Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13863:2023 về Phụ gia ức chế ăn mòn cốt thép trong bê tông do tác nhân clorua được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố năm 2023, quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử nghiệm đối với các loại phụ gia hóa học có chức năng ngăn ngừa hoặc giảm thiểu sự ăn mòn cốt thép trong bê tông dưới tác động của ion clorua.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, nhập khẩu, thử nghiệm và sử dụng phụ gia hóa học cho bê tông tại Việt Nam. Đối tượng áp dụng trực tiếp là các loại phụ gia ức chế ăn mòn được thêm vào hỗn hợp bê tông trong quá trình nhào trộn nhằm mục đích bảo vệ cốt thép khỏi sự ăn mòn do tác nhân clorua xâm nhập từ môi trường bên ngoài (như môi trường biển, nước lợ, hoặc khu vực sử dụng muối rải băng chống đóng băng).

Tài liệu viện dẫn và quy chuẩn liên quan

• Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần kết hợp viện dẫn các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành về bê tông và hỗn hợp bê tông, bao gồm các phương pháp thử nghiệm tính chất cơ lý của bê tông, phương pháp xác định hàm lượng ion clorua và các tiêu chuẩn về phụ gia hóa học cho bê tông nói chung.
• Các tài liệu viện dẫn đóng vai trò là cơ sở để thực hiện các phép thử so sánh giữa bê tông đối chứng (không sử dụng phụ gia) và bê tông có sử dụng phụ gia ức chế ăn mòn nhằm đánh giá chính xác hiệu quả của phụ gia.

Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi

• Phụ gia ức chế ăn mòn cốt thép (Corrosion-inhibiting admixture): Là chất phụ gia được thêm vào bê tông với một liều lượng nhất định nhằm mục đích làm chậm hoặc ngăn chặn quá trình ăn mòn của cốt thép trong bê tông do sự xuất hiện của ion clorua.
• Tác nhân clorua: Các ion clorua (Cl-) có nguồn gốc từ cốt liệu, nước trộn, các loại phụ gia khác hoặc xâm nhập từ môi trường bên ngoài vào trong cấu trúc bê tông, gây phá hủy lớp màng thụ động bảo vệ bề mặt cốt thép.
• Bê tông đối chứng: Hỗn hợp bê tông được chế tạo không sử dụng phụ gia ức chế ăn mòn, dùng làm cơ sở so sánh để đánh giá các chỉ tiêu kỹ thuật của bê tông thử nghiệm.

Phân loại phụ gia ức chế ăn mòn

Tiêu chuẩn phân loại phụ gia ức chế ăn mòn cốt thép dựa trên cơ chế hoạt động hóa lý và trạng thái vật lý của sản phẩm:

• Phân loại theo cơ chế hoạt động: Bao gồm phụ gia ức chế kiểu anot (ngăn chặn phản ứng oxi hóa tại anot), phụ gia ức chế kiểu catot (ngăn chặn phản ứng khử tại catot) và phụ gia ức chế hỗn hợp (tác động đồng thời lên cả hai cực anot và catot).
• Phân loại theo trạng thái vật lý: Gồm dạng lỏng (dung dịch nước) và dạng bột khô, phù hợp với các phương thức định lượng và quy trình trộn khác nhau tại trạm trộn hoặc công trường.

Yêu cầu kỹ thuật cơ bản đối với phụ gia

• Phụ gia không được gây ảnh hưởng tiêu cực đến các tính chất của hỗn hợp bê tông tươi như độ sụt, thời gian đông kết, hàm lượng bọt khí và khả năng giữ độ sụt theo thời gian.
• Phụ gia phải đảm bảo cường độ chịu nén của bê tông ở các tuổi ngày quy định (thường là 7 ngày và 28 ngày) không bị suy giảm nghiêm trọng so với mẫu đối chứng.
• Hiệu quả ức chế ăn mòn phải được chứng minh thông qua các phương pháp thử nghiệm điện hóa hoặc thử nghiệm gia tốc ăn mòn trong môi trường chứa clorua theo đúng quy trình kỹ thuật được quy định trong tiêu chuẩn.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13863:2023 có hiệu lực kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố ban hành. Các đơn vị sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh phụ gia xây dựng cần thực hiện công bố hợp chuẩn theo các chỉ tiêu kỹ thuật được quy định trong tiêu chuẩn này để đảm bảo chất lượng và tuổi thọ cho các công trình bê tông cốt thép trong môi trường xâm thực clorua.