Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4501-2:2014

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4501-2:2014 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 527-2:2012. Tiêu chuẩn này quy định cụ thể các điều kiện thử nghiệm để xác định tính chất kéo của chất dẻo đúc và đùn, dựa trên các nguyên tắc chung đã được thiết lập trong Phần 1 của bộ tiêu chuẩn TCVN 4501 (ISO 527-1).

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

TCVN 4501-2:2014 áp dụng đối với các nhóm vật liệu chất dẻo sau đây:

• Vật liệu nhiệt dẻo đúc, đùn và đúc dòng, bao gồm cả các hợp chất đã được pha trộn, có hoặc không có chất độn, chất gia cường (như sợi thủy tinh, sợi cacbon, hạt mịn).
• Vật liệu nhiệt rắn đúc và đùn, bao gồm cả các hợp chất chứa chất gia cường, nhưng không áp dụng cho các cấu trúc composite dạng tấm hoặc vải dệt gia cường.
• Các polyme tinh thể lỏng.

Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các vật liệu xốp hoặc các vật liệu chứa cao su xốp.

Quy định về mẫu thử và kích thước mẫu thử

Để đảm bảo tính đồng nhất và độ chính xác của phép đo, tiêu chuẩn đưa ra các yêu cầu nghiêm ngặt về mẫu thử:

• Mẫu thử loại 1A và 1B: Đây là các mẫu thử đa mục đích có hình dạng quả tạ tiêu chuẩn. Mẫu loại 1A được ưu tiên sử dụng cho các mẫu chế tạo bằng phương pháp đúc phun trực tiếp. Mẫu loại 1B được ưu tiên áp dụng cho các mẫu gia công bằng phương pháp cắt hoặc dập từ tấm vật liệu.
• Kích thước mẫu thử: Tiêu chuẩn quy định chi tiết các thông số kích thước bao gồm chiều dài tổng thể, chiều rộng phần song song, chiều dày và khoảng cách giữa các vạch dấu để đảm bảo vùng chịu lực kéo đồng đều nhất.
• Chuẩn bị mẫu thử: Quá trình chuẩn bị mẫu phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn vật liệu tương ứng. Việc gia công cơ học (nếu có) không được gây ra các tác động nhiệt hoặc ứng suất dư làm thay đổi tính chất cơ lý vốn có của vật liệu.

Điều kiện thử nghiệm và quy trình thực hiện

Phép thử kéo phải được thực hiện trong các điều kiện chuẩn hóa để kết quả có giá trị so sánh cao:

• Điều hòa mẫu thử: Trước khi tiến hành thử nghiệm, mẫu thử phải được điều hòa trong môi trường tiêu chuẩn về nhiệt độ và độ ẩm tương đối theo quy định của TCVN 4501-1.
• Tốc độ thử kéo: Tốc độ kéo được lựa chọn dựa trên loại vật liệu và yêu cầu cụ thể của phép đo. Thông thường, phép đo môđun kéo sử dụng tốc độ thấp (ví dụ: 1 mm/phút hoặc 2 mm/phút) để đảm bảo độ chính xác, trong khi đo độ bền kéo và độ giãn dài có thể sử dụng tốc độ cao hơn (ví dụ: 50 mm/phút hoặc 500 mm/phút).
• Thiết bị đo: Máy thử kéo phải đáp ứng các yêu cầu về cấp chính xác của lực và độ giãn dài. Thiết bị đo độ giãn dài (extensometer) được khuyến khích sử dụng để đo trực tiếp biến dạng trong vùng song song của mẫu thử.

Các chỉ tiêu đánh giá cốt lõi

Thông qua quy trình thử nghiệm kéo theo TCVN 4501-2:2014, các thông số kỹ thuật quan trọng sau sẽ được xác định:

• Ứng suất kéo tại điểm chảy (Tensile stress at yield): Giá trị ứng suất tại điểm đầu tiên trên đường cong ứng suất - biến dạng mà tại đó biến dạng tăng nhưng ứng suất không tăng.
• Độ bền kéo (Tensile strength): Ứng suất kéo cực đại mà mẫu thử chịu được trong suốt quá trình kéo cho đến khi đứt.
• Môđun kéo (Tensile modulus): Tỷ số giữa ứng suất và biến dạng tương ứng trong vùng biến dạng đàn hồi tuyến tính của vật liệu.
• Độ giãn dài khi đứt (Nominal tensile strain at break): Phần trăm biến dạng kéo tại thời điểm mẫu thử bị phá hủy hoàn toàn.