Tóm tắt Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2376:1987 về tơ tằm dâu - Phương pháp xác định độ bền và độ giãn khi đứt sợi

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2376:1987 là văn bản kỹ thuật quy định phương pháp thử nghiệm cơ lý đối với sợi tơ tằm dâu. Việc xác định độ bền và độ giãn khi đứt là cơ sở quan trọng để đánh giá chất lượng sợi tơ, phục vụ cho công tác sản xuất, nghiệm thu và thương mại. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn:

• Tiêu chuẩn này áp dụng bắt buộc hoặc khuyến khích áp dụng đối với các loại sợi tơ tằm dâu (bao gồm tơ đơn, tơ chập và tơ se).
• Phương pháp quy định trong tiêu chuẩn nhằm xác định hai chỉ tiêu cơ lý cốt lõi của sợi tơ: lực kéo đứt (độ bền kéo đứt) tính bằng centiniutơn (cN) hoặc gam lực (gf) và độ giãn dài khi đứt tính bằng phần trăm (%) so với chiều dài ban đầu của mẫu thử.

- Điều 2: Quy định chung và phương pháp lấy mẫu

Để đảm bảo tính khách quan và độ chính xác của phép đo, tiêu chuẩn đưa ra các nguyên tắc chung về chuẩn bị và lấy mẫu:

• Mẫu thử phải được lấy theo đúng quy định về phương pháp lấy mẫu đối với tơ tằm dâu hiện hành, đảm bảo mẫu mang tính đại diện cao cho toàn bộ lô hàng.
• Quá trình vận chuyển, bảo quản mẫu trước khi thử nghiệm phải được thực hiện cẩn thận, tránh các tác động cơ học mạnh, tránh ẩm ướt hoặc nhiệt độ cao làm thay đổi tính chất tự nhiên của sợi tơ.
• Các phép thử phải được tiến hành trong điều kiện môi trường tiêu chuẩn để hạn chế tối đa sai số do các yếu tố ngoại cảnh tác động lên xơ sợi tự nhiên.

- Điều 3: Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm

Tiêu chuẩn quy định chi tiết về các yêu cầu kỹ thuật đối với thiết bị đo lường nhằm đảm bảo tính thống nhất của kết quả thử nghiệm:

• Sử dụng máy thử độ bền kéo chuyên dụng (máy kéo đứt sợi đơn) hoạt động theo nguyên lý tốc độ kéo dãn không đổi hoặc tốc độ tăng tải trọng không đổi.
• Máy thử phải có thang đo lực phù hợp, sao cho lực kéo đứt trung bình của mẫu thử nằm trong khoảng từ 20% đến 80% giới hạn đo tối đa của thang đo được sử dụng.
• Kẹp giữ mẫu của máy phải đảm bảo giữ chặt sợi tơ mà không làm dập, cắt hoặc gây đứt sợi tại ngay mép kẹp trong quá trình kéo.
• Thiết bị phải có bộ phận đo độ giãn dài của sợi với độ chính xác theo quy định, cho phép đọc kết quả trực tiếp hoặc ghi tự động.

- Điều 4: Chuẩn bị mẫu và điều hòa mẫu

Quy trình xử lý mẫu trước khi đưa vào thử nghiệm được chuẩn hóa nghiêm ngặt để loại bỏ ảnh hưởng của độ ẩm môi trường:

• Mẫu tơ sau khi lấy về được xả thành các búp tơ hoặc giữ nguyên dạng ống sợi tùy theo trạng thái ban đầu, đảm bảo sợi không bị căng quá mức hoặc bị rối.
• Tiến hành điều hòa mẫu trong môi trường khí hậu chuẩn (nhiệt độ và độ ẩm tương đối quy định cho ngành dệt) trong một khoảng thời gian tối thiểu để mẫu đạt đến trạng thái cân bằng ẩm hoàn toàn.
• Trường hợp mẫu bị ẩm ướt vượt mức bình thường trước đó, cần phải tiến hành sấy sơ bộ ở nhiệt độ thấp trước khi đưa vào phòng điều hòa khí hậu chuẩn để tránh hiện tượng trễ ẩm, đảm bảo kết quả đo độ bền và độ giãn đạt độ chính xác cao nhất.