Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12357:2018 (hoàn toàn tương đương với ASEAN STAN 29:2012) về Roi quả tươi do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F10 Rau quả và sản phẩm rau quả biên soạn, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, quy định các yêu cầu kỹ thuật, chất lượng và phân loại đối với trái roi (hay còn gọi là quả mận ở miền Nam) tươi thương phẩm.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các giống roi thương phẩm được trồng từ loài Syzygium samarangense (Blume) Merr. & L.M. Perry thuộc họ Myrtaceae, được cung cấp dưới dạng tươi cho người tiêu dùng sau khi được chuẩn bị và đóng gói. Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các loại roi quả tươi dùng trong chế biến công nghiệp.

Yêu cầu tối thiểu về chất lượng (Điều 2.1)

Trong tất cả các hạng chất lượng, tùy thuộc vào các yêu cầu đặc biệt cho từng hạng và dung sai cho phép, roi quả tươi phải đạt được các tiêu chuẩn tối thiểu sau đây:

• Quả phải nguyên vẹn, lành lặn, không bị thối hỏng hoặc dập nát đến mức không thể sử dụng được.
• Sạch sẽ, hầu như không có tạp chất lạ nhìn thấy được bằng mắt thường trên bề mặt quả.
• Hầu như không bị sinh vật hại ảnh hưởng đến ngoại quan của sản phẩm.
• Hầu như không bị hư hỏng do sinh vật hại gây ra làm ảnh hưởng đến phần thịt quả bên trong.
• Không bị ẩm bất thường ngoài vỏ, trừ trường hợp ngưng tụ nước tự nhiên sau khi đưa ra khỏi môi trường bảo quản lạnh.
• Không có bất kỳ mùi và/hoặc vị lạ nào ảnh hưởng đến chất lượng tự nhiên của quả.
• Quả phải chắc, có độ phát triển và độ chín sinh lý phù hợp để đảm bảo tiếp tục quá trình chín sau thu hoạch, chịu được vận chuyển, bốc dỡ và bảo quản.

Phân hạng chất lượng sản phẩm (Điều 2.2)

Roi quả tươi được phân chia thành ba hạng chất lượng cụ thể để phục vụ giao dịch thương mại:

• Hạng "Đặc biệt" (Extra Class): Roi quả tươi trong hạng này phải có chất lượng cao nhất. Chúng phải đặc trưng cho giống về cả hình dáng, sự phát triển và màu sắc vỏ quả. Quả không được có các khuyết tật, ngoại trừ các khuyết tật rất nhẹ trên bề mặt với điều kiện không ảnh hưởng đến hình thức bên ngoài và chất lượng chung của sản phẩm.
• Hạng I (Class I): Roi quả tươi phải có chất lượng tốt, đặc trưng cho giống. Cho phép có các khuyết tật nhẹ về hình dáng, màu sắc hoặc các khuyết tật nhẹ trên vỏ (như vết trầy xước, rám nắng) nhưng diện tích khuyết tật không được vượt quá 5% tổng diện tích bề mặt quả và tuyệt đối không ảnh hưởng đến thịt quả.
• Hạng II (Class II): Hạng này bao gồm roi quả tươi không được xếp vào các hạng cao hơn nhưng vẫn đáp ứng được các yêu cầu tối thiểu nêu trên. Cho phép có các khuyết tật về hình dáng, màu sắc và vỏ quả, miễn là quả vẫn giữ được các đặc tính cơ bản về chất lượng. Tổng diện tích khuyết tật trên bề mặt quả không được vượt quá 10%.

Yêu cầu về kích cỡ (Điều 3)

Kích cỡ của roi quả tươi được xác định bằng đường kính lớn nhất của phần xích đạo quả hoặc theo khối lượng quả. Việc phân loại kích cỡ nhằm đảm bảo tính đồng đều của sản phẩm trong cùng một đơn vị bao gói:

• Độ đồng đều về kích cỡ giữa các quả trong cùng một bao gói phải tuân thủ theo các quy định cụ thể của thị trường hoặc theo thỏa thuận thương mại giữa các bên.
• Sự chênh lệch về kích cỡ giữa quả lớn nhất và quả nhỏ nhất trong cùng một hộp hoặc bao bì đóng gói phải nằm trong giới hạn cho phép để đảm bảo tính mỹ quan khi trưng bày.

Quy định về dung sai cho phép (Điều 4)

Tiêu chuẩn cho phép có những dung sai nhất định về chất lượng và kích cỡ trong mỗi bao gói đối với sản phẩm không đáp ứng yêu cầu của hạng được chỉ ra:

• Dung sai về chất lượng:
  • Hạng "Đặc biệt": Cho phép tối đa 5% số lượng hoặc khối lượng roi quả tươi không đáp ứng yêu cầu của hạng "Đặc biệt", nhưng phải đạt chất lượng của Hạng I.
  • Hạng I: Cho phép tối đa 10% số lượng hoặc khối lượng roi quả tươi không đáp ứng yêu cầu của Hạng I, nhưng phải đạt chất lượng của Hạng II.
  • Hạng II: Cho phép tối đa 10% số lượng hoặc khối lượng roi quả tươi không đáp ứng yêu cầu của Hạng II cũng như các yêu cầu tối thiểu, ngoại trừ sản phẩm bị thối hỏng hoặc hư hỏng nặng đến mức không thể sử dụng.
• Dung sai về kích cỡ: Đối với tất cả các hạng, cho phép tối đa 10% số lượng hoặc khối lượng roi quả tươi có kích cỡ lớn hơn hoặc nhỏ hơn kích cỡ được ghi trên bao bì, nhưng phải nằm trong giới hạn kích cỡ của nhóm liền kề.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12357:2018 (ASEAN STAN 29:2012) có hiệu lực kể từ ngày được công bố. Tiêu chuẩn này đóng vai trò là căn cứ kỹ thuật quan trọng cho các hoạt động sản xuất, thu hoạch, đóng gói, xuất nhập khẩu và kiểm soát chất lượng roi quả tươi tại thị trường Việt Nam cũng như trong khu vực ASEAN.