Tổng quan về Công văn 2106/TCHQ-TXNK

Công văn 2106/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là một văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng, hướng đến việc thống nhất quy trình và nâng cao hiệu quả trong công tác kiểm tra, xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh, chấn chỉnh kỷ cương trong việc áp dụng các phương pháp xác định trị giá tính thuế và ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại qua giá.

Nguyên tắc và phương pháp xác định trị giá tính thuế

Văn bản yêu cầu cơ quan hải quan các cấp phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc pháp lý khi xác định trị giá tính thuế, cụ thể:

• Áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá: Việc xác định trị giá hải quan phải tuân thủ đúng trình tự các phương pháp quy định tại Thông tư của Bộ Tài chính. Phương pháp trị giá giao dịch phải được ưu tiên áp dụng hàng đầu nếu hồ sơ của doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các điều kiện hợp pháp.
• Cơ sở bác bỏ trị giá khai báo: Cơ quan hải quan chỉ được phép bác bỏ trị giá khai báo của doanh nghiệp khi có đầy đủ chứng cứ khách quan, chứng minh được thông tin khai báo không trung thực, không chính xác hoặc không đủ điều kiện để áp dụng phương pháp trị giá giao dịch theo quy định của pháp luật.

Quy trình kiểm tra, tham vấn và xử lý kết quả

Để tối ưu hóa quy trình quản lý thuế và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thông quan hàng hóa, Công văn đưa ra các chỉ dẫn chi tiết:

• Kiểm tra chi tiết trong quá trình thông quan: Công chức hải quan có nhiệm vụ đối chiếu kỹ lưỡng thông tin khai báo của doanh nghiệp với hệ thống cơ sở dữ liệu trị giá hải quan nhằm phát hiện kịp thời các trường hợp có nghi vấn về trị giá (khai báo thấp hơn mức giá tham chiếu).
• Tổ chức công tác tham vấn: Quá trình tham vấn phải được thực hiện một cách khách quan, minh bạch và đúng thời hạn quy định. Cơ quan hải quan cần chuẩn bị hệ thống câu hỏi tập trung vào các điểm nghi vấn cụ thể để yêu cầu doanh nghiệp giải trình rõ ràng về tính trung thực của trị giá khai báo.
• Xử lý kết quả sau tham vấn: Nếu doanh nghiệp chứng minh được tính hợp pháp và trung thực của trị giá khai báo, cơ quan hải quan phải chấp nhận trị giá đó. Trong trường hợp bác bỏ hoặc doanh nghiệp không giải trình được, cơ quan hải quan sẽ thực hiện xác định trị giá tính thuế theo đúng phương pháp luật định.

Quản lý và khai thác cơ sở dữ liệu trị giá hải quan

Cơ sở dữ liệu trị giá được xác định là công cụ cốt lõi để kiểm soát rủi ro về giá:

• Cập nhật dữ liệu kịp thời: Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin về các lô hàng đã thông quan, kết quả tham vấn và kết quả kiểm tra sau thông quan vào hệ thống thông tin chung của ngành hải quan.
• Sử dụng hiệu quả danh mục quản lý rủi ro: Áp dụng linh hoạt danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có rủi ro về trị giá để làm cơ sở nghi vấn, tránh việc áp đặt giá thiếu căn cứ pháp lý gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Trách nhiệm thực hiện của cơ quan hải quan các cấp

Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể nhằm tăng cường kỷ luật công vụ:

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra nội bộ, giám sát chặt chẽ việc thực hiện quy trình xác định trị giá tính thuế của các Chi cục trực thuộc; xử lý nghiêm các trường hợp gây phiền hà hoặc thực hiện sai quy định.
• Cục Thuế xuất nhập khẩu: Chịu trách nhiệm theo dõi, tổng hợp các vướng mắc phát sinh từ thực tế tại các địa phương để kịp thời tham mưu cho Tổng cục Hải quan đưa ra các văn bản hướng dẫn thống nhất trên toàn quốc.