Giới thiệu về Công văn 811/GSQL-TH

Công văn 811/GSQL-TH do Cục Giám sát quản lý về hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, đối chiếu và chấp nhận Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) đối với hàng hóa nhập khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm thống nhất quy trình thực hiện, giảm thiểu ách tắc tại cửa khẩu và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 811/GSQL-TH

Văn bản tập trung giải quyết các nhóm vướng mắc điển hình liên quan đến tính hợp lệ của C/O, cụ thể như sau:

• Xử lý các khác biệt nhỏ không ảnh hưởng đến tính hợp lệ của C/O: Cục Giám sát quản lý hướng dẫn cơ quan hải quan địa phương không bác bỏ C/O trong trường hợp xuất hiện các khác biệt nhỏ hoặc lỗi kỹ thuật đơn thuần. Các lỗi này bao gồm lỗi chính tả, lỗi đánh máy, sự khác biệt nhỏ trong cách đánh dấu tại các ô lựa chọn (tick box), hoặc sự chênh lệch không đáng kể về trọng lượng, số lượng hàng hóa giữa C/O và các chứng từ thực tế (trong phạm vi dung sai cho phép). Điều kiện tiên quyết là những khác biệt này không làm thay đổi bản chất và không gây nghi ngờ về xuất xứ thực tế của hàng hóa.
• Quy định về hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành (Third Party Invoicing): Đối với các giao dịch thương mại có sự tham gia của bên thứ ba (hóa đơn thương mại được phát hành bởi một công ty có trụ sở tại nước thứ ba, có thể là thành viên hoặc không phải là thành viên của Hiệp định thương mại tự do - FTA), công văn hướng dẫn chi tiết cách kiểm tra thông tin. Theo đó, tên và nước của công ty phát hành hóa đơn phải được thể hiện rõ ràng trên C/O (thường tại ô số 7 hoặc ô ghi chú). Đồng thời, số và ngày của hóa đơn bên thứ ba phải được khai báo chính xác tại ô tương ứng trên C/O theo đúng quy định của từng FTA cụ thể.
• Sự phù hợp của mã số HS và mô tả hàng hóa: Trường hợp có sự khác biệt về phân loại mã số HS giữa nước xuất khẩu và nước nhập khẩu (Việt Nam) nhưng mô tả hàng hóa trên C/O vẫn phù hợp với thực tế hàng hóa nhập khẩu và đáp ứng đầy đủ tiêu chí xuất xứ theo quy định, cơ quan hải quan vẫn xem xét chấp nhận C/O sau khi đã kiểm tra thực tế và xác minh làm rõ.
• Quy trình xác minh tính xác thực của C/O: Khi phát hiện các nghi ngờ hợp lý về tính hợp lệ của C/O (như chữ ký, con dấu không khớp với mẫu lưu hành, hoặc nghi ngờ về tiêu chí xuất xứ của hàng hóa), cơ quan hải quan địa phương không tự ý bác bỏ ngay hiệu lực của C/O. Thay vào đó, đơn vị phải tiến hành thủ tục báo cáo và gửi yêu cầu xác minh lên Cục Giám sát quản lý để liên hệ với cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu. Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa vẫn được thông quan theo mức thuế suất thông thường (MFN) hoặc doanh nghiệp có thể nộp bảo lãnh thuế để được giải phóng hàng sớm.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hoạt động hải quan

Công văn 811/GSQL-TH mang lại nhiều tác động tích cực đối với cả cơ quan quản lý hải quan và cộng đồng doanh nghiệp:

• Tạo sự đồng nhất trong áp dụng pháp luật: Hạn chế tối đa tình trạng mỗi chi cục hải quan địa phương hiểu và áp dụng quy định về C/O một cách khác nhau, gây khó khăn và phiền hà cho doanh nghiệp nhập khẩu.
• Rút ngắn thời gian thông quan: Việc cho phép chấp nhận các khác biệt nhỏ giúp giảm thiểu các ca vướng mắc hành chính không đáng có, đẩy nhanh tiến độ thông quan hàng hóa tại các cửa khẩu đường bộ, đường biển và đường hàng không.
• Bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp: Doanh nghiệp được hưởng các ưu đãi thuế quan chính đáng từ các Hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam là thành viên khi hàng hóa thực sự đáp ứng tiêu chí xuất xứ, tránh bị bác bỏ C/O oan do các lỗi hình thức đơn giản.