Giới thiệu chung về Công văn 3540/TCHQ-TXNK

Công văn 3540/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2013 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm thống nhất quy trình xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá hải quan tại các cục hải quan địa phương, đảm bảo thu đúng, thu đủ thuế và ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại qua giá.

Các nội dung cốt lõi của Công văn 3540/TCHQ-TXNK

1. Nguyên tắc kiểm tra và xác định trị giá khai báo

• Việc kiểm tra trị giá khai báo phải được thực hiện nghiêm túc ngay trong khâu thông quan hoặc sau thông quan dựa trên nguyên tắc quản lý rủi ro.
• Cơ quan hải quan tôn trọng quyền tự khai, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp nhưng có quyền kiểm tra, nghi vấn khi có dấu hiệu khai báo trị giá thấp hơn thực tế giao dịch.
• Áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá hải quan theo quy định pháp luật, bắt đầu từ phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu.

2. Tiêu chí và căn cứ nghi vấn trị giá khai báo

• Cơ quan hải quan thực hiện so sánh trị giá khai báo của doanh nghiệp với các nguồn thông tin có sẵn trong cơ sở dữ liệu trị giá hải quan.
• Các trường hợp nghi vấn bao gồm: mức giá khai báo thấp hơn mức giá của hàng hóa giống hệt hoặc tương tự đã được chấp nhận trị giá; mức giá thấp hơn giá bán tại thị trường nội địa sau khi đã trừ đi các chi phí hợp lý; hoặc có sự mâu thuẫn rõ ràng trong hồ sơ hải quan và các chứng từ thương mại kèm theo.

3. Quy trình tổ chức tham vấn và xử lý kết quả tham vấn

• Thời hạn và thủ tục: Quy định rõ thời gian thông báo tham vấn, quyền và nghĩa vụ của người khai hải quan khi tham gia tham vấn. Người khai hải quan có trách nhiệm cung cấp các chứng từ, tài liệu khách quan để chứng minh tính trung thực của trị giá khai báo.
• Bác bỏ trị giá khai báo: Cơ quan hải quan có quyền bác bỏ trị giá khai báo nếu người khai hải quan không chứng minh được tính trung thực, khách quan của giá trị giao dịch, hoặc không tham gia tham vấn đúng quy định, hoặc hồ sơ tài liệu cung cấp không đầy đủ, không hợp pháp.
• Xác định trị giá tính thuế sau tham vấn: Trong trường hợp bác bỏ trị giá khai báo, cơ quan hải quan sẽ áp dụng các phương pháp xác định trị giá thay thế theo đúng trình tự pháp luật để ấn định trị giá tính thuế chính xác.

4. Quản lý và sử dụng cơ sở dữ liệu trị giá hải quan

• Yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thường xuyên cập nhật thông tin về giá của các mặt hàng xuất nhập khẩu vào hệ thống dữ liệu chung của ngành hải quan.
• Sử dụng cơ sở dữ liệu trị giá một cách hiệu quả, làm công cụ hỗ trợ đắc lực cho công tác kiểm tra, đối chiếu và phát hiện kịp thời các trường hợp khai sai trị giá nhằm trốn thuế.
• Tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị chuyên trách về trị giá hải quan để đảm bảo tính đồng bộ và nhất quán trong việc áp dụng mức giá kiểm tra trên phạm vi toàn quốc.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 3540/TCHQ-TXNK đóng vai trò thiết thực trong việc chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ của cán bộ hải quan, giảm thiểu sự tùy tiện trong quá trình áp giá tính thuế. Đồng thời, văn bản góp phần tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu chấp hành tốt pháp luật, hạn chế tối đa các hành vi gian lận thương mại thông qua việc khai thấp trị giá hàng hóa.