Công văn 1387/TCT-KK do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải quyết hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) cho doanh nghiệp, đồng thời tăng cường công tác quản lý, phòng chống gian lận trong hoàn thuế.

Mục tiêu và phạm vi áp dụng của Công văn 1387/TCT-KK

Văn bản hướng tới việc chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, phân loại và xử lý hồ sơ hoàn thuế GTGT trên toàn quốc. Các nội dung trọng tâm bao gồm:

• Tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế tuân thủ tốt pháp luật về thuế được hoàn thuế nhanh chóng, kịp thời bổ sung vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh.
• Nâng cao trách nhiệm của cơ quan thuế các cấp trong việc kiểm tra, giám sát và giải quyết hồ sơ hoàn thuế đúng thời hạn quy định.
• Ngăn chặn kịp thời các hành vi trục lợi tiền hoàn thuế từ ngân sách nhà nước thông qua việc sử dụng hóa đơn bất hợp pháp và các thủ đoạn gian lận thương mại khác.

Quy định về phân loại hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng

Công văn nhấn mạnh việc áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro để phân loại hồ sơ hoàn thuế thành hai nhóm rõ rệt nhằm tối ưu hóa nguồn lực kiểm tra:

• Nhóm hoàn thuế trước, kiểm tra sau: Áp dụng đối với các doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ thuế tốt, hồ sơ rõ ràng và không thuộc diện rủi ro cao. Cơ quan thuế thực hiện hoàn thuế nhanh chóng trong thời hạn quy định, sau đó tiến hành thanh tra, kiểm tra theo kế hoạch quản lý rủi ro.
• Nhóm kiểm tra trước, hoàn thuế sau: Áp dụng đối với các hồ sơ thuộc diện rủi ro cao về thuế, doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp có giao dịch đáng ngờ hoặc sử dụng hóa đơn của các doanh nghiệp bỏ trốn, giải thể. Cơ quan thuế phải thực hiện kiểm tra thực tế tại trụ sở người nộp thuế trước khi ra quyết định hoàn thuế.

Quy trình và thời hạn giải quyết hồ sơ hoàn thuế

Để đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp và tính nghiêm minh của pháp luật, Tổng cục Thuế yêu cầu các Cục Thuế địa phương nghiêm túc thực hiện các bước sau:

• Tiếp nhận hồ sơ hoàn thuế qua hệ thống điện tử, đảm bảo tính minh bạch và ghi nhận thời gian tiếp nhận chính xác để làm căn cứ tính thời hạn giải quyết.
• Tuân thủ nghiêm ngặt thời hạn giải quyết hồ sơ theo quy định của Luật Quản lý thuế: tối đa 6 ngày làm việc đối với hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước, kiểm tra sau và tối đa 40 ngày đối với hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước, hoàn thuế sau.
• Trường hợp hồ sơ chưa đủ điều kiện hoặc cần giải trình, cơ quan thuế phải thông báo bằng văn bản cụ thể, rõ ràng cho người nộp thuế một lần, tránh việc yêu cầu bổ sung nhiều lần gây phiền hà cho doanh nghiệp.

Tăng cường thanh tra, kiểm tra và phối hợp liên ngành

Nhằm bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước và tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, công tác kiểm tra sau hoàn thuế và phối hợp xác minh được đẩy mạnh:

• Thực hiện thanh tra, kiểm tra sau hoàn thuế đối với các quyết định hoàn thuế thuộc diện hoàn trước kiểm sau theo đúng tỷ lệ rủi ro quy định, tập trung vào các ngành nghề có rủi ro cao như xuất khẩu nông, lâm, thủy hải sản, linh kiện điện tử.
• Chủ động phối hợp với cơ quan Công an, Hải quan, Ngân hàng và các cơ quan chức năng liên quan để xác minh nguồn gốc hàng hóa, dòng tiền thanh toán và tính hợp pháp của hóa đơn đầu vào đối với các trường hợp có dấu hiệu gian lận xuất khẩu hoặc hoàn thuế khống.
• Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra đối với các vụ việc có dấu hiệu tội phạm hình sự để truy cứu trách nhiệm theo quy định.

Trách nhiệm của cơ quan thuế và cán bộ công chức

Tổng cục Thuế giao nhiệm vụ cụ thể cho thủ trưởng các đơn vị thuế địa phương nhằm nâng cao hiệu quả thực thi:

• Cục trưởng Cục Thuế các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả giải quyết hoàn thuế GTGT tại địa bàn quản lý, đảm bảo không để xảy ra tình trạng chậm trễ kéo dài không có lý do chính đáng.
• Nghiêm cấm cán bộ thuế tự ý đặt ra các thủ tục, giấy tờ ngoài quy định làm kéo dài thời gian giải quyết hồ sơ của doanh nghiệp.
• Thường xuyên đôn đốc, kiểm tra công vụ để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các cán bộ, công chức có hành vi nhũng nhiễu, gây khó khăn hoặc chậm trễ trong quá trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ hoàn thuế của người nộp thuế.