Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7155:2002 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 718:1990) quy định các phương pháp thử sốc nhiệt và xác định độ bền sốc nhiệt đối với các dụng cụ thí nghiệm bằng thủy tinh. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

- Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)

Tiêu chuẩn này quy định các phương pháp xác định độ bền sốc nhiệt của các dụng cụ thí nghiệm bằng thủy tinh, áp dụng cho các thử nghiệm kiểm tra chất lượng định kỳ hoặc thử nghiệm chấp nhận sản phẩm. Tiêu chuẩn phân chia rõ ràng thành ba phương pháp thử nghiệm cụ thể tùy thuộc vào mục đích và giới hạn nhiệt độ:

• Phương pháp A: Được áp dụng để thử nghiệm độ bền sốc nhiệt của các dụng cụ thủy tinh ở hiệu nhiệt độ dưới 100 độ C.
• Phương pháp B: Được áp dụng để thử nghiệm độ bền sốc nhiệt của các dụng cụ thủy tinh ở hiệu nhiệt độ bằng hoặc lớn hơn 100 độ C.
• Phương pháp C: Được áp dụng riêng biệt cho các dụng cụ thủy tinh có đáy phẳng như cốc thí nghiệm (beaker) và bình tam giác (flask) nhằm đánh giá khả năng chịu sốc nhiệt cục bộ hoặc toàn phần.

- Các tiêu chuẩn trích dẫn liên quan (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn và kết hợp với các tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia liên quan sau đây:

• TCVN 7150 (ISO 3819): Dụng cụ thí nghiệm bằng thủy tinh - Cốc thí nghiệm.
• Các tiêu chuẩn liên quan khác: Các tài liệu viện dẫn về chất lượng thủy tinh, phương pháp đo nhiệt độ và các yêu cầu kỹ thuật chung đối với dụng cụ đo lường bằng thủy tinh trong phòng thí nghiệm.

- Định nghĩa và thuật ngữ cốt lõi (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn hóa để thống nhất cách hiểu trong quá trình thử nghiệm:

• Sốc nhiệt (Thermal shock): Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột tác động lên dụng cụ thủy tinh, được tạo ra bằng cách chuyển nhanh dụng cụ từ môi trường có nhiệt độ này sang môi trường có nhiệt độ khác (thường là từ nóng sang lạnh).
• Độ bền sốc nhiệt (Thermal shock resistance): Hiệu số nhiệt độ tối đa (tính bằng độ C) mà dụng cụ thủy tinh có thể chịu đựng được mà không bị nứt, vỡ hoặc hư hỏng cấu trúc dưới các điều kiện thử nghiệm quy định.
• Nhiệt độ thử nghiệm (Test temperature): Nhiệt độ của bể nóng hoặc lò sấy nơi dụng cụ được gia nhiệt trước khi tiến hành sốc nhiệt.

- Nguyên tắc chung của phương pháp thử (Điều 4)

Nguyên tắc cơ bản của việc thử nghiệm sốc nhiệt dựa trên việc tạo ra ứng suất nhiệt đột ngột trên bề mặt thủy tinh. Quy trình chung bao gồm các bước cốt lõi sau:

• Gia nhiệt mẫu thử: Dụng cụ thủy tinh cần thử nghiệm được nung nóng đồng đều đến một nhiệt độ xác định trong lò sấy hoặc bể nước nóng (bể gia nhiệt). Thời gian gia nhiệt phải đủ dài để toàn bộ dụng cụ đạt được sự cân bằng nhiệt độ ổn định.
• Làm lạnh đột ngột (Sốc nhiệt): Sau khi đạt nhiệt độ yêu cầu, mẫu thử được chuyển thật nhanh (thường trong vòng vài giây) vào bể nước lạnh có nhiệt độ được kiểm soát chặt chẽ (thường là nước ở nhiệt độ phòng hoặc nước đá tùy theo yêu cầu cụ thể).
• Đánh giá kết quả: Sau khi thực hiện sốc nhiệt, mẫu thử được lấy ra khỏi bể lạnh, để khô và tiến hành kiểm tra trực quan bằng mắt thường hoặc dưới thiết bị phân cực ánh sáng để phát hiện các vết nứt, rạn hoặc vỡ hoàn toàn.
• Yêu cầu về thiết bị thử nghiệm: Thiết bị thử nghiệm phải đảm bảo khả năng duy trì nhiệt độ ổn định của cả bể nóng và bể lạnh với sai số cho phép cực nhỏ, đồng thời cơ cấu chuyển mẫu phải nhanh chóng để giảm thiểu sự mất mát nhiệt độ trong quá trình di chuyển.