Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7381:2004

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7381:2004 về Lò đốt chất thải rắn y tế - Phương pháp đánh giá thẩm định do Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn TCVN/TC 146 "Chất lượng không khí" biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị và được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành. Tiêu chuẩn này đóng vai trò là công cụ kỹ thuật quan trọng giúp các cơ quan quản lý và các đơn vị chuyên môn đánh giá, kiểm soát chất lượng công nghệ lò đốt, bảo đảm giảm thiểu tối đa tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn không gian, đối tượng và mục đích áp dụng của tiêu chuẩn:

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp đánh giá, thẩm định công nghệ và thiết bị lò đốt chất thải rắn y tế (sau đây gọi tắt là lò đốt) nhằm xác định khả năng đáp ứng các yêu cầu về kỹ thuật vận hành và bảo vệ môi trường theo quy định hiện hành.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường, các tổ chức tư vấn, kiểm định độc lập, các đơn vị chế tạo, nhập khẩu và các cơ sở y tế vận hành lò đốt chất thải rắn y tế trên lãnh thổ Việt Nam.
• Tiêu chuẩn được sử dụng làm căn cứ pháp lý và kỹ thuật để phục vụ công tác cấp phép hoạt động, nghiệm thu công trình bảo vệ môi trường, đánh giá sự phù hợp công nghệ và tiến hành thanh tra, kiểm tra giám sát định kỳ.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để đảm bảo tính chính xác và đồng bộ khi áp dụng tiêu chuẩn này, việc viện dẫn các tài liệu tiêu chuẩn khác là bắt buộc:

• Các tiêu chuẩn quốc gia về phương pháp lấy mẫu và phân tích các thông số ô nhiễm trong khí thải lò đốt, bao gồm bụi tổng số, các khí axit (SO2, NOX, CO, HCl, HF) và các kim loại nặng (chì, cadmium, thủy ngân, crom).
• Các tiêu chuẩn và quy trình phân tích hàm lượng các hợp chất hữu cơ đặc biệt độc hại phát sinh từ quá trình thiêu hủy chất thải y tế như Dioxin/Furan (PCDD/PCDF).
• Các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ngưỡng chất thải nguy hại đối với tro thải và nước thải phát sinh từ hệ thống xử lý khí thải của lò đốt.
• Lưu ý nguyên tắc áp dụng: Khi các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc được thay thế bằng văn bản mới thì áp dụng theo phiên bản mới nhất được công bố.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra hệ thống thuật ngữ chuẩn hóa nhằm thống nhất cách hiểu và thực hiện trong quá trình đánh giá, thẩm định:

• Lò đốt chất thải rắn y tế: Là hệ thống thiết bị sử dụng năng lượng nhiệt ở nhiệt độ cao để thiêu hủy chất thải rắn y tế trong điều kiện kiểm soát được lượng oxy cấp vào, nhiệt độ và thời gian lưu cháy nhằm biến đổi các chất ô nhiễm thành các chất ít độc hại hoặc không độc hại.
• Buồng đốt sơ cấp (buồng phân hủy nhiệt): Là nơi diễn ra quá trình sấy khô, hóa khí và đốt cháy một phần chất thải rắn y tế trong điều kiện thiếu oxy hoặc nghèo oxy (nhiệt độ thường được duy trì từ 600 độ C đến 800 độ C).
• Buồng đốt thứ cấp (buồng đốt khí): Là nơi diễn ra quá trình đốt cháy hoàn toàn các chất khí, hơi và các hạt bay ra từ buồng đốt sơ cấp trong điều kiện cấp dư oxy và nhiệt độ cao (thường yêu cầu từ 1000 độ C trở lên) để phân hủy triệt để các khí độc và Dioxin/Furan.
• Thời gian lưu khí (thời gian lưu cháy): Là khoảng thời gian cần thiết để dòng khí thải di chuyển qua buồng đốt thứ cấp ở nhiệt độ quy định nhằm bảo đảm quá trình oxy hóa hoàn toàn các chất hữu cơ.
• Tro thải: Là phần chất thải rắn còn lại sau quá trình thiêu hủy hoàn toàn chất thải y tế, bao gồm tro đáy lò và tro bay thu hồi từ hệ thống xử lý khí thải.

Điều 4: Quy định chung về phương pháp đánh giá, thẩm định

Điều khoản này thiết lập các nguyên tắc cốt lõi và quy trình nền tảng để triển khai hoạt động đánh giá, thẩm định một cách khách quan và khoa học:

• Nguyên tắc đánh giá: Việc thẩm định phải dựa trên sự kết hợp giữa kiểm tra hồ sơ pháp lý, hồ sơ thiết kế kỹ thuật với việc đo đạc, thực nghiệm trực tiếp các thông số vận hành thực tế của lò đốt.
• Yêu cầu về hồ sơ kỹ thuật: Đơn vị vận hành hoặc nhà sản xuất phải cung cấp đầy đủ tài liệu thiết kế chi tiết, quy trình vận hành chuẩn (SOP), nhật ký vận hành, các chứng chỉ chất lượng của thiết bị phụ trợ và các văn bản pháp lý về môi trường liên quan.
• Điều kiện thực nghiệm đánh giá: Quá trình đo đạc, lấy mẫu khí thải, tro thải và nước thải phải được thực hiện khi lò đốt hoạt động ổn định ở công suất thiết kế tối đa và đang thiêu hủy đúng chủng loại chất thải rắn y tế theo giấy phép.
• Nội dung thẩm định công nghệ: Tập trung đánh giá hiệu quả xử lý nhiệt (kiểm tra nhiệt độ thực tế tại các buồng đốt, thời gian lưu khí), hiệu quả của hệ thống xử lý khí thải đi kèm, mức độ tự động hóa trong kiểm soát vận hành và các biện pháp an toàn, phòng ngừa sự cố cháy nổ hoặc rò rỉ khí độc.