Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9955:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9955:2013 quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử và hướng dẫn quản lý đối với phụ gia thực phẩm - chất tạo màu Brilliant Black PN (còn được biết đến với mã số quốc tế INS 151). Đây là tiêu chuẩn quan trọng giúp kiểm soát chất lượng và an toàn của chất tạo màu đen sử dụng trong ngành công nghiệp chế biến thực phẩm tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng trực tiếp cho chất tạo màu Brilliant Black PN được sử dụng làm phụ gia thực phẩm. Các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng phụ gia thực phẩm này tại Việt Nam phải tuân thủ các quy định kỹ thuật được nêu trong tiêu chuẩn nhằm đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Mô tả chi tiết và nhận biết chất tạo màu Brilliant Black PN

Theo quy định tại tiêu chuẩn, Brilliant Black PN được xác định thông qua các đặc tính kỹ thuật cốt lõi sau:

• Tên gọi và mã số: Tên hóa học là Tetrasodium 4-acetamido-5-hydroxy-6-[7-sulfonato-4-(4-sulfonatophenylazo)-1-naphthylazo]naphthalene-1,7-disulfonate. Chỉ số màu quốc tế là C.I. Food Black 1 (C.I. No. 28440) và mã số phụ gia là INS No. 151.
• Công thức hóa học và khối lượng phân tử: Công thức hóa học của chất này là C28H17N5Na4O14S4 với khối lượng phân tử tương ứng là 867,69 g/mol.
• Trạng thái tự nhiên: Chất tạo màu tồn tại dưới dạng bột hoặc hạt màu đen, dễ tan trong nước và ít tan trong ethanol.

Các yêu cầu kỹ thuật và chỉ tiêu độ tinh khiết

Để đảm bảo an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng, TCVN 9955:2013 thiết lập các giới hạn nghiêm ngặt về độ tinh khiết và hàm lượng các tạp chất có trong Brilliant Black PN:

• Hàm lượng chất màu tổng số: Hàm lượng chất màu không được thấp hơn 80% tính theo muối natri (được xác định bằng phương pháp chuẩn độ hoặc quang phổ).
• Hao hụt khi sấy khô: Hàm lượng chất bay hơi ở nhiệt độ 135 độ C cùng với muối clorua và sunfat (tính theo muối natri) không được vượt quá giới hạn quy định nhằm đảm bảo độ khô và tinh khiết của sản phẩm.
• Chất không tan trong nước: Giới hạn tối đa cho phép đối với các chất không tan trong nước là rất thấp, đảm bảo khả năng hòa tan hoàn toàn khi ứng dụng vào thực phẩm.
• Hàm lượng kim loại nặng độc hại: Tiêu chuẩn quy định nghiêm ngặt giới hạn tối đa của các kim loại nặng như Chì (Pb), Asen (As) để ngăn ngừa nguy cơ nhiễm độc tích lũy.
• Các chất màu phụ trợ và hợp chất hữu cơ khác: Giới hạn tỷ lệ các chất màu phụ, amin thơm tự do chưa sulfon hóa và các chất chiết được bằng ete để kiểm soát chất lượng quy trình tổng hợp hóa học.

Phương pháp thử nghiệm và xác định chỉ tiêu

TCVN 9955:2013 viện dẫn và quy định chi tiết các phương pháp thử nghiệm chuẩn hóa để đánh giá sự phù hợp của sản phẩm:

• Phương pháp xác định độ hòa tan và nhận biết màu sắc đặc trưng trong dung dịch nước.
• Phương pháp sắc ký lớp mỏng hoặc sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) để nhận diện và định lượng các chất màu phụ trợ cũng như các tạp chất hữu cơ.
• Phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử (AAS) hoặc ICP-MS để kiểm tra chính xác hàm lượng kim loại nặng như chì và asen.

Ý nghĩa pháp lý và thực tiễn của tiêu chuẩn

Việc ban hành TCVN 9955:2013 đóng vai trò là công cụ kỹ thuật sắc bén giúp các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện việc thanh tra, kiểm tra chất lượng phụ gia thực phẩm lưu thông trên thị trường. Đồng thời, tiêu chuẩn này giúp các doanh nghiệp sản xuất và chế biến thực phẩm có cơ sở pháp lý vững chắc để lựa chọn nguyên liệu đầu vào an toàn, nâng cao uy tín thương hiệu và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.