Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4884-1:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4884-1:2015 (hoàn toàn tương đương với ISO 4833-1:2013) quy định phương pháp chung để định lượng vi sinh vật trong chuỗi thực phẩm. Tiêu chuẩn này áp dụng kỹ thuật đổ đĩa để đếm khuẩn lạc mọc trong môi trường dinh dưỡng đặc sau khi ủ hiếu khí ở nhiệt độ 30 độ C. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung các điều khoản đầu từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp định lượng vi sinh vật bằng kỹ thuật đếm khuẩn lạc. Phương pháp này áp dụng cụ thể cho:

• Các sản phẩm dành cho mức tiêu thụ của con người và thức ăn chăn nuôi.
• Các mẫu môi trường trong khu vực sản xuất, chế biến và xử lý thực phẩm.
• Các mẫu thu được từ giai đoạn sản xuất ban đầu (như mẫu đất, mẫu nước, mẫu bụi).

Tuy nhiên, tiêu chuẩn cũng lưu ý một số hạn chế đối với các loại thực phẩm lên men hoặc thực phẩm chứa hàm lượng vi sinh vật đặc thù cao, nơi mà phương pháp đổ đĩa có thể không phản ánh chính xác hoặc cần các môi trường chọn lọc khác.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các tài liệu viện dẫn sau đây là cực kỳ cần thiết. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu, đối với tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất:

• TCVN 6404 (ISO 7218), Vi sinh vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi - Yêu cầu chung và hướng dẫn kiểm tra vi sinh vật.
• TCVN 11135 (ISO 11133), Vi sinh vật trong thực phẩm, thức ăn chăn nuôi và nước - Chuẩn bị, sản xuất, bảo quản và thử hiệu năng của môi trường nuôi cấy.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Trong tiêu chuẩn này, thuật ngữ cốt lõi được định nghĩa rõ ràng để thống nhất cách hiểu:

• Vi sinh vật (microorganism): Là các vi khuẩn, nấm men và nấm mốc có khả năng hình thành các khuẩn lạc có thể đếm được khi được nuôi cấy trong môi trường thạch dinh dưỡng quy định (Plate Count Agar - PCA) dưới các điều kiện hiếu khí ở nhiệt độ 30 độ C trong khoảng thời gian quy định (thường là 72 giờ).

Điều 4: Nguyên tắc của phương pháp

Phương pháp định lượng vi sinh vật bằng kỹ thuật đổ đĩa dựa trên nguyên tắc kỹ thuật cơ bản sau:

• Chuẩn bị đĩa cấy: Sử dụng một lượng thể tích xác định (thường là 1 ml) của mẫu thử dạng lỏng hoặc dung dịch pha loãng ban đầu của mẫu thử dạng khác, cho vào đĩa Petri vô trùng.
• Đổ đĩa môi trường: Đổ một lượng môi trường nuôi cấy thạch dinh dưỡng (Plate Count Agar) đã được làm nguội đến khoảng 44 độ C đến 47 độ C vào từng đĩa Petri, trộn đều mẫu thử với môi trường và để cho hỗn hợp đông đặc.
• Ủ ấm: Tiến hành ủ các đĩa đã đông đặc ở nhiệt độ 30 độ C trong thời gian 72 giờ (sai số cho phép khoảng 3 giờ) trong điều kiện hiếu khí.
• Tính toán kết quả: Đếm số lượng khuẩn lạc xuất hiện trên các đĩa chọn lọc (thường là các đĩa có từ 10 đến 300 khuẩn lạc) và tính số lượng vi sinh vật trên mỗi gam hoặc mỗi mililít mẫu thử ban đầu dựa trên công thức quy định.