Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12986-15:2022 về Lập bản đồ địa chất khoáng sản tỷ lệ 1:50 000 phần đất liền - Phần 15: Phương pháp điều tra địa chất công trình được ban hành nhằm thiết lập các quy chuẩn kỹ thuật thống nhất trong hoạt động điều tra, khảo sát địa chất công trình phục vụ công tác lập bản đồ địa chất và khoáng sản quốc gia.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật, nội dung và phương pháp điều tra địa chất công trình trong quá trình lập bản đồ địa chất khoáng sản tỷ lệ 1:50 000 phần đất liền. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân thực hiện công tác điều tra cơ bản địa chất, khoáng sản, các cơ quan quản lý nhà nước về địa chất và khoáng sản, cùng các đơn vị liên quan đến hoạt động khảo sát địa chất công trình trên lãnh thổ Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của phương pháp điều tra địa chất công trình

1. Nhiệm vụ và yêu cầu cơ bản của công tác điều tra

• Xác định đặc điểm địa chất công trình của các phân vị địa chất, các đới dập vỡ kiến tạo và các thành tạo bở rời trên bề mặt.
• Đánh giá tính chất vật lý, cơ học của các loại đất đá phục vụ cho mục đích xây dựng công trình và quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội.
• Phát hiện, khoanh vùng và đánh giá mức độ hoạt động của các hiện tượng địa chất động lực công trình nguy hiểm như trượt lở, sụt lún, cax-tơ, lũ quét và xói lở bờ sông, bờ biển.

2. Phương pháp khảo sát và thu thập tài liệu thực địa

• Khảo sát tuyến và điểm quan sát: Thực hiện đi tuyến địa chất công trình kết hợp với các tuyến đo vẽ địa chất chung. Tại các điểm quan sát, phải mô tả chi tiết đặc điểm thạch học, mức độ phong hóa, nứt nẻ, trạng thái vật lý và các đặc trưng địa chất công trình khác của đất đá.
• Công tác khoan, đào công trình: Tiến hành các công việc dọn sạch vết lộ, đào hào, giếng và khoan khảo sát tại các vị trí trọng điểm để xác định chiều dày đới phong hóa và cấu trúc địa tầng tầng nông.
• Lấy mẫu thí nghiệm: Thu thập các loại mẫu đất, mẫu đá (mẫu cơ lý, mẫu hóa nước) bảo đảm tính đại diện cho từng phân vị địa chất công trình để phân tích các chỉ tiêu cơ lý trong phòng thí nghiệm.

3. Phân chia các đới và nhóm đất đá theo đặc tính địa chất công trình

• Phân chia đất đá thành các nhóm dựa trên nguồn gốc, thành phần thạch học và trạng thái vật lý bao gồm nhóm đá cứng, nhóm đá nửa cứng, nhóm đất dính và nhóm đất rời.
• Xác định ranh giới và phân bố của các đới cấu trúc địa chất công trình trên bản đồ, đặc biệt chú ý đến các đới đứt gãy và đới phong hóa mạnh.

4. Đánh giá điều kiện địa chất thủy văn liên quan

• Xác định mối quan hệ giữa nước dưới đất và điều kiện địa chất công trình, bao gồm mực nước xuất hiện, tính chất ăn mòn của nước đối với bê tông và cốt thép.
• Đánh giá ảnh hưởng của nước dưới đất đến độ ổn định của sườn dốc và các công trình xây dựng trong khu vực.

5. Công tác tổng hợp tài liệu và thành lập bản đồ

• Xử lý, phân tích hệ thống số liệu thực địa và kết quả thí nghiệm mẫu trong phòng để xác định các giá trị chỉ tiêu cơ lý đặc trưng cho từng loại đất đá.
• Thành lập Bản đồ địa chất công trình tỷ lệ 1:50 000 cùng các bản đồ chuyên đề phụ trợ như bản đồ phân vùng địa chất công trình và bản đồ tai biến địa chất.
• Xây dựng báo cáo thuyết minh địa chất công trình đi kèm, trong đó phân tích sâu sắc về điều kiện địa chất công trình của vùng, dự báo các tai biến địa chất và đề xuất các giải pháp phòng tránh, giảm thiểu thiệt hại.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12986-15:2022 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố, thay thế hoặc bổ sung cho các quy định kỹ thuật trước đây về điều tra địa chất công trình trong phân khúc lập bản đồ địa chất khoáng sản tỷ lệ 1:50 000 phần đất liền.