Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12181:2018 về Quy trình sản xuất hạt giống cây trồng tự thụ phấn được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố năm 2018. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và quy trình công nghệ trong sản xuất hạt giống cây trồng tự thụ phấn nhằm bảo đảm chất lượng hạt giống phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh, kiểm định và chứng nhận chất lượng hạt giống của các loại cây trồng tự thụ phấn (như lúa, lạc, đậu tương...) tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12181:2018 (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Quy định quy trình kỹ thuật sản xuất hạt giống các cấp bao gồm hạt giống siêu nguyên chủng, hạt giống nguyên chủng và hạt giống xác nhận.
• Áp dụng cụ thể cho nhóm cây trồng có phương thức sinh sản tự thụ phấn là chủ yếu.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn này áp dụng kết hợp với các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành về phương pháp kiểm định ruộng giống cây trồng tự thụ phấn.
• Sử dụng các tiêu chuẩn về phương pháp lấy mẫu, thử nghiệm chất lượng hạt giống để đánh giá chất lượng sản phẩm cuối cùng.
• Khi các tài liệu viện dẫn được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế thì áp dụng theo văn bản mới nhất.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Hạt giống siêu nguyên chủng (Pre-basic seed): Là hạt giống được nhân ra từ hạt giống tác giả hoặc hạt giống duy trì, đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định.
• Hạt giống nguyên chủng (Basic seed): Là hạt giống được nhân ra từ hạt giống siêu nguyên chủng theo quy trình sản xuất hạt giống nguyên chủng và đạt tiêu chuẩn chất lượng quy định.
• Hạt giống xác nhận (Certified seed): Là hạt giống được nhân ra từ hạt giống nguyên chủng theo quy trình sản xuất hạt giống xác nhận và đạt tiêu chuẩn chất lượng quy định.
• Cây khác dạng: Là những cây có một hoặc nhiều đặc tính hình thái khác biệt rõ rệt so với đặc tính đặc trưng của giống đang sản xuất trên cùng một ruộng giống.
• Cỏ dại nguy hại: Là các loài cỏ dại có tác hại nghiêm trọng đến sinh trưởng của cây trồng và rất khó loại bỏ ra khỏi lô hạt giống sau thu hoạch.

4. Quy định chung về sản xuất hạt giống (Điều 4)

• Yêu cầu về đất đai và luân canh: Ruộng sản xuất hạt giống phải sạch cỏ dại nguy hại, không bị ô nhiễm hóa chất độc hại. Phải thực hiện chế độ luân canh hoặc có biện pháp xử lý đất phù hợp để tránh lẫn tạp từ hạt rụng của vụ trước.
• Yêu cầu về nguồn nước: Hệ thống tưới tiêu phải chủ động, nguồn nước sử dụng không bị ô nhiễm và không mang theo hạt cỏ dại hoặc mầm bệnh từ các khu vực khác vào ruộng giống.
• Yêu cầu về cách ly: Ruộng sản xuất hạt giống phải được cách ly triệt để với các ruộng trồng giống khác cùng loài hoặc ruộng sản xuất thương phẩm. Các phương pháp cách ly bao gồm cách ly không gian (khoảng cách tối thiểu), cách ly thời gian (lệch pha cực trọng) hoặc cách ly bằng rào cản vật lý.
• Yêu cầu về trang thiết bị và nhân lực: Cơ sở sản xuất phải trang bị đầy đủ máy móc gieo cấy, thu hoạch, làm sạch, sấy và kho bảo quản chuyên dụng để tránh lẫn tạp cơ giới. Đội ngũ kỹ thuật viên phải có chứng chỉ hoặc được đào tạo chuyên môn về sản xuất và kiểm định ruộng giống.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12181:2018 có hiệu lực kể từ ngày công bố và thay thế các quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật cũ có liên quan đến quy trình sản xuất hạt giống cây trồng tự thụ phấn không còn phù hợp.