Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12195-2-3:2018 quy định về Quy trình giám định nấm gây bệnh thực vật - Phần 2-3: Yêu cầu cụ thể đối với nấm Claviceps africana Frederickson, Mantle & De Milliano, đưa ra các chỉ dẫn kỹ thuật quan trọng phục vụ công tác kiểm dịch và bảo vệ thực vật tại Việt Nam. Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan kiểm dịch thực vật, tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, xuất nhập khẩu nông sản và nghiên cứu bảo vệ thực vật.

Nội dung cốt lõi của quy trình giám định và đặc tính sinh học của nấm Claviceps africana bao gồm các điểm chính sau:

- Đặc điểm vòng đời và cơ chế lây lan của nấm

• Phần lớn vòng đời của nấm Claviceps africana tập trung ở bào tử phân sinh lớn (macroconidia) do loại bào tử này có khả năng tự hình thành các bào tử thứ cấp. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của quá trình này trong việc lây lan diện rộng vẫn chưa được phân định một cách tuyệt đối.

- Con đường và phương thức xâm nhiễm vào ký chủ

• Nấm Claviceps africana có con đường xâm nhiễm tương tự như loài Claviceps sorghi, tuy nhiên có sự khác biệt rõ rệt về mặt thời điểm diễn ra các giai đoạn.
• Bào tử lớn bắt đầu nảy mầm sau khoảng từ 12 đến 16 giờ tại các đầu nhụy của những hoa chưa được thụ phấn.
• Ống mầm của nấm sẽ chủ động xâm nhập vào bề mặt của đầu nhụy, sau đó mọc dọc theo đường truyền của các ống nhụy để đi sâu vào bên trong phôi.

- Điều kiện môi trường và nhiệt độ phát triển

• Bào tử nấm có thể nảy mầm trong phạm vi nhiệt độ khá rộng, dao động từ 14°C đến 32°C, trong đó điều kiện nhiệt độ thích hợp nhất là 20°C.
• Sợi nấm sau khi mọc vào trong phôi sẽ tiếp tục phát triển xuống phần đế, xâm nhiễm trực tiếp vào phần trục nhánh để khai thác nguồn dinh dưỡng, đảm bảo cung cấp đầy đủ cho toàn bộ hệ sợi nấm phát triển mạnh mẽ.

- Thời kỳ ủ bệnh và phát triển triệu chứng

• Thời kỳ ủ bệnh của nấm kéo dài từ 6 đến 12 ngày trước khi các triệu chứng lâm sàng đầu tiên xuất hiện (cụ thể là sự hình thành khối nấm).
• Nhiệt độ tối ưu nhất để bệnh phát triển và lây lan mạnh mẽ trên cây trồng là 20°C.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12195-2-3:2018 là căn cứ kỹ thuật pháp lý quan trọng giúp các cơ quan chức năng chủ động phát hiện, ngăn chặn và kiểm soát sự xâm nhập của nấm Claviceps africana, bảo vệ an toàn cho sản xuất nông nghiệp.