Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12561:2018 về Thuốc bảo vệ thực vật - Khảo nghiệm hiệu lực sinh học của thuốc trên đồng ruộng quy định các nguyên tắc, yêu cầu kỹ thuật chung và phương pháp tiến hành khảo nghiệm để đánh giá hiệu lực phòng trừ dịch hại thực vật, độ an toàn đối với cây trồng của các loại thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng tại Việt Nam.

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động khảo nghiệm, đăng ký, quản lý và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trên lãnh thổ Việt Nam.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Quy định các yêu cầu kỹ thuật và nguyên tắc chung để bố trí, thực hiện, điều tra chỉ tiêu, đánh giá hiệu lực sinh học và tính an toàn của các loại thuốc bảo vệ thực vật khi sử dụng trên đồng ruộng.
• Không áp dụng đối với các loại thuốc trừ mối hại công trình xây dựng, thuốc bảo quản lâm sản sau thu hoạch và các loại thuốc khử trùng kho tàng chuyên dụng.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn này tích hợp và viện dẫn các tài liệu kỹ thuật liên quan về phương pháp khảo nghiệm hiệu lực sinh học của từng nhóm thuốc bảo vệ thực vật cụ thể.
• Các tài liệu viện dẫn áp dụng theo phiên bản được nêu trong tiêu chuẩn hoặc phiên bản mới nhất được sửa đổi, bổ sung bởi cơ quan có thẩm quyền.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa thống nhất cho các thuật ngữ chuyên ngành sử dụng trong quá trình khảo nghiệm:

• Thuốc khảo nghiệm: Là chế phẩm thuốc bảo vệ thực vật được đưa vào thử nghiệm trên đồng ruộng nhằm đánh giá hiệu năng thực tế và mức độ an toàn trước khi đưa vào danh mục được phép sử dụng.
• Thuốc đối chứng: Là thuốc bảo vệ thực vật đã được đăng ký chính thức, có cùng công dụng phòng trừ đối tượng dịch hại tương tự, có hiệu lực ổn định và đang được sử dụng phổ biến trong sản xuất nông nghiệp tại địa phương.
• Công thức khảo nghiệm: Là một phương án xử lý cụ thể trong sơ đồ thí nghiệm, được xác định bởi loại thuốc, liều lượng sử dụng, nồng độ pha loãng, phương pháp tác động và thời điểm xử lý thuốc.
• Ô khảo nghiệm: Là một đơn vị diện tích đất canh tác hoặc một số lượng cây trồng nhất định được bố trí riêng biệt để áp dụng một công thức khảo nghiệm cụ thể.
• Lần nhắc lại: Là việc lặp lại một công thức khảo nghiệm trên các ô khảo nghiệm khác nhau trong cùng một điều kiện thí nghiệm nhằm hạn chế sai số ngẫu nhiên và tăng độ tin cậy của số liệu thống kê.

Yêu cầu chung về khảo nghiệm (Điều 4)

Để đảm bảo tính khách quan, khoa học và độ chính xác cao, quá trình khảo nghiệm đồng ruộng phải tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu sau:

• Địa điểm khảo nghiệm: Phải được tiến hành tại các vùng sinh thái nông nghiệp trọng điểm, đại diện cho khu vực canh tác của loại cây trồng đó. Đất đai, chế độ canh tác tại khu vực khảo nghiệm phải đồng đều và có áp lực dịch hại tự nhiên đủ lớn để đánh giá rõ rệt hiệu lực của thuốc.
• Thiết kế thí nghiệm: Phải áp dụng các sơ đồ bố trí thí nghiệm chuẩn hóa trong nghiên cứu nông nghiệp, phổ biến nhất là sơ đồ khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD). Số lần nhắc lại tối thiểu cho mỗi công thức khảo nghiệm thường từ 3 đến 4 lần.
• Diện tích ô thí nghiệm: Kích thước và diện tích của mỗi ô khảo nghiệm phải đủ lớn để hạn chế tối đa ảnh hưởng của việc phun thuốc từ các ô kế cận, đồng thời đảm bảo đủ số lượng cây trồng hoặc mật độ dịch hại để tiến hành điều tra chỉ tiêu một cách chính xác.
• Kỹ thuật xử lý thuốc: Việc phun, rải hoặc bón thuốc phải sử dụng các công cụ, thiết bị chuyên dụng đã được hiệu chuẩn kỹ lưỡng về áp lực và lưu lượng. Thời điểm xử lý thuốc phải đúng theo hướng dẫn kỹ thuật, phù hợp với giai đoạn sinh trưởng của cây trồng và ngưỡng gây hại của dịch hại.
• An toàn lao động và môi trường: Người thực hiện khảo nghiệm phải trang bị đầy đủ bảo hộ lao động. Quá trình khảo nghiệm không được gây ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt, đất canh tác xung quanh và phải hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến các loài sinh vật có ích (như ong mật, thiên địch).

Hiệu lực thi hành

TCVN 12561:2018 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F16 Thuốc bảo vệ thực vật biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này có hiệu lực kể từ ngày ban hành và thay thế cho các quy định kỹ thuật khảo nghiệm đồng ruộng trước đây không còn phù hợp.