Giới thiệu về Công văn 9197/CT-TTHT năm 2019

Công văn 9197/CT-TTHT do Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh ban hành nhằm hướng dẫn các doanh nghiệp thực hiện đúng quy định về giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với hàng hóa sản xuất trong nước. Văn bản này tập trung tháo gỡ các vướng mắc và thống nhất phương pháp xác định giá tính thuế trong trường hợp hàng hóa được phân phối qua các công ty con, công ty liên kết hoặc các cơ sở kinh doanh thương mại.

Các quy định cốt lõi về giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt

Văn bản làm rõ phương pháp xác định giá tính thuế TTĐB nhằm đảm bảo tính minh bạch, chống thất thu ngân sách nhà nước và ngăn ngừa các hành vi chuyển giá thông qua các khâu trung gian. Các nội dung trọng tâm bao gồm:

• Nguyên tắc xác định giá tính thuế đối với hàng hóa sản xuất trong nước: Giá tính thuế TTĐB là giá do cơ sở sản xuất bán ra chưa có thuế TTĐB, thuế bảo vệ môi trường (nếu có) và thuế giá trị gia tăng (GTGT).
• Trường hợp bán hàng qua các cơ sở kinh doanh thương mại độc lập: Giá tính thuế TTĐB được xác định là giá bán của cơ sở sản xuất nhưng không được thấp hơn tỷ lệ quy định so với giá bán bình quân của các cơ sở kinh doanh thương mại này bán ra thị trường.
• Trường hợp bán hàng qua công ty con, công ty liên kết hoặc bên có quan hệ liên kết: Nếu cơ sở sản xuất bán hàng hóa qua các đơn vị có quan hệ liên kết (bao gồm cả công ty mẹ, công ty con, hoặc các doanh nghiệp có cùng chung quyền kiểm soát), giá tính thuế TTĐB không được thấp hơn 7% so với giá bán bình quân của các cơ sở kinh doanh thương mại này bán ra trực tiếp cho người tiêu dùng hoặc các cơ sở thương mại độc lập khác.
• Phương pháp xác định giá bán bình quân của cơ sở kinh doanh thương mại: Giá bán bình quân để làm căn cứ so sánh là giá bán chưa bao gồm thuế GTGT và thuế TTĐB, được tính toán dựa trên sản lượng và doanh thu thực tế trong kỳ khai thuế của cơ sở thương mại.

Hệ quả pháp lý và chế tài khi vi phạm quy định về giá tính thuế

Để đảm bảo việc tuân thủ nghiêm túc của người nộp thuế, Công văn cũng lưu ý về các biện pháp xử lý của cơ quan thuế đối với các trường hợp kê khai không đúng quy định:

• Ấn định thuế TTĐB: Trong trường hợp cơ sở sản xuất bán hàng hóa với giá bán thấp hơn tỷ lệ khống chế (7%) so với giá bán bình quân của cơ sở kinh doanh thương mại mà không có lý do chính đáng hoặc không tự điều chỉnh, cơ quan thuế có quyền thực hiện ấn định thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế.
• Xử phạt vi phạm hành chính: Các hành vi cố tình kê khai sai giá tính thuế nhằm giảm bớt nghĩa vụ thuế sẽ bị xử phạt về hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc hành vi trốn thuế, tùy thuộc vào mức độ và tính chất của vi phạm.
• Yêu cầu về hồ sơ, chứng từ: Doanh nghiệp phải lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ, hợp đồng mua bán và các tài liệu chứng minh mối quan hệ liên kết (nếu có) để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra thuế khi có yêu cầu.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với doanh nghiệp

Công văn 9197/CT-TTHT đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng hành vi kê khai thuế của doanh nghiệp, mang lại các tác động thiết thực:

• Tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp sản xuất trong nước bằng cách áp dụng thống nhất một cơ chế tính thuế.
• Hạn chế tối đa các hành vi lách thuế thông qua việc định giá thấp ở khâu sản xuất và chuyển lợi nhuận sang khâu thương mại.
• Giúp doanh nghiệp chủ động rà soát, điều chỉnh chính sách giá bán nội bộ và giá bán ra thị trường phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành, tránh các rủi ro pháp lý về sau.