Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8901:2011 (hoàn toàn tương đương với EN 1137:1994) là văn bản kỹ thuật quy định phương pháp xác định hàm lượng axit xitric (xitrat) trong nước rau quả bằng phương pháp enzym đo phổ NADH. Đây là phương pháp phân tích hiện đại, có độ chính xác và độ nhạy cao, được áp dụng rộng rãi trong kiểm nghiệm chất lượng thực phẩm.

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)

TCVN 8901:2011 quy định phương pháp xác định hàm lượng axit xitric (xitrat) có trong nước rau, quả và các sản phẩm tương tự. Phương pháp này cho phép định lượng chính xác hàm lượng xitrat tự nhiên hoặc bổ sung, phục vụ công tác kiểm soát chất lượng và phát hiện gian lận thương mại trong ngành sản xuất đồ uống.

Tài liệu viện dẫn quan trọng (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các phòng thử nghiệm cần viện dẫn tài liệu sau:

• TCVN 4851 (ISO 3696) về nước dùng cho phòng thí nghiệm phân tích, yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử. Việc sử dụng nước có độ tinh khiết phù hợp là bắt buộc để tránh gây nhiễu phản ứng enzym.

Nguyên tắc của phương pháp đo phổ NADH (Điều 3)

Phương pháp enzym xác định axit xitric dựa trên chuỗi phản ứng sinh hóa đặc hiệu sau:

• Axit xitric (xitrat) được chuyển hóa thành oxaloaxetat và axetat dưới sự xúc tác của enzym xitrat lyase (CL).
• Trong môi trường có sự hiện diện của các enzym L-malat dehydrogenaza (L-MDH) và L-lactat dehydrogenaza (L-LDH), oxaloaxetat và sản phẩm khử cacboxyl của nó là pyruvat sẽ bị khử tương ứng thành L-malat và L-lactat bởi nicotinamid adenin dinucleotit dạng khử (NADH).
• Lượng NADH bị oxy hóa trong chuỗi phản ứng này tỷ lệ thuận với lượng xitrat ban đầu. Sự suy giảm hàm lượng NADH được xác định bằng cách đo độ hấp thụ quang phổ ở bước sóng 340 nm (hoặc các bước sóng phụ trợ như 334 nm hoặc 365 nm).

Thuốc thử và các chất chuẩn bị (Điều 4)

Tiêu chuẩn yêu cầu sử dụng các hóa chất có độ tinh khiết phân tích và nước ít nhất đạt hạng 3 theo TCVN 4851 (ISO 3696). Các thuốc thử cốt lõi bao gồm:

• Dung dịch đệm glycylglycin (pH khoảng 7,8) để duy trì môi trường phản ứng tối ưu cho các enzym hoạt động.
• Nicotinamid adenin dinucleotit dạng khử (NADH) chất lượng cao, được bảo quản nghiêm ngặt tránh ánh sáng và độ ẩm.
• Hỗn hợp enzym L-malat dehydrogenaza (L-MDH) và L-lactat dehydrogenaza (L-LDH) dạng huyền phù.
• Enzym xitrat lyase (CL) dạng bột đông khô hoặc huyền phù, giữ vai trò quyết định trong việc phân tách xitrat khởi đầu.
• Dung dịch chuẩn axit xitric để xây dựng đường chuẩn hoặc kiểm tra hiệu năng của hệ thống đo.