Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 4:2009/BKHCN do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/E2 Thiết bị điện và điện tử biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trình duyệt và được Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành theo Thông tư số 21/2009/TT-BKHCN. Đây là văn bản pháp lý bắt buộc áp dụng nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho người sử dụng, tài sản và môi trường trước các nguy cơ từ thiết bị điện và điện tử.

- Phạm vi điều chỉnh của Quy chuẩn

Quy chuẩn này tập trung điều chỉnh các khía cạnh an toàn kỹ thuật đối với nhóm sản phẩm điện và điện tử lưu thông trên thị trường Việt Nam:

• Áp dụng đối với các thiết bị điện và điện tử được quy định chi tiết trong Danh mục sản phẩm kèm theo quy chuẩn, hoạt động trong dải điện áp danh định từ 50 V đến 1000 V đối với dòng điện xoay chiều (AC) và từ 75 V đến 1500 V đối với dòng điện một chiều (DC).
• Quy chuẩn loại trừ các thiết bị chuyên dụng thuộc các lĩnh vực đặc thù như y tế, viễn thông, hàng không, hàng hải hoặc các thiết bị được thiết kế đặc biệt để hoạt động trong môi trường dễ cháy nổ, hầm mỏ.

- Đối tượng áp dụng quy chuẩn

Quy chuẩn QCVN 4:2009/BKHCN áp dụng bắt buộc đối với các tổ chức và cá nhân tham gia vào chuỗi cung ứng sản phẩm:

• Các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động sản xuất, nhập khẩu, phân phối và bán lẻ các thiết bị điện và điện tử thuộc phạm vi điều chỉnh tại thị trường Việt Nam.
• Các cơ quan quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm hàng hóa và các tổ chức đánh giá sự phù hợp (thử nghiệm, chứng nhận) được chỉ định để thực hiện việc đánh giá, kiểm tra chất lượng thiết bị.

- Các thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi

Để đảm bảo tính thống nhất trong việc thực thi pháp luật, quy chuẩn đưa ra các định nghĩa nền tảng:

• Thiết bị điện và điện tử: Là bất kỳ thiết bị nào được thiết kế để sử dụng với nguồn điện áp danh định quy định, bao gồm cả các linh kiện, bộ phận cấu thành trực tiếp quyết định đến tính năng an toàn của thiết bị đó.
• Điện áp danh định: Là trị số điện áp nguồn được nhà sản xuất ấn định cho thiết bị và được thể hiện rõ ràng trên nhãn sản phẩm hoặc tài liệu kỹ thuật đi kèm.
• Nguy hiểm (Hazard): Là nguồn nguy cơ tiềm ẩn có thể gây thương hại cho con người, thiệt hại cho tài sản hoặc hủy hoại môi trường xung quanh phát sinh từ việc vận hành thiết bị.

- Các yêu cầu chung về an toàn kỹ thuật

Thiết bị điện và điện tử khi lưu thông trên thị trường phải được thiết kế, chế tạo sao cho trong điều kiện sử dụng bình thường hoặc cả trong điều kiện có sự cố đơn lẻ, vẫn đảm bảo các nguyên tắc an toàn sau:

• Bảo vệ chống điện giật: Thiết bị phải có kết cấu cách điện phù hợp, ngăn ngừa tuyệt đối khả năng người sử dụng tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với các bộ phận mang điện nguy hiểm.
• Bảo vệ chống các tác động nhiệt và cháy nổ: Nhiệt độ phát sinh trong quá trình vận hành bình thường hoặc quá tải không được vượt quá giới hạn cho phép, không gây nguy cơ bỏng cho người dùng và không làm suy giảm đặc tính của vật liệu cách điện dẫn đến hỏa hoạn.
• Bảo vệ chống các mối nguy hiểm cơ học: Thiết bị phải có đủ độ bền cơ học, kết cấu vững chắc, không có các cạnh sắc nhọn hoặc các bộ phận chuyển động hở có thể gây chấn thương cho người sử dụng.
• Khả năng chống chịu tác động môi trường: Thiết bị phải có khả năng chống ẩm, chống bụi và chịu được các tác động thời tiết thông thường mà không làm suy giảm các tiêu chuẩn an toàn điện.

- Quy định về chứng nhận hợp quy và ghi nhãn sản phẩm

Đây là điều kiện tiên quyết để các thiết bị điện và điện tử được phép lưu thông hợp pháp trên thị trường:

• Các sản phẩm thuộc danh mục bắt buộc phải được đánh giá sự phù hợp bởi tổ chức chứng nhận được chỉ định, thực hiện thủ tục công bố hợp quy và gắn dấu hợp quy (dấu CR) trước khi đưa ra lưu thông.
• Nhãn hàng hóa phải được ghi đầy đủ, rõ ràng bằng tiếng Việt các nội dung bắt buộc bao gồm: tên sản phẩm, tên và địa chỉ của tổ chức chịu trách nhiệm về sản phẩm, xuất xứ, các thông số kỹ thuật cơ bản (điện áp, công suất, tần số) và các cảnh báo an toàn cần thiết cho người sử dụng.