Bước sang năm 2026, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước những thay đổi mang tính bước ngoặt khi Luật Việc làm 2025 chính thức đi vào cuộc sống. Không chỉ đơn thuần là các quy định về thủ tục hành chính, đạo luật này còn tác động trực tiếp đến chi phí vận hành, trách nhiệm pháp lý và chiến lược quản trị nhân sự của mọi tổ chức sử dụng lao động.

1. Siết chặt trách nhiệm đóng bảo hiểm thất nghiệp: Không đóng đủ, doanh nghiệp phải tự chi trả

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Điều 33 Luật Việc làm 2025 chính là cơ chế bảo vệ quyền lợi tối đa cho người lao động. Theo đó, mức đóng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) vẫn được duy trì tối đa là 1% quỹ tiền lương tháng, nhưng trách nhiệm thực thi đã được nâng lên một tầm cao mới.

Cụ thể, tại khoản 7 Điều 33 Luật Việc làm 2025 quy định rõ:

"Trường hợp người sử dụng lao động không đóng đủ bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động thì phải trả khoản tiền tương ứng với các chế độ bảo hiểm thất nghiệp mà người lao động được hưởng theo quy định của pháp luật."

Điều này đồng nghĩa với việc nếu doanh nghiệp chậm đóng hoặc trốn đóng BHTN dẫn đến việc người lao động không được cơ quan BHXH chi trả trợ cấp thất nghiệp, hỗ trợ học nghề hay tư vấn việc làm, thì chính doanh nghiệp sẽ phải bỏ tiền túi ra để đền bù toàn bộ các khoản này. Đây là một "chế tài" kinh tế cực kỳ mạnh mẽ, buộc các đơn vị phải nghiêm túc hơn trong việc trích nộp bảo hiểm hàng tháng.

2. Phao cứu sinh cho doanh nghiệp gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh

Rút kinh nghiệm từ những biến động bất ngờ trong giai đoạn trước, Điều 42 Luật Việc làm 2025 đã cụ thể hóa các chính sách hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm. Doanh nghiệp gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm hoặc phải di dời địa điểm sản xuất theo quyết định của cơ quan nhà nước sẽ được hỗ trợ kinh phí đào tạo cho người lao động.

Để tiếp cận nguồn lực này, doanh nghiệp cần đáp ứng hai điều kiện tiên quyết: Đã đóng đủ BHTN từ 12 tháng trở lên trong vòng 24 tháng và có phương án đào tạo cụ thể. Thời gian hỗ trợ tối đa lên đến 06 tháng, giúp doanh nghiệp giữ chân nhân tài và sẵn sàng phục hồi ngay sau khi khó khăn qua đi.

3. Ưu đãi đặc biệt khi sử dụng lao động là người khuyết tật

Nhằm khuyến khích tính nhân văn và trách nhiệm xã hội, Nghị định 374/2025/NĐ-CP đã đưa ra một chính sách ưu đãi thuế phí rất cụ thể. Tại Điều 5 Nghị định 374/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp khi tuyển dụng mới người lao động là người khuyết tật sẽ được giảm mức đóng BHTN từ 1% xuống còn 0% trong 12 tháng đầu tiên.

Đây là một lợi thế kép: Doanh nghiệp vừa giảm được chi phí nhân công, vừa xây dựng được hình ảnh thương hiệu tích cực, đồng thời tạo cơ hội hòa nhập cho một bộ phận lao động yếu thế trong xã hội.

4. Chuẩn hóa hoạt động dịch vụ việc làm

Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cung ứng nhân lực, Điều 28 Luật Việc làm 2025 đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn về cơ sở vật chất và nhân sự. Điểm mới quan trọng là doanh nghiệp phải duy trì các điều kiện này trong suốt quá trình hoạt động, thay vì chỉ đáp ứng lúc xin cấp phép.

Việc thành lập chi nhánh cũng được kiểm soát chặt chẽ hơn thông qua cơ chế thông báo cho cơ quan chuyên môn cấp tỉnh. Những quy định này nhằm thanh lọc thị trường, đảm bảo chỉ những đơn vị thực sự có năng lực mới được tham gia kết nối cung - cầu lao động.

Lời khuyên cho doanh nghiệp trong bối cảnh mới

Với những thay đổi sâu rộng từ Luật Việc làm 2025, các chuyên gia pháp lý khuyến nghị doanh nghiệp cần:

• Rà soát lại toàn bộ danh sách lao động đang tham gia BHTN để đảm bảo không có sai sót trong việc trích nộp.
• Xây dựng sẵn các kịch bản đào tạo nghề dự phòng để có thể kích hoạt ngay các gói hỗ trợ từ Nhà nước khi cần thiết.
• Chủ động tìm kiếm và tuyển dụng lao động khuyết tật để tận dụng chính sách miễn đóng BHTN.

Việc tuân thủ pháp luật không chỉ là trách nhiệm mà còn là cách để doanh nghiệp tự bảo vệ mình trước những rủi ro tài chính không đáng có trong tương lai.