Bảo hiểm nhân thọ từ lâu đã được coi là một công cụ bảo vệ tài chính quan trọng cho gia đình trước những rủi ro không lường trước. Tuy nhiên, thực tế tại Việt Nam, không ít khách hàng sau khi đặt bút ký vào bản hợp đồng dài hàng chục trang mới ngỡ ngàng nhận ra quyền lợi không như mình tưởng tượng. Những tranh chấp nảy sinh thường bắt nguồn từ việc người tham gia chưa hiểu đúng bản chất pháp lý của loại hình này.

Dưới đây là 10 hiểu lầm phổ biến nhất mà hethongphapluat.com đã tổng hợp dựa trên các quy định mới nhất của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022.

1. Mua bảo hiểm không cần kê khai tiền sử bệnh?

Đây là sai lầm nguy hiểm nhất dẫn đến việc bị từ chối bồi thường. Mặc dù luật không ép buộc bạn phải nhớ từng lần hắt hơi sổ mũi, nhưng tại Điều 22 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 quy định rõ về nghĩa vụ cung cấp thông tin.

"Bên mua bảo hiểm có nghĩa vụ kê khai đầy đủ, trung thực mọi thông tin có liên quan đến hợp đồng bảo hiểm theo yêu cầu của doanh nghiệp bảo hiểm."

Nếu bạn cố tình giấu bệnh, công ty bảo hiểm có quyền đơn phương đình chỉ thực hiện hợp đồng và không hoàn lại phí bảo hiểm nếu hành vi đó làm thay đổi đánh giá rủi ro.

2. Đã ký hợp đồng rồi thì không thể thay đổi?

Nhiều người lo sợ rằng một khi đã ký tên là "bút sa gà chết". Thực tế, pháp luật dành cho bạn một đặc quyền gọi là "thời gian vàng". Theo Điều 35 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022, đối với các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ có thời hạn trên 01 năm, bên mua bảo hiểm có 21 ngày cân nhắc kể từ ngày nhận được hợp đồng.

Trong thời gian này, bạn có quyền thay đổi nội dung hoặc thậm chí hủy bỏ hợp đồng và nhận lại phí bảo hiểm đã đóng (sau khi trừ chi phí khám sức khỏe nếu có).

3. Toàn bộ tiền đóng vào sẽ được tích lũy và tính lãi?

Bảo hiểm nhân thọ không phải là gửi tiết kiệm ngân hàng. Số tiền bạn đóng hàng năm sẽ được phân bổ vào nhiều quỹ khác nhau: phí ban đầu, phí rủi ro, phí quản lý hợp đồng... Chỉ phần tiền còn lại sau khi trừ các loại phí này mới được đưa vào giá trị tài khoản để tích lũy và tính lãi. Trong những năm đầu, phí ban đầu thường rất cao, đó là lý do tại sao nếu bạn rút tiền sớm trong 2-3 năm đầu, số tiền nhận về thường gần như bằng không.

4. Lãi suất thực tế luôn bằng lãi suất minh họa?

Bảng minh họa quyền lợi bảo hiểm thường đưa ra các mức lãi suất giả định (ví dụ 5%, 7%, 9%). Tuy nhiên, đây chỉ là con số để tham khảo. Lãi suất thực tế phụ thuộc vào kết quả đầu tư của quỹ liên kết mà công ty bảo hiểm quản lý. Bạn chỉ chắc chắn nhận được mức lãi suất cam kết tối thiểu được ghi trong hợp đồng, thường là con số khá thấp (khoảng 1-2%).

5. Được bảo vệ ngay lập tức sau khi ký hợp đồng?

Hợp đồng bảo hiểm thường có khái niệm "thời gian chờ". Đây là khoảng thời gian mà nếu sự kiện bảo hiểm xảy ra, công ty sẽ không bồi thường nhằm tránh trục lợi bảo hiểm. Thông thường, quyền lợi bệnh hiểm nghèo có thời gian chờ 90 ngày, quyền lợi thai sản có thể lên đến 270 ngày hoặc hơn.

6. Thời gian đóng phí bằng thời gian bảo vệ?

Đây là một ưu điểm của bảo hiểm nhân thọ hiện đại nhưng thường bị hiểu lầm. Bạn có thể chọn đóng phí ngắn hạn (ví dụ 10 năm, 15 năm) nhưng vẫn được bảo vệ đến trọn đời (99 tuổi hoặc 100 tuổi). Điều này phụ thuộc vào việc giá trị tài khoản của bạn có đủ để duy trì các loại phí rủi ro hàng năm hay không.

7. Đóng phí xong là được rút luôn tiền kèm lãi?

Việc hoàn thành nghĩa vụ đóng phí không đồng nghĩa với việc hợp đồng đáo hạn. Nếu bạn đóng phí 10 năm nhưng hợp đồng bảo vệ 20 năm, thì phải đợi đến hết năm thứ 20 bạn mới nhận được toàn bộ giá trị đáo hạn. Nếu rút ngay tại năm thứ 10, bạn đang thực hiện hành vi "hủy bỏ hợp đồng trước hạn" và có thể chịu phí rút tiền.

8. Rút hết tiền vẫn được bảo vệ?

Giá trị tài khoản chính là "nguồn sống" của hợp đồng. Khi bạn rút hết tiền, hợp đồng sẽ chấm dứt hiệu lực ngay lập tức. Nếu muốn duy trì sự bảo vệ, bạn chỉ nên rút một phần và đảm bảo số dư còn lại đủ để chi trả các loại phí duy trì hợp đồng.

9. Một hợp đồng bảo vệ mọi rủi ro?

Mỗi sản phẩm bảo hiểm có phạm vi bảo vệ riêng. Sản phẩm chính thường chỉ bảo vệ quyền lợi tử vong hoặc thương tật toàn bộ vĩnh viễn. Để được bảo vệ trước bệnh hiểm nghèo, tai nạn hay nằm viện, bạn cần mua thêm các sản phẩm bổ trợ. Hãy kiểm tra kỹ danh mục quyền lợi trong hợp đồng của mình.

10. Cứ xảy ra rủi ro là được bồi thường?

Mọi hợp đồng đều có điều khoản loại trừ bảo hiểm. Ví dụ: tự tử trong vòng 24 tháng, vi phạm pháp luật hình sự, hoặc các bệnh có sẵn không kê khai... Nếu rủi ro rơi vào các trường hợp này, công ty bảo hiểm có quyền từ chối chi trả theo đúng thỏa thuận pháp lý.

Lời khuyên từ chuyên gia: Bảo hiểm nhân thọ là một kế hoạch dài hạn. Trước khi ký kết, hãy dành thời gian đọc kỹ các điều khoản, đặc biệt là phần nghĩa vụ kê khai và các điểm loại trừ. Đừng ngần ngại yêu cầu đại lý giải thích rõ bảng minh họa để tránh những thất vọng về sau.