Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8399:2012

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8399:2012 do Tổng cục Thủy sản biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định cụ thể các yêu cầu kỹ thuật đối với tôm sú bố mẹ (Penaeus monodon Fabricius, 1798) có nguồn gốc khai thác từ tự nhiên hoặc được nuôi vỗ thành thục trong trang trại, phục vụ cho mục đích cho sinh sản nhân tạo.

- Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Tiêu chuẩn này áp dụng đối với tất cả các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và kiểm soát chất lượng tôm sú bố mẹ tại Việt Nam.
• Đối tượng áp dụng trực tiếp là tôm sú bố mẹ (bao gồm cả tôm đực và tôm cái) được khai thác từ vùng biển tự nhiên hoặc được nuôi vỗ thành thục trong các cơ sở sản xuất giống thủy sản.

- Yêu cầu kỹ thuật về nguồn gốc xuất xứ

• Tôm sú bố mẹ khai thác từ tự nhiên phải có nguồn gốc rõ ràng, được đánh bắt từ các vùng biển được phép khai thác và không nằm trong vùng công bố dịch bệnh hoặc ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
• Tôm sú bố mẹ nuôi vỗ phải được sản xuất từ các cơ sở nuôi đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học, có hồ sơ ghi chép rõ ràng về quá trình nuôi dưỡng, nguồn gốc thức ăn và lịch sử kiểm soát dịch bệnh.

- Yêu cầu về đặc điểm cảm quan và ngoại hình

• Trạng thái hoạt động: Tôm phải khỏe mạnh, phản xạ nhanh nhẹn khi có tác động từ bên ngoài, bơi lội linh hoạt, có xu hướng bám vào thành hoặc đáy bể, không có biểu hiện lờ đờ, bơi ngửa hoặc tấp mé.
• Màu sắc cơ thể: Màu sắc đặc trưng của loài tôm sú (màu xanh lục, nâu xám hoặc đen sẫm tùy thuộc vào môi trường sống), vỏ tôm sáng bóng, không bị biến đổi màu sắc bất thường hoặc có các đốm đen, đốm trắng trên vỏ đầu ngực và thân.
• Trạng thái phụ bộ: Các phụ bộ (râu, chân ngực, chân bơi, đuôi) phải đầy đủ, nguyên vẹn, không bị gãy, dập nát, cụt hoặc có dấu hiệu hoại tử, ăn mòn do vi khuẩn.
• Tình trạng vỏ và cơ thịt: Vỏ tôm cứng cáp, không bị mềm vỏ (trừ trường hợp tôm vừa lột xác nhưng phải đảm bảo chu kỳ hồi phục bình thường), cơ thịt săn chắc, đầy đặn, không bị đục cơ hoặc có ký sinh trùng bám ngoài vỏ với mật độ cao.

- Yêu cầu về kích cỡ và khối lượng tối thiểu

• Đối với tôm sú bố mẹ khai thác từ tự nhiên:
  • Tôm cái: Khối lượng tối thiểu phải đạt từ 120 gam trở lên (tương đương chiều dài thân khoảng 230 milimét).
  • Tôm đực: Khối lượng tối thiểu phải đạt từ 80 gam trở lên (tương đương chiều dài thân khoảng 200 milimét).
• Đối với tôm sú bố mẹ nuôi vỗ trong trang trại:
  • Tôm cái: Khối lượng tối thiểu phải đạt từ 90 gam trở lên.
  • Tôm đực: Khối lượng tối thiểu phải đạt từ 60 gam trở lên.

- Yêu cầu về tình trạng sức khỏe và an toàn dịch bệnh

• Tôm sú bố mẹ bắt buộc phải sạch các loại tác nhân gây bệnh nguy hiểm theo quy định hiện hành của cơ quan quản lý chuyên ngành.
• Các bệnh virus nguy hiểm phải có kết quả xét nghiệm âm tính bao gồm:
  • Bệnh đốm trắng (WSSV - White Spot Syndrome Virus).
  • Bệnh đầu vàng (YHV - Yellow Head Virus).
  • Bệnh còi do virus (MBV - Monodon Baculovirus).
  • Bệnh hoại tử cơ quan tạo máu và cơ quan biểu mô (IHHNV - Infectious Hypodermal and Hematopoietic Necrosis Virus).
  • Hội chứng Taura (TSV - Taura Syndrome Virus).
• Tôm không bị nhiễm các ký sinh trùng nguy hiểm bám trên mang, vỏ hoặc trong cơ thịt với mật độ cao gây ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và sức sống của ấu trùng.

- Phương pháp kiểm tra và đánh giá chất lượng

• Kiểm tra cảm quan: Thực hiện bằng mắt thường trong điều kiện ánh sáng đầy đủ để đánh giá ngoại hình, màu sắc, trạng thái hoạt động và các tổn thương vật lý bên ngoài của tôm.
• Kiểm tra kích thước và khối lượng: Sử dụng thước đo chuyên dụng và cân điện tử có độ chính xác phù hợp để xác định chiều dài và khối lượng của từng cá thể tôm sú bố mẹ.
• Kiểm tra bệnh học: Việc xét nghiệm các tác nhân gây bệnh virus (WSSV, YHV, MBV, IHHNV) phải được thực hiện tại các phòng thử nghiệm được chỉ định hoặc công nhận, sử dụng các phương pháp sinh học phân tử tiên tiến như PCR (Polymerase Chain Reaction) hoặc RT-PCR theo các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành.