xuống.
• Lũ lịch sử vượt tần suất thiết kế: Xuất hiện lũ đặc biệt lớn có nguy cơ nước tràn qua đỉnh đập đất, gây xói lở nghiêm trọng mái hạ lưu hoặc dẫn đến nguy cơ vỡ đập hoàn toàn.
• Biện pháp khắc phục: Thống nhất áp dụng toàn bộ các biện pháp xử lý giờ đầu theo đúng Phương án PCLB công trình hồ Thung Bằng năm 2016 do Công ty TNHH một thành viên Sông Chu xây dựng nhằm khống chế sự cố ngay từ những phút đầu tiên.

- Phương án chuẩn bị vật tư dự phòng và lực lượng ứng cứu

Để chủ động ứng phó theo phương châm "4 tại chỗ", quyết định phân định rõ nguồn vật tư dự phòng tại chỗ và trong nhân dân:

• Vật tư dự phòng trực tiếp tại công trình: Công ty TNHH một thành viên Sông Chu có trách nhiệm tập kết đầy đủ, đảm bảo chất lượng tại các vị trí thuận tiện cho việc ứng cứu. Danh mục vật tư bao gồm:
  • Đá hộc: Hiện có 27 m3, bổ sung thêm 3 m3 (tập kết tại chân công trình).
  • Đá 1x2: Hiện có 6,5 m3, bổ sung thêm 3,5 m3.
  • Đá 4x6: Hiện có 13,5 m3.
  • Cát: Hiện có 13 m3, bổ sung thêm 5 m3.
  • Rọ thép: 50 cái (lưu trữ tại kho công trình).
  • Bao tải: 1.370 cái.
  • Cọc tre: Hiện có 230 cọc, bổ sung thêm 100 cọc.
  • Vồ gỗ có cán: Hiện có 5 cái, bổ sung thêm 2 cái.
  • Thiết bị cứu hộ và chiếu sáng: Phao cứu sinh (hiện có 2 cái, bổ sung 1 cái), áo phao (3 cái), đèn bão (hiện có 4 cái, bổ sung 1 cái), đèn ắc quy (bổ sung 2 cái), loa tay (1 cái).
  • Công cụ lao động: Cuốc bàn (10 cái), xẻng (10 cái), dao phát (7 cái), dao chặt (5 cái), cuốc chim (3 cái).
  • Vật tư khác: Phai gỗ (7 cái), xăng dầu dự phòng (20 lít).
• Vật tư dự phòng trong nhân dân: Công ty TNHH một thành viên Sông Chu lập kế hoạch chi tiết, phối hợp với Ban Chỉ huy PCLB hồ Thung Bằng để báo cáo Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai (PCTT) huyện Cẩm Thủy phân bổ chỉ tiêu, nhiệm vụ chuẩn bị cụ thể cho từng thôn, bản, đơn vị lân cận.
• Nhân lực ứng cứu khẩn cấp: Ban Chỉ huy PCLB hồ Thung Bằng xây dựng quy chế phối hợp hiệp đồng chặt chẽ với Ban Chỉ huy PCTT các xã Cẩm Ngọc và Cẩm Phong nhằm huy động lực lượng dân quân tự vệ, thanh niên xung kích và phương tiện tại chỗ sẵn sàng ứng cứu khi có tình huống xảy ra.

- Phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện

Việc triển khai phương án phòng chống lụt bão được giao cụ thể cho các cơ quan, đơn vị liên quan:

• Ban Chỉ huy PCLB hồ Thung Bằng: Tiến hành kiểm tra toàn diện công tác chuẩn bị an toàn đập trước mùa lũ theo quy định của Pháp lệnh khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi và Nghị định số 72/2007/NĐ-CP về quản lý an toàn đập. Báo cáo kịp thời với Ban Chỉ huy PCTT huyện Cẩm Thủy để triển khai và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, đơn vị và các xã trong khu vực; tổ chức quán triệt sâu sắc phương án đến các xã trong vùng ảnh hưởng nhằm sẵn sàng ứng phó theo phương châm "4 tại chỗ" (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, kỹ thuật tại chỗ, vật tư hậu cần tại chỗ).
• Ủy ban nhân dân huyện Cẩm Thủy: Xây dựng và phê duyệt phương án huy động nhân công, phương tiện thường trực, đảm bảo khả năng ứng cứu kịp thời, nhanh chóng giải tỏa ách tắc hoặc gia cố công trình khi xảy ra sự cố theo phương án đề ra.
• Công ty TNHH một thành viên Sông Chu:
  • Thực hiện cắm mốc chỉ giới phạm vi vùng phụ cận bảo vệ đập theo đúng quy định tại Nghị định số 72/2007/NĐ-CP của Chính phủ.
  • Khẩn trương sửa chữa, khắc phục triệt để các hư hỏng, khiếm khuyết của công trình còn tồn tại theo kế hoạch của Công ty và báo cáo kiểm tra công trình trước mùa lũ năm 2016.
  • Chuẩn bị đầy đủ vật tư dự phòng tại công trình; vận hành hồ chứa khoa học, đúng quy trình được phê duyệt; theo dõi sát sao diễn biến thời tiết.
  • Đóng vai trò là cơ quan thường trực trong công tác PCLB công trình hồ Thung Bằng; thực hiện chế độ thông tin, báo cáo định kỳ và đột xuất về Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tỉnh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng các cấp, các ngành có liên quan.

- Hiệu lực thi hành và trách nhiệm pháp lý

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành. Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trưởng Ban Chỉ huy PCLB hồ Thung Bằng, Chủ tịch UBND huyện Cẩm Thủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên và Tổng Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Sông Chu cùng Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.