Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCVN 395:2007 do Bộ Xây dựng ban hành là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với phụ gia khoáng sử dụng trong chế tạo bê tông đầm lăn (RCC). Dưới đây là tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể:

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với các loại phụ gia khoáng (bao gồm cả phụ gia khoáng hoạt tính và phụ gia khoáng đầy) dùng để sản xuất hỗn hợp bê tông đầm lăn phục vụ cho các công trình thủy lợi, thủy điện, giao thông và các công trình xây dựng khác.
• Tiêu chuẩn áp dụng cho các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực tư vấn thiết kế, sản xuất, thi công và nghiệm thu bê tông đầm lăn tại Việt Nam.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, hệ thống quy chuẩn yêu cầu phải phối hợp sử dụng với các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành khác. Các tài liệu viện dẫn cốt lõi bao gồm:

• Các tiêu chuẩn về phương pháp thử hóa học và vật lý của xi măng và phụ gia khoáng.
• Các tiêu chuẩn quy định về tro bay và các loại phụ gia khoáng hoạt tính khác dùng cho bê tông và vữa.
• Các tiêu chuẩn về phương pháp xác định độ mịn, độ ẩm, hàm lượng mất khi nung, và chỉ số hoạt tính cường độ của phụ gia khoáng.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn xác nhằm thống nhất cách hiểu và áp dụng trong thực tế kỹ thuật:

• Bê tông đầm lăn (Roller Compacted Concrete - RCC): Là loại bê tông không có độ sụt (hoặc độ sụt bằng không), được thi công bằng phương pháp san và đầm nén bằng lu rung tương tự như thi công đường đất, đá cấp phối.
• Phụ gia khoáng (Mineral Admixture): Là các vật liệu vô cơ dạng mịn được thêm vào hỗn hợp bê tông đầm lăn nhằm cải thiện các tính chất của hỗn hợp bê tông tươi và bê tông đã đóng rắn, đồng thời tiết kiệm lượng xi măng sử dụng.
• Phụ gia khoáng hoạt tính (Pozzolanic Admixture): Là vật liệu mịn chứa silic hoặc silic và nhôm, bản thân chúng có ít hoặc không có hoạt tính kết dính, nhưng khi ở dạng mịn và có sự hiện diện của ẩm, chúng phản ứng với canxi hydroxit sinh ra từ quá trình thủy hóa xi măng ở nhiệt độ thường để tạo thành các hợp chất có tính chất kết dính.
• Phụ gia khoáng đầy (Inert Mineral Admixture): Là các vật liệu khoáng mịn không có hoặc có rất ít hoạt tính pozzolanic, được sử dụng chủ yếu để điền đầy các lỗ rỗng, tăng độ đặc chắc và cải thiện tính công tác của hỗn hợp bê tông đầm lăn.

- Điều 4: Phân loại và yêu cầu kỹ thuật chung

Phần này phân loại chi tiết các nhóm phụ gia khoáng và thiết lập các chỉ tiêu kỹ thuật cơ bản mà các loại phụ gia này phải đáp ứng:

• Phân loại phụ gia khoáng: Phụ gia khoáng cho bê tông đầm lăn được chia thành hai nhóm chính là phụ gia khoáng hoạt tính (như tro bay hoạt tính, silica fume, xỉ lò cao nghiền mịn, pozzolan tự nhiên) và phụ gia khoáng đầy (như bột đá vôi, bột đá bazan).
• Yêu cầu về độ mịn: Phụ gia khoáng phải đạt độ mịn nhất định (xác định qua lượng sót trên sàng hoặc diện tích bề mặt riêng Blaine) để đảm bảo khả năng lấp đầy lỗ rỗng và tốc độ phản ứng pozzolanic tối ưu.
• Yêu cầu về thành phần hóa học: Giới hạn nghiêm ngặt về hàm lượng mất khi nung (LOI), hàm lượng lưu huỳnh trioxit (SO3), hàm lượng kiềm có hại và độ ẩm để tránh các phản ứng có hại gây nứt nẻ hoặc giảm độ bền lâu của bê tông đầm lăn.
• Chỉ số hoạt tính cường độ: Đối với phụ gia khoáng hoạt tính, chỉ số hoạt tính cường độ ở tuổi 7 ngày và 28 ngày với xi măng poóc lăng phải đạt tỷ lệ phần trăm tối thiểu theo quy định để đảm bảo đóng góp vào cường độ chịu lực của bê tông đầm lăn.