Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13700:2023 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO/TS 15066:2016) quy định các yêu cầu kỹ thuật và hướng dẫn an toàn đối với hệ thống rô bốt và cơ cấu rô bốt, đặc biệt tập trung vào phân khúc rô bốt hợp tác (collaborative robots). Tiêu chuẩn này cung cấp các nguyên tắc thiết kế, vận hành và đánh giá rủi ro nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho con người khi làm việc trong cùng một không gian chung với rô bốt.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn áp dụng đối với việc thiết kế, tích hợp, lắp đặt và vận hành các hệ thống rô bốt hợp tác, nơi con người và rô bốt cùng chia sẻ không gian làm việc và thực hiện các nhiệm vụ đồng thời hoặc xen kẽ.
• Đối tượng áp dụng: Các nhà sản xuất rô bốt, đơn vị tích hợp hệ thống, chuyên gia an toàn lao động, và các tổ chức, cá nhân vận hành thiết bị rô bốt hợp tác trong môi trường sản xuất công nghiệp và các lĩnh vực liên quan.

Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13700:2023

1. Nguyên tắc chung và các điều khoản ban đầu (Điều 1 - Điều 4)

• Xác định các khái niệm cơ bản về hệ thống rô bốt hợp tác, không gian làm việc hợp tác và các chế độ hoạt động an toàn được kiểm soát.
• Thiết lập quy trình nhận diện mối nguy hại và đánh giá rủi ro bắt buộc đối với mọi ứng dụng rô bốt hợp tác, làm cơ sở để lựa chọn các biện pháp bảo vệ phù hợp.

2. Xác định khoảng cách bảo vệ an toàn và thời gian phản ứng

• Tiêu chuẩn đưa ra phương pháp tính toán chi tiết nhằm duy trì khoảng cách an toàn tối thiểu giữa rô bốt và con người trong quá trình vận hành.
• Phần khoảng cách bảo vệ an toàn bổ sung có thể quy cho thời gian phản ứng của thiết bị rô bốt (ký hiệu là Sr) được xác định và biểu thị cụ thể thông qua Công thức (4) trong văn bản tiêu chuẩn.
• Việc tính toán Sr phải tính đến thời gian phát hiện của cảm biến, thời gian xử lý của hệ thống điều khiển và thời gian dừng vật lý hoàn toàn của cơ cấu rô bốt nhằm ngăn ngừa mọi va chạm ngoài ý muốn.

3. Giới hạn lực tác động và bảo vệ các bộ phận cơ thể người

• Tiêu chuẩn quy định các ngưỡng đau và giới hạn lực/áp lực tối đa cho phép khi xảy ra tiếp xúc (va chạm) giữa rô bốt và các bộ phận khác nhau trên cơ thể con người.
• Đặc biệt lưu ý đến việc bảo vệ các vùng cơ thể nhạy cảm và dễ tiếp xúc trong không gian làm việc thấp, cụ thể là phần giữa cẳng chân và các bộ phận chi dưới.
• Các thiết kế hệ thống phải tích hợp các cảm biến lực, giới hạn mô-men xoắn hoặc các biện pháp giảm chấn tại các bộ phận chuyển động để đảm bảo nếu có va chạm xảy ra tại phần giữa cẳng chân hoặc bất kỳ bộ phận nào khác, lực tác động luôn nằm trong phạm vi an toàn sinh học cho phép.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13700:2023 (ISO/TS 15066:2016) có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được công bố bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền về khoa học và công nghệ, đóng vai trò là khuôn khổ kỹ thuật quan trọng cho việc phát triển và ứng dụng công nghệ rô bốt an toàn tại Việt Nam.