Công văn 940/GSQL-TH do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành năm 2013 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc kiểm tra, áp dụng Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa mẫu E (C/O mẫu E) trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA). Văn bản này giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu và thống nhất quy trình thực hiện trong toàn ngành hải quan.

Quy định về hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành

Một trong những vướng mắc phổ biến đối với C/O mẫu E là trường hợp hóa đơn thương mại được phát hành bởi một bên thứ ba. Công văn hướng dẫn cụ thể các tiêu chí để chấp nhận chứng từ này:

• Hóa đơn do bên thứ ba phát hành là hóa đơn thương mại được xuất bởi một công ty có trụ sở tại một nước thứ ba (có thể là thành viên hoặc không phải là thành viên ACFTA) hoặc bởi một nhà xuất khẩu trong nước đại diện cho công ty đó.
• Trị giá hóa đơn thương mại phải được khai báo đầy đủ và chính xác tại Ô số 9 của C/O mẫu E.
• Tên và nước của công ty phát hành hóa đơn bên thứ ba phải được ghi rõ ràng tại Ô số 7 của C/O mẫu E.
• Người xuất khẩu và người nhận hàng phải được xác định rõ ràng, bảo đảm tính logic và phù hợp với các chứng từ vận chuyển khác trong bộ hồ sơ hải quan.

Xử lý các khác biệt nhỏ trên C/O mẫu E

Để tạo thuận lợi cho hoạt động thông quan hàng hóa và tránh gây ách tắc cho doanh nghiệp, Cục Giám sát quản lý về Hải quan hướng dẫn cách xử lý đối với các lỗi hoặc khác biệt nhỏ không ảnh hưởng đến tính hợp lệ của C/O:

• Các khác biệt nhỏ như lỗi chính tả, lỗi đánh máy, hoặc sự khác biệt không trọng yếu giữa thông tin khai báo trên C/O mẫu E và các chứng từ kèm theo (như tờ khai hải quan, vận đơn, hóa đơn) sẽ không làm mất đi hiệu lực của C/O, miễn là các thông tin này vẫn phù hợp với thực tế hàng hóa nhập khẩu.
• Cơ quan hải quan không được từ chối C/O mẫu E chỉ vì những lý do khác biệt hình thức đơn giản, trừ khi có nghi ngờ hợp lý ảnh hưởng trực tiếp đến tính xác thực về xuất xứ của hàng hóa.

Quy trình xác minh tính hợp lệ của C/O mẫu E

Đối với các trường hợp có nghi ngờ hợp lý về tính trung thực và chính xác của thông tin trên C/O mẫu E, cơ quan hải quan thực hiện theo quy trình kiểm tra và xác minh chặt chẽ:

• Tiến hành gửi yêu cầu xác minh thông tin tới cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu (thông thường là cơ quan kiểm dịch hoặc cơ quan được ủy quyền của Trung Quốc hoặc các nước ASEAN).
• Trong thời gian chờ kết quả xác minh từ nước xuất khẩu, hàng hóa nhập khẩu vẫn được giải tỏa hoặc thông quan theo quy định chung. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải nộp thuế theo mức thuế suất ưu đãi tối huệ quốc (MFN) hoặc áp dụng các biện pháp bảo lãnh thuế theo quy định, thay vì được áp dụng ngay mức thuế suất ưu đãi đặc biệt ACFTA.
• Sau khi nhận được kết quả xác minh hợp lệ từ nước xuất khẩu xác nhận tính chính xác của C/O, cơ quan hải quan sẽ tiến hành các thủ tục hoàn trả số tiền thuế chênh lệch cho doanh nghiệp theo đúng quy định pháp luật hiện hành.