TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 8973:2011

THỰC PHẨM - XÁC ĐỊNH VITAMIN D BẰNG SẮC KÝ LỎNG HIỆU NĂNG CAO - XÁC ĐỊNH CHOLECALCIFEROL (D₃) HOẶC ERGOCALCIFEROL (D₂)

Foodstuffs - Determination of vitamin D by high performance liquid chromatography- Measurement of cholecalciferol (D₃) or ergocalciferol (D₂)

1. Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định vitamin D₃ (cholecalciferol) hoặc vitamin D₂ (ergocalciferol) trong thực phẩm bằng sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC).

Vitamin D₃ có chủ yếu trong thực phẩm từ nguồn gốc động vật, còn vitamin D₂ có chủ yếu từ nấm tự nhiên. Cả vitamin D₃ và vitamin D₂ có thể có mặt trong các loại thực phẩm bổ sung vi chất. Tiêu chuẩn này không áp dụng để xác định cả hàm lượng D₃ lẫn vitamin D₂.

Tách vitamin D₃ và vitamin D₂ ra khỏi vitamin D dạng ban đầu, các chất chuyển hóa tương ứng 25-hydroxy vitamin D và 1,25-dihydroxy vitamin D cũng tham gia vào hoạt tính của vitamin D. Tiêu chuẩn này chỉ xác định vitamin D₃ hoặc vitamin D₂.

Tiêu chuẩn này dùng làm cơ sở cho các phép phân tích. Tiêu chuẩn này được dùng làm khung để người phân tích xác định công việc phân tích theo quy trình chuẩn.

Phương pháp này đã được đánh giá qua phép thử liên phòng thử nghiệm trên các mẫu có bổ sung vi chất và không bổ sung vi chất như margarin, sữa, bột sữa, thức ăn công thức dành cho trẻ sơ sinh dạng lỏng, thức ăn theo công thức dành cho trẻ sơ sinh, dầu ăn và dầu cá ở các mức từ 0,4 mg/100 g đến 14 mg/100 g. Thông tin thêm về dữ liệu đánh giá được nêu trong Phụ lục D.

2. Tài liệu viện dẫn

Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

TCVN 4851:1989 (ISO 3696:1987), Nước dùng để phân tích trong phòng thí nghiệm - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử.

3. Nguyên tắc

Vitamin D₃ và vitamin D₂ có trong mẫu thực phẩm được xà phòng hóa bằng dung dịch kali hydroxit trong ancol và được chiết bằng dung môi thích hợp. Việc xác định vitamin D₃ hoặc vitamin D₂ trong dung dịch chiết mẫu thích hợp được tiến hành bằng HPLC bán điều chế dùng pha thường sau đó được phân tích tiếp bằng HPLC pha đảo.

Nếu cần xác định vitamin D₃ thì vitamin D₂ được dùng làm chất nội chuẩn. Nếu cần xác định vitamin D₂ thì dùng vitamin D₃ làm chất nội chuẩn.

Vitamin D được phát hiện bằng đo phổ tử ngoại (UV) và các pic được nhận biết dựa vào thời gian lưu và sắc phổ nếu sử dụng detector mảng diot (DAD). Phép xác định được tiến hành bằng quy trình nội chuẩn, sử dụng diện tích pic hoặc chiều cao pic, xem [1] đến [8].

4. Thuốc thử

4.1. Yêu cầu chung

Trong quá trình phân tích, chỉ sử dụng các thuốc thử loại tinh khiết phân tích và nước sử dụng ít nhất là loại 1 của TCVN 4851 (ISO 3696), trừ khi có quy định khác.

4.2. Metanol

4.3. Etanol, j(C₂H₅OH) = 100 % thể tích.

4.4. Etanol, j(C₂H₅OH) = 96 %.

4.5. Natri sulfat, khan.

4.6. Dung dịch KOH để xà phòng hóa, có các nồng độ thích hợp, ví dụ có nồng độ khối lượng r(KOH) = 50 g/100 ml hoặc r(KOH) = 60 g/100 ml, hoặc các dung dịch trong ancol, ví dụ 28 g KOH trong 100 ml hỗn hợp etanol và nước (etanol 90 % thể tích).

4.7. Chất chống oxi hóa, như axit ascorbic (AA), natri ascobat, pyrogallol, natri sulfit (Na₂S) hoặc hydroxytoluen đã butyl hóa (BHT).

4.8. Dung