Ngày 31/08/2005, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ký ban hành Quyết định 216/2005/QĐ-TTg về việc ban hành Quy chế đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất. Đây được xem là một bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Đất đai 2003 và Nghị định 181/2004/NĐ-CP, tạo ra hành lang pháp lý minh bạch cho hoạt động khai thác nguồn lực từ đất đai.

Đối tượng nào được tham gia đấu giá quyền sử dụng đất?

Theo quy định tại Điều 2 của Quy chế, các tổ chức kinh tế, hộ gia đình và cá nhân thuộc diện được Nhà nước giao đất hoặc cho thuê đất đều có quyền tham gia đấu giá. Tuy nhiên, để đảm bảo tính khả thi của dự án, người tham gia phải đáp ứng các điều kiện khắt khe về năng lực tài chính và kỹ thuật.

Cụ thể, tại Điều 6 quy định rõ:

• Đối với tổ chức: Phải có đủ vốn và kỹ thuật để thực hiện dự án đầu tư theo quy định.
• Đối với hộ gia đình, cá nhân: Phải có khả năng tài chính (trừ trường hợp đấu giá đất đã chia lô làm nhà ở).
• Mỗi hộ gia đình chỉ được một cá nhân tham gia; mỗi tổ chức chỉ được một đơn vị tham gia trong cùng một cuộc đấu giá để tránh tình trạng thao túng giá.

Các trường hợp bắt buộc phải qua đấu giá

Quy chế mới xác định rõ các trường hợp Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất phải thông qua hình thức đấu giá, bao gồm:

1. Đầu tư xây dựng nhà ở để bán, cho thuê hoặc xây dựng kết cấu hạ tầng để chuyển nhượng.
2. Sử dụng quỹ đất để tạo vốn cho đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng.
3. Sử dụng đất làm mặt bằng sản xuất, kinh doanh hoặc vào mục đích nông, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản.
4. Cho thuê đất, bao gồm cả quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã, phường, thị trấn.

Điều kiện để thửa đất được đưa ra đấu giá

Không phải mọi thửa đất trống đều có thể đưa ra đấu giá ngay lập tức. Điều 5 của Quy chế đặt ra 03 điều kiện tiên quyết:

"1. Đã có quy hoạch sử dụng đất chi tiết hoặc kế hoạch sử dụng đất chi tiết; quy hoạch xây dựng chi tiết được cấp có thẩm quyền phê duyệt...
2. Đã được bồi thường giải phóng mặt bằng.
3. Có phương án đấu giá được cấp có thẩm quyền phê duyệt."

Quy trình và nghĩa vụ tài chính của người tham gia

Người tham gia đấu giá phải nộp tiền đặt cọc (tiền bảo lãnh) tối đa không quá 5% giá khởi điểm của thửa đất. Khoản tiền này sẽ được trừ vào tiền sử dụng đất nếu trúng giá, hoặc trả lại nếu không trúng giá (trừ các trường hợp vi phạm quy chế như đã đăng ký nhưng không tham gia hoặc từ chối nhận quyền sử dụng đất sau khi trúng giá).

Giá khởi điểm được xác định sát với giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường trong điều kiện bình thường, đảm bảo không thấp hơn khung giá đất do UBND cấp tỉnh ban hành. Hình thức đấu giá có thể là bỏ phiếu kín trực tiếp hoặc đấu giá công khai bằng lời nói, tùy thuộc vào phương án đã được phê duyệt.

Việc ban hành Quy chế này không chỉ giúp tăng thu ngân sách nhà nước mà còn góp phần hạn chế tiêu cực, tham nhũng trong việc giao đất, cho thuê đất, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các nhà đầu tư có năng lực thực sự tại thời điểm năm 2005.

(Theo Hà Nội Mới - Tổng hợp bởi Hệ Thống Pháp Luật)