Giới thiệu chung về Công văn 982/GSQL-TH năm 2013

Công văn 982/GSQL-TH do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành năm 2013 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, áp dụng Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Văn bản này hướng tới việc thống nhất quy trình thực hiện giữa các chi cục hải quan địa phương, giảm thiểu ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Các nội dung hướng dẫn cốt lõi về xử lý vướng mắc C/O

1. Xử lý các khác biệt nhỏ không ảnh hưởng đến tính hợp lệ của C/O

Cục Giám sát quản lý về Hải quan hướng dẫn cụ thể về việc chấp nhận các khác biệt nhỏ trên C/O nhằm tránh việc bác bỏ C/O một cách cứng nhắc:

• Các lỗi chính tả, lỗi đánh máy hoặc những khác biệt nhỏ về câu chữ giữa C/O và các chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan (như hóa đơn thương mại, vận đơn) được chấp nhận nếu những khác biệt này không làm thay đổi bản chất xuất xứ của hàng hóa.
• Sự khác biệt về mã số HS trên C/O so với mã số HS do cơ quan hải quan nước nhập khẩu phân loại: Nếu mô tả hàng hóa thực tế phù hợp với mô tả trên C/O và không làm thay đổi tiêu chí xuất xứ đã khai báo, cơ quan hải quan vẫn xem xét chấp nhận C/O.

2. Quy định đối với trường hợp hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành

Đối với các giao dịch thương mại có sự tham gia của bên thứ ba, Công văn đưa ra hướng dẫn chi tiết để đảm bảo tính thống nhất:

• Hóa đơn thương mại có thể do một công ty có trụ sở tại một nước thứ ba (không phải nước xuất khẩu hoặc nước nhập khẩu) phát hành.
• Trên C/O phải thể hiện rõ thông tin về hóa đơn bên thứ ba theo đúng quy định của từng Hiệp định thương mại tự do (FTA) cụ thể. Thông thường, số và ngày hóa đơn bên thứ ba phải được ghi nhận tại ô tương ứng trên C/O.
• Tên và nước của công ty phát hành hóa đơn bên thứ ba phải được thể hiện rõ ràng trên C/O (thường là tại ô mô tả hàng hóa hoặc ô ghi chú thích hợp).

3. Kiểm tra tính xác thực của chữ ký và con dấu trên C/O

Công tác kiểm tra tính pháp lý của C/O được thực hiện nghiêm ngặt dựa trên các tiêu chí:

• Chữ ký của cán bộ cấp C/O và con dấu của cơ quan tổ chức cấp C/O phải trùng khớp với mẫu chữ ký, con dấu đã được thông báo chính thức bởi nước xuất khẩu.
• Trong trường hợp có sự nghi ngờ về tính xác thực của chữ ký hoặc con dấu, cơ quan hải quan sẽ tiến hành thủ tục xác minh (verification) với cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu thay vì từ chối trực tiếp C/O ngay lập tức. Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa có thể được thông quan theo mức thuế suất thông thường hoặc phải áp dụng các biện pháp bảo đảm thuế.

4. Hướng dẫn về thời hạn hiệu lực và việc nộp muộn C/O

Văn bản cũng làm rõ các quy định liên quan đến thời gian nộp chứng từ:

• C/O phải còn hiệu lực tại thời điểm nộp cho cơ quan hải quan theo quy định của từng Hiệp định thương mại tự do liên quan.
• Trường hợp C/O được cấp sau ngày xuất khẩu (C/O cấp sau - Issued Retroactively), cơ quan hải quan cần kiểm tra việc đánh dấu vào ô tương ứng trên C/O để đảm bảo tính hợp lệ theo đúng quy trình nghiệp vụ.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hoạt động hải quan

Công văn 982/GSQL-TH đóng vai trò là cẩm nang nghiệp vụ giúp cán bộ hải quan giải quyết nhanh chóng các tình huống phát sinh thực tế, hạn chế tối đa việc tranh chấp không đáng có giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp. Đồng thời, văn bản này thúc đẩy việc thực thi nghiêm túc các cam kết quốc tế trong khuôn khổ các Hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam là thành viên.