Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12986-10:2022 về Lập bản đồ địa chất khoáng sản tỷ lệ 1:50 000 phần đất liền - Phần 10: Phương pháp đo vẽ địa mạo quy định các nguyên tắc, nội dung kỹ thuật và phương pháp tiến hành đo vẽ địa mạo trong tổ hợp các phương pháp lập bản đồ địa chất và điều tra khoáng sản tỷ lệ 1:50 000 phần đất liền Việt Nam.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp đo vẽ địa mạo phục vụ công tác lập bản đồ địa chất và điều tra khoáng sản tỷ lệ 1:50 000 phần đất liền.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân thực hiện nhiệm vụ điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản, lập bản đồ địa chất khoáng sản tỷ lệ 1:50 000 phần đất liền sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Nội dung cốt lõi của phương pháp đo vẽ địa mạo (Điều 1 đến Điều 4)

• Mục đích và nhiệm vụ của đo vẽ địa mạo: Nhằm làm sáng tỏ đặc điểm hình thái, cấu trúc, nguồn gốc và tuổi của các bề mặt địa hình; xác định mối quan hệ giữa địa hình với cấu trúc địa chất, các hoạt động kiến tạo hiện đại và sự phân bố của các tích tụ khoáng sản liên quan (đặc biệt là khoáng sản sa khoáng, vỏ phong hóa).
• Yêu cầu về tài liệu cơ sở: Sử dụng các loại bản đồ địa hình, ảnh hàng không, ảnh vệ tinh, mô hình số độ cao (DEM) và các tài liệu địa chất, địa chất thủy văn, địa chất công trình đã có trong khu vực đo vẽ để làm tài liệu tiền đề.
• Phương pháp nghiên cứu và đo vẽ thực địa: Kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu văn phòng (giải đoán ảnh viễn thám, phân tích bản đồ địa hình) và khảo sát thực địa. Thực địa tập trung vào việc mô tả các mặt cắt địa mạo, xác định ranh giới các đơn vị địa mạo, thu thập mẫu vật phục vụ phân tích tuổi và nguồn gốc trầm tích liên quan đến địa hình.
• Hệ thống phân loại địa mạo: Phân chia các đơn vị địa mạo dựa trên ba nguyên tắc chủ đạo bao gồm hình thái (độ cao, độ dốc, hình dạng), nguồn gốc (nội sinh, ngoại sinh, nhân sinh) và tuổi địa hình (thời kỳ hình thành).

Quy trình thành lập bản đồ địa mạo

• Giai đoạn chuẩn bị: Thu thập tài liệu, lập bản đồ địa mạo sơ đồ giải đoán ảnh viễn thám và thiết kế các tuyến khảo sát thực địa hợp lý.
• Giai đoạn thực địa: Tiến hành khảo sát theo các tuyến đã thiết kế, mô tả chi tiết các điểm địa mạo, đo vẽ các mặt cắt địa mạo đặc trưng và lấy mẫu phân tích.
• Giai đoạn văn phòng và hoàn thiện: Tổng hợp kết quả phân tích mẫu, chính xác hóa ranh giới các đơn vị địa mạo, biên tập bản đồ địa mạo chính thức kèm theo bản chú giải thống nhất và xây dựng thuyết minh báo cáo địa mạo.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12986-10:2022 do Bộ Tài nguyên và Môi trường biên soạn, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành và thay thế các quy định kỹ thuật trước đây về đo vẽ địa mạo trong lập bản đồ địa chất khoáng sản tỷ lệ 1:50 000 phần đất liền.