Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6548:2018 về Khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố nhằm thay thế cho tiêu chuẩn TCVN 6548:1999. Tiêu chuẩn này thiết lập các chỉ tiêu kỹ thuật bắt buộc và các phương pháp thử nghiệm tiêu chuẩn đối với khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) được sử dụng làm chất đốt dân dụng, công nghiệp và nhiên liệu cho động cơ đốt trong tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và Đối tượng điều chỉnh

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) thương phẩm dùng làm chất đốt và làm nhiên liệu cho động cơ.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến sản xuất, chế biến, nhập khẩu, xuất khẩu, tồn trữ, vận chuyển và kinh doanh khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) tại thị trường Việt Nam.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các tài liệu viện dẫn sau đây là cực kỳ cần thiết. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có):

• Các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế về phương pháp xác định thành phần hydrocacbon bằng phương pháp sắc ký khí (như TCVN 8314 / ASTM D 2163).
• Các tiêu chuẩn xác định độ ăn mòn tấm đồng của khí dầu mỏ hóa lỏng (như TCVN 3172 / ASTM D 1838).
• Các tiêu chuẩn xác định hàm lượng lưu huỳnh tổng số bằng phương pháp huỳnh quang tử ngoại (như TCVN 10143 / ASTM D 6667) hoặc phương pháp oxy hóa vi lượng.
• Các tiêu chuẩn xác định áp suất hơi bão hòa, cặn sau khi bay hơi và hàm lượng nước tự do trong LPG.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa thống nhất để làm cơ sở áp dụng các yêu cầu kỹ thuật:

• Khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG - Liquefied Petroleum Gas): Là sản phẩm hydrocacbon có nguồn gốc từ dầu mỏ với thành phần chính là propan (C3H8) hoặc butan (C4H10) hoặc hỗn hợp của cả hai loại này, được hóa lỏng dưới áp suất hoặc nhiệt độ thích hợp.
• LPG thương phẩm: Là sản phẩm LPG được sử dụng làm nhiên liệu, bao gồm propan thương phẩm, butan thương phẩm và hỗn hợp propan và butan thương phẩm.

Yêu cầu kỹ thuật đối với LPG thương phẩm (Điều 4)

Tiêu chuẩn quy định chi tiết các chỉ tiêu chất lượng đối với từng loại LPG thương phẩm, bao gồm:

• Áp suất hơi bão hòa: Áp suất hơi bão hòa ở 37,8 độ C không được vượt quá giới hạn tối đa quy định cho từng loại sản phẩm nhằm đảm bảo an toàn trong quá trình tồn trữ, vận chuyển và sử dụng.
• Thành phần hydrocacbon: Quy định hàm lượng tối thiểu của propan hoặc butan đối với các sản phẩm chuyên biệt, và giới hạn hàm lượng các hydrocacbon nặng hơn (C5 và các cấu tử nặng hơn) để tránh hiện tượng đọng cặn lỏng trong thiết bị tiêu thụ.
• Độ ăn mòn tấm đồng: Phải đạt mức quy định (thông thường là Loại 1) sau khi thử nghiệm ở nhiệt độ quy định, nhằm đảm bảo LPG không gây ăn mòn các thiết bị, đường ống bằng đồng và hợp kim đồng.
• Hàm lượng lưu huỳnh tổng số: Giới hạn nghiêm ngặt hàm lượng lưu huỳnh để giảm thiểu sự phát thải khí độc hại gây ô nhiễm môi trường và ăn mòn thiết bị khi đốt cháy.
• Cặn sau khi bay hơi: Quy định lượng cặn tối đa còn lại sau khi bay hơi để ngăn ngừa sự tích tụ chất bẩn gây tắc nghẽn vòi phun và hệ thống dẫn khí.
• Hàm lượng nước tự do: LPG thương phẩm không được có nước tự do ở dạng lỏng để tránh nguy cơ gây tắc nghẽn do đóng băng hoặc gây ăn mòn hệ thống.
• Yêu cầu về mùi: LPG thương phẩm phải được pha chất tạo mùi đặc trưng (thường là ethyl mercaptan) với nồng độ đủ để phát hiện bằng khứu giác khi có sự rò rỉ khí gas trong không khí ở mức nồng độ thấp hơn nhiều so với giới hạn bắt cháy dưới.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6548:2018 có hiệu lực kể từ ngày được công bố và thay thế hoàn toàn cho tiêu chuẩn TCVN 6548:1999. Các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực khí dầu mỏ hóa lỏng có trách nhiệm cập nhật quy trình thử nghiệm và kiểm soát chất lượng sản phẩm theo các chỉ tiêu mới được quy định tại tiêu chuẩn này.