Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13917-3:2023 về Phát hiện và định lượng thực vật biến đổi gen và sản phẩm có nguồn gốc từ thực vật biến đổi gen bằng phương pháp real-time PCR - Phần 3: Sự kiện ngô chuyển gen MON 88017 quy định quy trình kỹ thuật chuẩn xác trong việc kiểm nghiệm và giám định các sản phẩm nông nghiệp, thực phẩm và thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc từ ngô biến đổi gen.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp định tính và định lượng sự kiện ngô chuyển gen MON 88017 bằng cách sử dụng kỹ thuật real-time PCR. Đối tượng áp dụng bao gồm các phòng thử nghiệm, cơ quan quản lý chất lượng, doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh các sản phẩm thực phẩm, thức ăn chăn nuôi có chứa hoặc có nguồn gốc từ ngô.

Nguyên lý của phương pháp

• Phương pháp dựa trên việc khuếch đại trình tự DNA đặc hiệu của sự kiện ngô chuyển gen MON 88017 bằng phản ứng PCR thời gian thực (real-time PCR).
• Sử dụng các cặp mồi (primers) và mẫu dò (probes) đặc hiệu để phát hiện vùng chuyển tiếp giữa DNA của cây chủ và cấu trúc DNA ngoại lai được chèn vào.
• Đồng thời, tiêu chuẩn yêu cầu sử dụng một hệ gen tham chiếu nội tại của ngô để làm chuẩn so sánh và định lượng tỷ lệ phần trăm DNA biến đổi gen so với tổng số DNA ngô có trong mẫu.

Thiết bị, dụng cụ và hóa chất yêu cầu

• Thiết bị: Máy real-time PCR có các kênh màu phù hợp với chất đánh dấu huỳnh quang của mẫu dò; máy ly tâm; máy lắc; thiết bị đo quang phổ hoặc fluorometer để định lượng DNA.
• Hóa chất: Hỗn hợp phản ứng PCR (Master Mix) tương thích; các cặp mồi và mẫu dò đặc hiệu cho sự kiện MON 88017 và gen tham chiếu; nước không có nuclease; các mẫu chuẩn dương và mẫu chuẩn âm để kiểm soát chất lượng phản ứng.

Quy trình tiến hành thử nghiệm

1. Tách chiết DNA: Tiến hành tách chiết DNA từ mẫu thử theo các phương pháp tiêu chuẩn đã được phê duyệt, đảm bảo độ tinh sạch và nồng độ DNA phù hợp cho phản ứng PCR.
2. Chuẩn bị phản ứng PCR: Thiết lập các phản ứng khuếch đại riêng biệt hoặc phản ứng đa mồi (multiplex) cho cả gen mục tiêu (MON 88017) và gen tham chiếu nội tại của ngô.
3. Chạy chương trình nhiệt: Thiết lập chu trình nhiệt trên máy real-time PCR theo đúng thông số kỹ thuật hướng dẫn của tiêu chuẩn đối với từng loại Master Mix cụ thể.
4. Thu thập dữ liệu: Ghi nhận tín hiệu huỳnh quang tại mỗi chu kỳ để xác định giá trị chu kỳ ngưỡng (Ct hoặc Cq).

Tính toán và biểu thị kết quả

• Phân tích định tính: Mẫu được coi là dương tính với sự kiện MON 88017 khi có sự gia tăng tín hiệu huỳnh quang đặc hiệu vượt qua ngưỡng phát hiện và có giá trị Ct nằm trong khoảng hợp lệ, đồng thời các mẫu kiểm chứng hoạt động đúng quy định.
• Phân tích định lượng: Tỷ lệ phần trăm ngô MON 88017 được tính toán dựa trên đường chuẩn (standard curve) được thiết lập từ các mẫu chuẩn có nồng độ biết trước, biểu thị bằng tỷ lệ số bản sao DNA của sự kiện MON 88017 so với số bản sao DNA của gen tham chiếu ngô.

Hiệu lực thi hành

TCVN 13917-3:2023 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Việc áp dụng tiêu chuẩn này góp phần thống nhất phương pháp kiểm nghiệm, hỗ trợ công tác quản lý an toàn sinh học và minh bạch hóa thông tin sản phẩm trên thị trường Việt Nam.