Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11841:2017 về Quy trình khảo nghiệm, kiểm định môi trường pha loãng và bảo tồn tinh dịch lợn là văn bản kỹ thuật quan trọng, thiết lập các tiêu chuẩn và quy trình thống nhất nhằm đánh giá chất lượng các loại môi trường dùng trong công tác thụ tinh nhân tạo cho lợn. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể:

• Tiêu chuẩn này quy định chi tiết về quy trình, phương pháp khảo nghiệm và kiểm định chất lượng đối với các loại môi trường pha loãng, bảo tồn tinh dịch lợn (bao gồm cả dạng bột và dạng lỏng) được sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động khảo nghiệm, kiểm định chất lượng môi trường pha loãng tinh dịch lợn tại Việt Nam.
• Các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành về chăn nuôi và thú y sử dụng tiêu chuẩn này làm căn cứ để đánh giá, cấp phép và quản lý lưu hành sản phẩm trên thị trường.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn và phối hợp sử dụng các tài liệu, tiêu chuẩn liên quan sau:

• Các tiêu chuẩn quốc gia về chất lượng nước dùng trong phòng thí nghiệm (đảm bảo nước pha chế môi trường đạt độ tinh khiết tối đa, không chứa tạp chất gây hại cho tinh trùng).
• Các quy trình kỹ thuật hiện hành về khai thác, đánh giá và bảo quản tinh dịch lợn đực giống.
• Các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý chất lượng sản phẩm xử lý môi trường chăn nuôi và chất hỗ trợ sinh sản.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Điều này đưa ra các định nghĩa chuẩn xác nhằm thống nhất cách hiểu trong toàn bộ quy trình khảo nghiệm và kiểm định:

• Môi trường pha loãng và bảo tồn tinh dịch lợn: Là hỗn hợp các chất dinh dưỡng, chất đệm pH, chất bảo vệ màng tế bào và chất kháng sinh được phối trộn theo tỷ lệ khoa học nhằm duy trì sức sống, hoạt lực và khả năng thụ tinh của tinh trùng lợn ngoài cơ thể trong một khoảng thời gian xác định.
• Khảo nghiệm môi trường: Là quá trình đánh giá hiệu quả thực tế của môi trường pha loãng trên các chỉ tiêu sinh lý của tinh trùng và kết quả phối giống thực địa (tỷ lệ đậu thai, số con sơ sinh sống/lứa).
• Kiểm định môi trường: Là hoạt động kiểm tra, phân tích các chỉ tiêu lý - hóa, sinh học của môi trường trong phòng thí nghiệm nhằm xác nhận sự phù hợp của sản phẩm so với tiêu chuẩn công bố của nhà sản xuất.
• Thời gian bảo tồn: Khoảng thời gian tối đa mà môi trường có thể duy trì hoạt lực của tinh trùng lợn ở mức tiêu chuẩn (thường yêu cầu hoạt lực tiến thẳng đạt từ 60% trở lên).

4. Quy định chung và yêu cầu kỹ thuật cơ bản (Điều 4)

Điều 4 thiết lập các điều kiện tiên quyết và nguyên tắc chung để tiến hành khảo nghiệm, kiểm định:

• Yêu cầu đối với mẫu thử nghiệm: Mẫu môi trường đưa vào khảo nghiệm, kiểm định phải có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, còn nguyên bao bì, nhãn mác và còn hạn sử dụng theo quy định của nhà sản xuất.
• Yêu cầu đối với lợn đực giống khai thác tinh: Lợn đực giống được sử dụng để lấy tinh dịch phục vụ khảo nghiệm phải là những cá thể khỏe mạnh, không mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có lý lịch rõ ràng và chất lượng tinh dịch nguyên khai đạt các chỉ tiêu sinh lý tiêu chuẩn (thể tích, mật độ, hoạt lực tiến thẳng và tỷ lệ tinh trùng dị hình trong giới hạn cho phép).
• Yêu cầu về trang thiết bị và môi trường phòng thí nghiệm: Phòng thí nghiệm thực hiện kiểm định phải đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học, được trang bị đầy đủ máy móc chuyên dụng đã được hiệu chuẩn như kính hiển vi có bàn ấm, máy đo pH, máy đo áp suất thẩm thấu, tủ ấm và tủ bảo quản tinh chuyên dụng (duy trì nhiệt độ ổn định từ 15 độ C đến 18 độ C).