Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8798:2011 về Vừng hạt là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các yêu cầu chất lượng và an toàn thực phẩm đối với sản phẩm vừng hạt. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

Điều khoản này xác định rõ đối tượng và phạm vi điều chỉnh của tiêu chuẩn đối với sản phẩm vừng hạt trên thị trường:

• Tiêu chuẩn này áp dụng cho các loại vừng hạt (Sesamum indicum L.) còn nguyên vỏ hoặc đã bóc vỏ, được sử dụng trực tiếp làm thực phẩm cho người hoặc dùng làm nguyên liệu trong chế biến thực phẩm.
• Tiêu chuẩn không áp dụng cho các loại vừng hạt được sử dụng làm giống hoặc dùng cho mục đích công nghiệp phi thực phẩm.

Điều 2: Các tài liệu viện dẫn liên quan

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn và phối hợp sử dụng với các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế khác về phương pháp thử, lấy mẫu và xác định các chỉ tiêu chất lượng:

• Các tiêu chuẩn về phương pháp lấy mẫu vừng hạt và nông sản.
• Các tiêu chuẩn xác định độ ẩm, hàm lượng chất béo, hàm lượng tro tổng số và tro không tan trong axit.
• Các tiêu chuẩn xác định tạp chất, hạt hư hỏng và các chỉ tiêu cảm quan của hạt.
• Các tiêu chuẩn quốc gia về giới hạn kim loại nặng, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và giới hạn vi sinh vật trong thực phẩm.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn xác nhằm thống nhất cách hiểu và áp dụng trong quá trình kiểm tra chất lượng vừng hạt:

• Vừng hạt (Sesame seeds): Là hạt thu hoạch từ cây vừng (Sesamum indicum L.), đã được làm sạch, có thể còn nguyên vỏ hoặc đã được bóc vỏ.
• Hạt hư hỏng (Damaged seeds): Là những hạt vừng bị biến dạng, bị thối mốc, bị sâu bệnh phá hoại, bị biến đổi màu sắc rõ rệt do nhiệt độ hoặc các yếu tố vật lý, hóa học khác làm ảnh hưởng đến chất lượng cảm quan và dinh dưỡng của hạt.
• Tạp chất (Foreign matter): Bao gồm tất cả các chất hữu cơ và vô cơ không phải là vừng hạt (như đất, đá, bụi, rác, hạt của các loài cây khác, vỏ vừng lẫn trong khối hạt).
• Hạt chưa hoàn thiện (Immature seeds): Là những hạt vừng chưa phát triển đầy đủ, bị lép, mỏng hoặc có kích thước nhỏ hơn đáng kể so với hạt bình thường.

Điều 4: Các yêu cầu kỹ thuật cơ bản đối với vừng hạt

Điều khoản này quy định các tiêu chuẩn chất lượng tối thiểu mà vừng hạt phải đạt được trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường hoặc đưa vào chế biến:

• Yêu cầu cảm quan: Vừng hạt phải có màu sắc đặc trưng của giống (vừng trắng, vừng vàng, vừng đen hoặc vừng đỏ). Hạt phải khô, sạch, không có mùi lạ (như mùi mốc, mùi dầu khét, mùi hóa chất) và không có vị lạ.
• Yêu cầu về côn trùng: Khối vừng hạt không được có côn trùng sống nhìn thấy bằng mắt thường, bao gồm cả côn trùng ở các giai đoạn phát triển khác nhau (trứng, ấu trùng, nhộng).
• Yêu cầu về độ ẩm: Độ ẩm của vừng hạt phải được kiểm soát ở mức giới hạn an toàn nhằm ngăn ngừa sự phát triển của nấm mốc và hạn chế quá trình oxy hóa chất béo trong quá trình bảo quản.
• Yêu cầu về tạp chất: Tỷ lệ tạp chất lẫn trong vừng hạt phải nằm trong giới hạn cho phép cực kỳ nghiêm ngặt để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng.