Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3735:1982 do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với phụ gia hoạt tính pudôlan (pozzolan) có nguồn gốc tự nhiên hoặc nhân tạo, được sử dụng làm phụ gia khoáng hoạt tính trong sản xuất xi măng, bê tông và vữa xây dựng. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều khoản này xác định rõ đối tượng và phạm vi điều chỉnh của tiêu chuẩn đối với các loại phụ gia hoạt tính pudôlan:

• Tiêu chuẩn áp dụng cho tất cả các loại phụ gia hoạt tính pudôlan thiên nhiên (như tro núi lửa, túp, điatômit, trepôlơ, sét hoạt tính...) và phụ gia nhân tạo (như tro xỉ nhiệt điện, đất sét nung, xỉ lò cao hoạt tính...).
• Các phụ gia này được dùng để pha chế vào xi măng poóc lăng nhằm sản xuất xi măng poóc lăng hỗn hợp, xi măng poóc lăng pudôlan hoặc dùng trực tiếp trong chế tạo bê tông và vữa nhằm cải thiện tính chất công nghệ và độ bền của sản phẩm.

- Phân loại phụ gia hoạt tính pudôlan (Điều 2)

Tiêu chuẩn phân loại các chất phụ gia pudôlan dựa trên nguồn gốc hình thành và tính chất vật lý, hóa học đặc trưng:

• Phụ gia pudôlan tự nhiên: Bao gồm các đá trầm tích hoặc đá phun trào có nguồn gốc núi lửa, giàu silic và nhôm oxit vô định hình, có khả năng liên kết với canxi hydroxit ở nhiệt độ thường khi có nước.
• Phụ gia pudôlan nhân tạo: Bao gồm các sản phẩm phụ của quá trình công nghiệp hoặc khoáng sản được gia công nhiệt (như tro bay từ các nhà máy nhiệt điện đốt than mịn, đất sét nung ở nhiệt độ thích hợp).

- Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi (Điều 3)

Đây là nội dung quan trọng nhất quy định các chỉ tiêu chất lượng mà phụ gia pudôlan phải đáp ứng để được đưa vào sử dụng:

• Độ hoạt tính pudôlan (khả năng hấp thụ vôi): Phụ gia phải có khả năng liên kết với một lượng canxi hydroxit (vôi) tối thiểu xác định trong điều kiện tiêu chuẩn. Chỉ tiêu này đánh giá trực tiếp mức độ hoạt tính hóa học của phụ gia.
• Hàm lượng silic oxit (SiO2) hoạt tính và nhôm oxit (Al2O3) hoạt tính: Tổng hàm lượng các oxit hoạt tính này phải đạt tỷ lệ phần trăm tối thiểu theo quy định để đảm bảo phản ứng tạo khoáng hydrosilicat canxi bền vững.
• Độ mịn (lượng sót trên sàng): Quy định giới hạn tối đa lượng sót trên sàng tiêu chuẩn (thường là sàng 0,08 mm) để đảm bảo diện tích bề mặt riêng đủ lớn, giúp tăng tốc độ phản ứng hóa học.
• Độ ẩm tự nhiên: Giới hạn độ ẩm tối đa của phụ gia khi xuất xưởng hoặc đưa vào phối liệu để tránh hiện tượng vón cục và ảnh hưởng đến tỷ lệ nước/chất kết dính.
• Hàm lượng mất khi nung (MKN): Giới hạn tỷ lệ phần trăm mất khi nung (đặc biệt là lượng than chưa cháy hết trong tro bay) để không làm ảnh hưởng đến lượng nước yêu cầu và tính chất của bê tông.
• Tạp chất có hại: Hàm lượng các tạp chất như lưu huỳnh trioxit (SO3), các hợp chất sunphat, chất hữu cơ và đất sét chưa hoạt hóa phải nằm trong giới hạn cho phép để tránh gây nở thể tích hoặc làm chậm quá trình đông kết.

- Quy tắc nghiệm thu và phương pháp lấy mẫu (Điều 4)

Quy định trình tự kiểm tra chất lượng và phương pháp lấy mẫu đại diện để đánh giá sự phù hợp của lô sản phẩm:

• Quy định cỡ lô: Sản phẩm phụ gia pudôlan phải được phân chia thành từng lô có khối lượng đồng nhất theo quy định để tiến hành kiểm tra chất lượng trước khi xuất xưởng.
• Phương pháp lấy mẫu: Mẫu thử phải được lấy ở nhiều điểm khác nhau trong lô hàng (trên băng chuyền, trong kho chứa hoặc trên phương tiện vận chuyển) để tạo thành mẫu chung đại diện nhất, đảm bảo tính khách quan khi kiểm định.
• Quy trình thử nghiệm lại: Trong trường hợp có bất kỳ chỉ tiêu nào không đạt yêu cầu, phải tiến hành lấy mẫu lại với số lượng gấp đôi để thử nghiệm lần hai. Kết quả thử nghiệm lần hai là quyết định cuối cùng để nghiệm thu hoặc loại bỏ cả lô hàng.