Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1697:1987

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1697:1987 quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với kén tươi tằm dâu (kén thu hoạch từ tằm ăn lá dâu) dùng làm nguyên liệu cho công nghiệp ươm tơ. Đây là văn bản pháp lý kỹ thuật quan trọng giúp phân loại, đánh giá chất lượng kén tươi trong quá trình thu mua, vận chuyển và chế biến.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước đối với tất cả các loại kén tươi tằm dâu được sản xuất, thu mua, vận chuyển và bàn giao cho các nhà máy, xí nghiệp hoặc cơ sở ươm tơ thủ công.
• Đối tượng áp dụng trực tiếp là các cơ sở chăn nuôi tằm, các trạm thu mua kén, và các đơn vị chế biến tơ tằm thuộc mọi thành phần kinh tế.

Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi (Điều 2)

Để đảm bảo tính thống nhất trong việc đánh giá chất lượng, tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa rõ ràng về các loại kén:

• Kén tốt (Kén đạt chuẩn): Là những chiếc kén có hình dáng, kích thước và màu sắc đặc trưng cho từng giống tằm; vỏ kén cứng cáp, không bị bẹp, không bị bẩn hoặc có tì vết bên ngoài.
• Kén đôi: Là kén do hai hoặc nhiều con tằm cùng làm chung một vỏ kén. Loại kén này thường có kích thước lớn hơn bình thường nhưng không dùng để ươm tơ đơn thông thường được mà phải có quy trình xử lý riêng.
• Kén phế phẩm (Kén xấu): Bao gồm các loại kén bị biến dạng nghiêm trọng, kén mỏng vỏ, kén bị ung (nhộng chết bên trong làm đen vỏ kén), kén bị lẫn tạp chất hoặc bị nấm mốc xâm nhập.

Yêu cầu kỹ thuật đối với kén tươi tằm dâu (Điều 3)

Chất lượng của kén tươi được đánh giá dựa trên các chỉ tiêu kỹ thuật nghiêm ngặt nhằm đảm bảo hiệu suất ươm tơ tối ưu:

• Trạng thái bên ngoài: Kén phải khô ráo, sạch sẽ, không bị lẫn lá dâu, phân tằm hoặc các tạp chất cơ học khác. Vỏ kén không được ẩm ướt hoặc có dấu hiệu bị mốc.
• Sức sống của nhộng: Nhộng bên trong kén tươi phải còn sống, phát triển bình thường, không bị chết ung hoặc bị ký sinh trùng phá hoại.
• Phân hạng chất lượng: Kén tươi được phân thành các cấp hạng khác nhau dựa trên tỷ lệ vỏ kén (tỷ lệ khối lượng vỏ kén so với khối lượng toàn bộ kén) và tỷ lệ kén tốt trong lô hàng.

Phương pháp lấy mẫu và kiểm tra (Điều 4)

Quy trình kiểm tra chất lượng kén tươi phải tuân thủ các nguyên tắc khách quan và chính xác:

• Nguyên tắc lấy mẫu: Mẫu kiểm tra phải được lấy ngẫu nhiên từ nhiều vị trí khác nhau của lô kén để đảm bảo tính đại diện cao nhất cho toàn bộ lô hàng.
• Xác định tỷ lệ kén tốt và kén phế phẩm: Tiến hành phân loại thủ công mẫu kén đã lấy, cân đo khối lượng từng loại để tính ra phần trăm khối lượng kén đạt chuẩn và kén lỗi.
• Xác định tỷ lệ vỏ kén: Cắt một số lượng kén mẫu quy định, tách nhộng và vỏ nhộng ra ngoài, sau đó cân khối lượng vỏ kén sạch để tính toán tỷ lệ phần trăm chính xác.