Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12505:2018 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 8714:2002) quy định về quy trình thử nghiệm để xác định suất tiêu thụ năng lượng và quãng đường danh định của phương tiện giao thông đường bộ chạy điện, cụ thể là ô tô con và ô tô thương mại hạng nhẹ. Tiêu chuẩn này đóng vai trò là căn cứ kỹ thuật thống nhất phục vụ công tác kiểm định, đánh giá hiệu năng năng lượng của xe điện tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các phương tiện giao thông đường bộ chạy điện hoàn toàn, bao gồm ô tô con (nhóm M1) và ô tô thương mại hạng nhẹ (nhóm N1) có khối lượng toàn bộ lớn nhất theo thiết kế không vượt quá 3.500 kg.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý chất lượng, các phòng thử nghiệm, các nhà sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu phương tiện giao thông đường bộ chạy bằng điện nhằm phục vụ công tác kiểm định, chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.

Các thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi

• Phương tiện giao thông đường bộ chạy điện (EV): Xe được truyền động chỉ bằng một hoặc nhiều động cơ điện hoạt động bằng năng lượng từ nguồn pin hoặc ắc quy lưu trữ điện tái nạp.
• Quãng đường danh định (Range): Khoảng cách tối đa mà xe điện có thể đi được sau khi pin được nạp đầy, thực hiện theo một chu trình thử nghiệm quy định cho đến khi đạt tới tiêu chí kết thúc thử nghiệm.
• Suất tiêu thụ năng lượng (Energy consumption): Lượng điện năng tiêu thụ từ lưới điện để nạp lại cho pin lưu trữ sau khi thực hiện chu trình thử nghiệm, tính trên một đơn vị khoảng cách di chuyển (thường tính bằng Wh/km hoặc kWh/100km).
• Trạng thái nạp (State of Charge - SOC): Tỷ lệ phần trăm giữa dung lượng điện còn lại trong pin so với dung lượng định mức tối đa của pin.

Điều kiện thử nghiệm tiêu chuẩn

• Điều kiện môi trường: Nhiệt độ phòng thử nghiệm phải được duy trì ổn định trong khoảng từ 20 độ C đến 30 độ C trong suốt quá trình thử nghiệm để đảm bảo tính chính xác của hiệu suất pin và động cơ.
• Chuẩn bị phương tiện: Xe thử nghiệm phải ở trạng thái kỹ thuật tốt, lốp xe được bơm đúng áp suất quy định của nhà sản xuất. Các thiết bị phụ trợ không liên quan trực tiếp đến việc vận hành xe (như hệ thống điều hòa không khí, hệ thống sưởi, hệ thống giải trí) phải được tắt trong quá trình thử nghiệm.
• Trạng thái pin lưu trữ: Trước khi bắt đầu thử nghiệm, pin lưu trữ điện của xe phải được nạp đầy theo đúng quy trình nạp do nhà sản xuất khuyến cáo bằng thiết bị nạp đi kèm hoặc thiết bị nạp tương thích.

Quy trình thử nghiệm xác định suất tiêu thụ năng lượng và quãng đường

• Chu trình thử nghiệm động học: Xe được vận hành trên băng thử tải (chassis dynamometer) theo một chu trình lái xe tiêu chuẩn được quy định cụ thể (bao gồm các pha chạy trong đô thị và ngoài đô thị).
• Xác định quãng đường danh định: Thử nghiệm được tiến hành liên tục bằng cách lặp lại các chu trình lái xe cho đến khi xe không thể duy trì được tốc độ quy định của chu trình thử nghiệm hoặc khi hệ thống quản lý pin phát tín hiệu dừng xe an toàn. Quãng đường đi được tính từ lúc bắt đầu thử nghiệm đến thời điểm dừng được ghi nhận là quãng đường danh định.
• Đo lường suất tiêu thụ năng lượng: Ngay sau khi kết thúc thử nghiệm quãng đường, xe được kết nối với lưới điện thông qua thiết bị đo điện năng chuyên dụng để nạp đầy lại pin. Lượng điện năng lấy từ lưới điện (tính bằng Wh) chia cho quãng đường thực tế xe đã đi được trong thử nghiệm chính là suất tiêu thụ năng lượng của phương tiện.

Hiệu lực thi hành

TCVN 12505:2018 (ISO 8714:2002) có hiệu lực kể từ ngày được công bố bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Tiêu chuẩn này là cơ sở pháp lý và kỹ thuật quan trọng để các bên liên quan thực hiện việc thử nghiệm hiệu năng, dán nhãn năng lượng và chứng nhận hợp quy cho các dòng xe điện lưu thông trên thị trường Việt Nam.