Giới thiệu chung về Công văn 5616/TCHQ-GSQL

Công văn 5616/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố giải quyết các vướng mắc phát sinh liên quan đến việc kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa (C/O) trong quá trình thực hiện các Hiệp định thương mại tự do (FTA). Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giúp thống nhất quy trình thực hiện kiểm tra xuất xứ và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong quá trình thông quan hàng hóa.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 5616/TCHQ-GSQL

Văn bản tập trung giải quyết các nhóm vướng mắc điển hình liên quan đến chứng nhận xuất xứ hàng hóa như sau:

1. Xử lý các khác biệt nhỏ trên Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O)

• Các lỗi kỹ thuật nhỏ như lỗi đánh máy, lỗi chính tả, hoặc sự khác biệt nhỏ về câu chữ giữa C/O và các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan (như hóa đơn thương mại, vận đơn) không làm ảnh hưởng đến tính hợp lệ của C/O, miễn là các thông tin này vẫn đảm bảo xác định được xuất xứ thực tế của hàng hóa nhập khẩu.
• Cơ quan hải quan không được từ chối C/O chỉ vì những khác biệt nhỏ này nếu không có nghi ngờ hợp lý về tính trung thực của thông tin khai báo và tính hợp pháp của hàng hóa.

2. Quy định về hóa đơn do bên thứ ba phát hành (Third-party invoicing)

• Đối với trường hợp hóa đơn thương mại được phát hành bởi một công ty có trụ sở tại một nước thứ ba (không phải là nước xuất khẩu thành viên), Công văn yêu cầu kiểm tra kỹ thông tin khai báo trên C/O để đảm bảo tính hợp lệ.
• Tên và nước của công ty phát hành hóa đơn bên thứ ba phải được thể hiện rõ ràng trên C/O (thường là tại Ô số 7 hoặc Ô số 13 tùy theo từng mẫu C/O cụ thể như Form E, Form D, Form AK).
• Việc tích chọn vào ô "Third Party Invoicing" hoặc "Subject of third-party invoice" là bắt buộc đối với các trường hợp áp dụng quy tắc này để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt theo quy định của từng FTA tương ứng.

3. Hướng dẫn về việc nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ trong giai đoạn đặc biệt

• Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thông quan hàng hóa và giảm thiểu ách tắc dòng cung ứng, Tổng cục Hải quan hướng dẫn việc chấp nhận các bản chụp/bản quét (scan) của C/O hoặc C/O điện tử được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu.
• Doanh nghiệp nhập khẩu được phép nộp bản scan C/O qua hệ thống thông tin điện tử hải quan để thông quan trước, sau đó phải nộp bổ sung bản chính trong thời hạn quy định để cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra, đối chiếu và lưu hồ sơ.

4. Quy trình xác minh xuất xứ hàng hóa khi có nghi ngờ

• Trong trường hợp cơ quan hải quan có nghi ngờ hợp lý về tính hợp lệ của C/O hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa, cơ quan hải quan sẽ tiến hành thủ tục gửi yêu cầu xác minh tới cơ quan cấp C/O của nước xuất khẩu.
• Trong thời gian chờ kết quả xác minh từ nước bạn, hàng hóa nhập khẩu sẽ tạm thời không được áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt mà phải áp dụng mức thuế suất thông thường hoặc thuế suất MFN. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn được giải phóng hàng hoặc thông quan nếu thực hiện bảo lãnh hoặc nộp đủ số tiền thuế theo mức thuế suất cao hơn.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với doanh nghiệp

Công văn 5616/TCHQ-GSQL đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật hải quan trên toàn quốc. Văn bản giúp giảm thiểu thủ tục hành chính rườm rà, tránh việc bác bỏ C/O một cách tùy tiện từ phía các chi cục hải quan địa phương. Điều này giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí lưu kho bãi, rút ngắn thời gian thông quan và tận dụng tối đa các ưu đãi thuế quan từ các Hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết.