Tổng quan về Công văn 7424/TCHQ-KTSTQ

Công văn 7424/TCHQ-KTSTQ do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn, làm rõ và thống nhất việc áp dụng các điều kiện để doanh nghiệp được hưởng chế độ ưu tiên trong lĩnh vực hải quan. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giúp các doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương xác định chính xác các tiêu chuẩn pháp lý, quy trình thẩm định và duy trì tư cách doanh nghiệp ưu tiên (AEO), từ đó tối ưu hóa hoạt động xuất nhập khẩu và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Các điều kiện cốt lõi để áp dụng chế độ ưu tiên hải quan

Theo nội dung hướng dẫn, để được xem xét và công nhận áp dụng chế độ ưu tiên, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ và đồng thời các điều kiện nghiêm ngặt sau đây:

• Điều kiện về tuân thủ pháp luật hải quan và pháp luật thuế: Trong thời hạn 02 năm liên tục tính đến thời điểm doanh nghiệp nộp hồ sơ đề nghị công nhận, doanh nghiệp không vi phạm các quy định của pháp luật về thuế, hải quan đến mức bị xử lý vi phạm hành chính vượt quá thẩm quyền của Chi cục trưởng Chi cục Hải quan. Đồng thời, doanh nghiệp không có hành vi trốn thuế, gian lận thuế, buôn lậu hoặc vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.
• Điều kiện về kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu: Doanh nghiệp phải đạt mức kim ngạch xuất nhập khẩu tối thiểu theo quy định của pháp luật hiện hành. Cụ thể, kim ngạch xuất nhập khẩu phải đạt từ 100 triệu USD/năm trở lên. Đối với hàng hóa sản xuất tại Việt Nam, mức kim ngạch tối thiểu là 40 triệu USD/năm. Đối với doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, thủy sản sản xuất hoặc nuôi trồng tại Việt Nam, mức kim ngạch tối thiểu là 30 triệu USD/năm. Riêng đối với các doanh nghiệp công nghệ cao, điều kiện kim ngạch được xem xét ưu đãi riêng biệt theo quy định của Bộ Khoa học và Công nghệ.
• Điều kiện về thủ tục hải quan điện tử và thuế điện tử: Doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện thủ tục hải quan điện tử, thủ tục thuế điện tử và có chương trình công nghệ thông tin quản lý hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp kết nối trực tiếp với hệ thống của cơ quan hải quan để phục vụ công tác giám sát.
• Điều kiện về thanh toán qua ngân hàng: Toàn bộ các lô hàng xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp phải được thực hiện thanh toán qua ngân hàng theo đúng các quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối và thuế.
• Điều kiện về hệ thống kiểm soát nội bộ: Doanh nghiệp phải xây dựng, vận hành và duy trì một hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả. Hệ thống này phải bao gồm các quy trình quản lý, giám sát nghiêm ngặt các hoạt động từ khâu mua hàng, sản xuất, lưu kho đến khâu xuất khẩu, nhập khẩu nhằm đảm bảo an ninh an toàn chuỗi cung ứng toàn cầu.
• Điều kiện về báo cáo tài chính và kiểm toán: Doanh nghiệp phải thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm bởi đơn vị kiểm toán độc lập đủ điều kiện hoạt động theo quy định của pháp luật. Ý kiến của kiểm toán viên trong báo cáo tài chính phải là ý kiến chấp nhận toàn phần đối với các số liệu tài chính và tình hình hoạt động của doanh nghiệp.

Quy trình thẩm định và giám sát sau khi được công nhận

Công văn 7424/TCHQ-KTSTQ nhấn mạnh vai trò của Cục Kiểm tra sau thông quan và các đơn vị liên quan trong việc thẩm định thực tế và giám sát việc duy trì các điều kiện ưu tiên của doanh nghiệp:

• Thẩm định thực tế tại doanh nghiệp: Cơ quan hải quan sẽ tiến hành kiểm tra, đối chiếu hồ sơ giấy tờ và khảo sát thực tế tại trụ sở, nhà xưởng, kho bãi của doanh nghiệp để đánh giá tính xác thực của hệ thống kiểm soát nội bộ, quy trình sản xuất và an ninh chuỗi cung ứng.
• Giám sát thường niên và tự đánh giá: Sau khi được công nhận là doanh nghiệp ưu tiên, doanh nghiệp có trách nhiệm định kỳ hàng năm báo cáo tình hình hoạt động và tự đánh giá việc duy trì các điều kiện ưu tiên gửi cơ quan hải quan. Cơ quan hải quan sẽ thực hiện đánh giá lại định kỳ (thông thường là 03 năm một lần) hoặc đột xuất nếu phát hiện dấu hiệu rủi ro hoặc vi phạm pháp luật.
• Đình chỉ hoặc thu hồi chế độ ưu tiên: Trong trường hợp doanh nghiệp không còn đáp ứng đủ các điều kiện nêu trên, không thực hiện đúng trách nhiệm báo cáo, hoặc có hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, Tổng cục Hải quan sẽ xem xét đình chỉ tạm thời hoặc ra quyết định thu hồi tư cách doanh nghiệp ưu tiên.

Ý nghĩa và lợi ích của chế độ ưu tiên đối với doanh nghiệp

Việc đạt được và duy trì chứng nhận doanh nghiệp ưu tiên mang lại những lợi thế cạnh tranh rất lớn cho doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu:

• Được miễn kiểm tra chứng từ hải quan và miễn kiểm tra thực tế hàng hóa trong quá trình làm thủ tục thông quan (trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật rõ ràng).
• Được ưu tiên làm thủ tục hải quan trước, giúp rút ngắn tối đa thời gian thông quan hàng hóa tại các cửa khẩu, cảng biển, sân bay.
• Được áp dụng các chế độ ưu đãi đặc biệt về thuế như: được hoàn thuế trước kiểm tra sau, được thông quan bằng tờ khai hải quan chưa hoàn chỉnh hoặc được bảo lãnh thuế theo phương thức thuận lợi nhất.