Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6071:1995 quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với hỗn hợp sét được sử dụng làm nguyên liệu cho quá trình sản xuất clanhke xi măng poóc lăng. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng giúp các doanh nghiệp sản xuất xi măng kiểm soát chặt chẽ chất lượng nguồn nguyên liệu đầu vào, đảm bảo hoạt động vận hành lò nung ổn định và chất lượng sản phẩm đầu ra đạt tiêu chuẩn quốc gia.

- Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này áp dụng trực tiếp cho các loại hỗn hợp sét (bao gồm đất sét, đá phiến sét, cát kết và các phụ gia điều chỉnh hệ số silic nếu có) được khai thác từ các mỏ tự nhiên hoặc đã qua chế biến sơ bộ.
• Hỗn hợp sét này được sử dụng làm một trong những nguyên liệu chính phối liệu cùng đá vôi để sản xuất clanhke xi măng poóc lăng.

- Tài liệu viện dẫn kỹ thuật (Điều 2)

• Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần phối hợp sử dụng các tiêu chuẩn về phương pháp thử hóa học và vật lý đối với đất sét và nguyên liệu sản xuất xi măng.
• Các phương pháp xác định hàm lượng các oxit chủ yếu (SiO2, Al2O3, Fe2O3, CaO, MgO) và các tạp chất có hại được thực hiện theo các tiêu chuẩn phân tích hóa học hiện hành của Việt Nam đối với nhóm nguyên liệu silicat.

- Yêu cầu kỹ thuật đối với hỗn hợp sét (Điều 3 và Điều 4)

Hỗn hợp sét dùng để sản xuất xi măng poóc lăng phải đáp ứng các chỉ tiêu hóa - lý nghiêm ngặt nhằm đảm bảo quá trình tạo khoáng clanhke diễn ra thuận lợi:

• Hàm lượng các oxit chính: Hàm lượng silic dioxit (SiO2), nhôm oxit (Al2O3) và sắt oxit (Fe2O3) phải nằm trong giới hạn cho phép để đảm bảo các mô-đun đặc trưng (mô-đun silic và mô-đun alumin) của phối liệu đạt yêu cầu thiết kế cấp phối lò nung.
• Hàm lượng Magie oxit (MgO): Hàm lượng MgO trong hỗn hợp sét không được vượt quá mức quy định (thường giới hạn để hàm lượng MgO trong clanhke sau nung không vượt quá 5%), tránh hiện tượng nở thể tích gây nứt vỡ bê tông sau này.
• Hàm lượng kiềm có hại (Na2O + K2O): Tổng hàm lượng kiềm quy đổi (Na2O + 0,658 K2O) cần được kiểm soát chặt chẽ (thường không quá 1,5% hoặc theo thỏa thuận công nghệ) để ngăn ngừa phản ứng kiềm - cốt liệu trong bê tông và tránh hiện tượng bám dính, tắc nghẽn trong hệ thống tháp trao đổi nhiệt của lò nung.
• Hàm lượng lưu huỳnh trioxit (SO3): Hàm lượng sunfat trong hỗn hợp sét phải được giới hạn ở mức thấp để tránh ảnh hưởng đến quá trình đông kết của xi măng và bảo vệ thiết bị lò nung khỏi bị ăn mòn hóa học.
• Hao hụt khi nung (MKN): Chỉ tiêu hao hụt khi nung của hỗn hợp sét phản ánh hàm lượng nước liên kết hóa học và các tạp chất hữu cơ, cacbonat có trong sét, cần được xác định rõ để tính toán phối liệu chính xác.
• Độ ẩm tự nhiên và tạp chất cơ học: Độ ẩm của hỗn hợp sét khi giao nhận phải phù hợp với công nghệ nghiền (nghiền khô hoặc nghiền ướt) của nhà máy. Hỗn hợp sét không được lẫn các tạp chất ngoại lai như rác thải, gỗ, kim loại hoặc các loại đất đá không thuộc mỏ khai thác.

- Quy định về lấy mẫu và kiểm tra chất lượng

• Mẫu hỗn hợp sét phải được lấy theo lô, đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ khối lượng nguyên liệu giao nhận hoặc khai thác.
• Công tác phân tích hóa học để xác định các thành phần oxit và tạp chất phải được thực hiện tại các phòng thí nghiệm hợp chuẩn, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật để tránh sai số, ảnh hưởng đến việc tính toán phối liệu lò nung.