Tóm tắt Công văn 4705/TCHQ-GSQL năm 2021 về vướng mắc chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa

Công văn 4705/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong quá trình kiểm tra, áp dụng chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O). Văn bản tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục, xử lý các khác biệt nhỏ và tạo điều kiện thông quan hàng hóa thuận lợi trong bối cảnh dịch bệnh và hội nhập kinh tế.

Các nội dung hướng dẫn cốt lõi của Công văn bao gồm:

1. Chấp nhận chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa dưới dạng điện tử

• Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 và xu hướng số hóa, Tổng cục Hải quan hướng dẫn chấp nhận các chứng từ chứng nhận xuất xứ được cấp dưới dạng điện tử (bản scan, bản chụp hoặc C/O có chữ ký và con dấu điện tử) từ các nước thành viên có thỏa thuận hoặc cam kết phù hợp.
• Cơ quan hải quan thực hiện tra cứu thông tin C/O trên trang thông tin điện tử chính thức của cơ quan cấp nước xuất khẩu hoặc thông qua các cổng thông tin một cửa để xác thực tính hợp lệ, thay vì bắt buộc nộp bản giấy truyền thống trong các trường hợp đã có cơ chế kiểm tra trực tuyến.

2. Xử lý các khác biệt nhỏ trên chứng từ chứng nhận xuất xứ

• Văn bản quy định rõ việc không bác bỏ C/O đối với các lỗi kỹ thuật hoặc khác biệt nhỏ không ảnh hưởng đến tính trung thực của xuất xứ hàng hóa. Các khác biệt nhỏ bao gồm: lỗi chính tả, sự khác biệt về đơn vị đo lường (không trọng yếu), sự khác biệt giữa mã số HS trên C/O và tờ khai hải quan do thay đổi danh mục phân loại nhưng không làm thay đổi bản chất xuất xứ của hàng hóa.
• Đối với các trường hợp khác biệt về trị giá hóa đơn, tên phương tiện vận chuyển hoặc cảng xếp hàng/dỡ hàng do thay đổi lộ trình thực tế, cơ quan hải quan vẫn chấp nhận C/O nếu các thông tin khác trên C/O hoàn toàn khớp đúng với bộ hồ sơ hải quan.

3. Hướng dẫn kiểm tra và xác minh xuất xứ hàng hóa

• Trong trường hợp có nghi ngờ hợp lý về tính hợp lệ của chứng từ chứng nhận xuất xứ hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa, chi cục hải quan nơi đăng ký tờ khai không thực hiện bác bỏ ngay mà phải tiến hành thủ tục xác minh theo quy định.
• Trong thời gian chờ kết quả xác minh từ cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu, hàng hóa nhập khẩu vẫn được giải phóng hàng hoặc thông quan theo thuế suất thông thường (MFN) hoặc thuế suất ưu đãi nếu doanh nghiệp thực hiện bảo lãnh hoặc nộp đủ tiền thuế theo quy định.

4. Áp dụng quy định đối với một số Hiệp định thương mại tự do (FTA) cụ thể

• Công văn đưa ra các lưu ý cụ thể đối với việc kiểm tra C/O trong khuôn khổ các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, UKVFTA và các hiệp định truyền thống như ATIGA, ASEAN - Trung Quốc (ACFTA).
• Yêu cầu các cục hải quan địa phương cập nhật liên tục danh sách các cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của các nước đối tác, các mẫu chữ ký, con dấu mới để đối chiếu chính xác, tránh gây phiền hà cho doanh nghiệp nhập khẩu.

Ý nghĩa và tác động của văn bản:

Công văn 4705/TCHQ-GSQL đóng vai trò như một cẩm nang xử lý nghiệp vụ đồng nhất cho cơ quan hải quan toàn quốc, giúp giảm thiểu sự chồng chéo và không thống nhất trong việc áp dụng quy định về xuất xứ. Đồng thời, văn bản này giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí lưu kho bãi, thúc đẩy dòng chảy thương mại quốc tế trong giai đoạn phục hồi kinh tế.