Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9112:2011 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F8 Thịt và sản phẩm thịt biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật cốt lõi đối với trạm sản xuất tinh lợn nhằm đảm bảo an toàn dịch bệnh và chất lượng tinh dịch phục vụ công tác thụ tinh nhân tạo.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định cụ thể các yêu cầu kỹ thuật đối với các trạm sản xuất tinh lợn trên phạm vi cả nước.
• Đối tượng áp dụng bao gồm tất cả các tổ chức, cá nhân, cơ sở chăn nuôi có hoạt động sản xuất, khai thác, xử lý, pha loãng, đóng gói và bảo quản tinh lợn phục vụ mục đích thương mại hoặc sử dụng nội bộ.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này là cơ sở pháp lý và kỹ thuật bổ trợ không thể tách rời. Khi các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc thay thế thì áp dụng theo phiên bản mới nhất.
• Tiêu chuẩn liên quan trực tiếp bao gồm các quy định về chất lượng tinh lợn pha loãng, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về điều kiện vệ sinh thú y đối với các cơ sở chăn nuôi và sản xuất con giống.

- Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Để đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng, tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn xác cho các thuật ngữ chuyên ngành:

• Trạm sản xuất tinh lợn: Là cơ sở tập trung thực hiện quy trình khép kín từ nuôi dưỡng lợn đực giống, khai thác tinh dịch, kiểm tra đánh giá chất lượng, pha loãng, đóng gói cho đến bảo quản và phân phối tinh lợn.
• Lợn đực giống khai thác tinh: Những cá thể lợn đực đã qua tuyển chọn nghiêm ngặt về ngoại hình, gia phả, khả năng sinh trưởng và chất lượng tinh dịch, được nuôi dưỡng chuyên biệt để lấy tinh.
• Tinh dịch nguyên chất: Chất dịch sinh dục được phóng ra trực tiếp từ lợn đực giống trong quá trình khai thác, chưa qua bất kỳ công đoạn xử lý hay pha loãng nào.
• Tinh lợn pha loãng: Sản phẩm thu được sau khi phối trộn tinh dịch nguyên chất với môi trường pha loãng chuyên dụng theo tỷ lệ thích hợp nhằm duy trì sức sống và khả năng thụ tinh của tinh trùng trong một khoảng thời gian nhất định.

- Yêu cầu kỹ thuật đối với địa điểm và bố trí mặt bằng (Điều 4)

• Vị trí địa lý: Trạm sản xuất phải được xây dựng tại khu vực cao ráo, dễ thoát nước, cách xa các nguồn ô nhiễm môi trường, khu dân cư tập trung, trường học, bệnh viện, chợ buôn bán động vật và các trang trại chăn nuôi khác theo đúng khoảng cách an toàn sinh học quy định.
• Hệ thống tường rào: Phải có tường rào kiên cố bao quanh toàn bộ khuôn viên trạm để ngăn chặn sự xâm nhập của người lạ, động vật hoang dã và các tác nhân truyền bệnh từ bên ngoài.
• Phân khu chức năng: Mặt bằng trạm phải được quy hoạch thành các khu vực riêng biệt, có lối đi độc lập và được ngăn cách rõ ràng để tránh lây nhiễm chéo, bao gồm: Khu hành chính - văn phòng; Khu chăn nuôi lợn đực giống; Khu khai thác tinh dịch; Phòng thí nghiệm (pha chế, đóng gói); Khu cách ly kiểm dịch lợn mới nhập; Khu xử lý chất thải và nước thải.

- Yêu cầu về cơ sở vật chất và trang thiết bị (Điều 4)

• Chuồng nuôi lợn đực giống: Thiết kế chuồng phải đảm bảo mật độ nuôi thích hợp, thông thoáng tự nhiên hoặc có hệ thống thông gió cưỡng bức, ấm áp về mùa đông và mát mẻ về mùa hè. Nền chuồng phải bằng phẳng, không trơn trượt, dễ vệ sinh, tiêu độc khử trùng và có độ dốc thoát nước tốt.
• Phòng khai thác tinh: Phải bố trí liền kề với chuồng nuôi nhưng ngăn cách bằng cửa lùa. Trong phòng phải trang bị giá nhảy (lợn giả) chắc chắn, có thể điều chỉnh độ cao phù hợp với từng loại lợn đực. Nền phòng khai thác phải lót thảm cao su hoặc vật liệu chống trơn trượt để đảm bảo an toàn cho lợn và kỹ thuật viên.
• Phòng thí nghiệm (Lab): Phải là phòng kín, vô trùng, có hệ thống điều hòa nhiệt độ để duy trì nhiệt độ ổn định (thường từ 20 độ C đến 25 độ C). Trang thiết bị tối thiểu phải bao gồm: Kính hiển vi có độ phóng đại lớn để kiểm tra hoạt lực tinh trùng; Máy đo mật độ tinh trùng (hoặc phân tích tinh dịch tự động); Nồi hấp tiệt trùng dụng cụ; Tủ ấm; Tủ lạnh chuyên dụng bảo quản tinh; Cân điện tử độ chính xác cao; Máy đóng gói liều tinh.

- Yêu cầu về nhân sự và quản lý vận hành (Điều 4)

• Trình độ chuyên môn: Cán bộ phụ trách kỹ thuật của trạm phải có bằng cấp chuyên môn từ trung cấp trở lên thuộc ngành chăn nuôi, thú y hoặc công nghệ sinh học. Công nhân trực tiếp khai thác và pha chế tinh phải được đào tạo, tập huấn và cấp chứng chỉ về kỹ thuật thụ tinh nhân tạo cho lợn.
• Vệ sinh dịch tễ: Nhân viên làm việc tại trạm phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình khử trùng trước khi vào khu vực sản xuất. Phải trang bị đầy đủ bảo hộ lao động riêng biệt cho từng khu vực (quần áo, ủng, găng tay, khẩu trang) và không được mang ra ngoài phạm vi trạm.

- Yêu cầu về quản lý lợn đực giống (Điều 4)

• Nguồn gốc và chất lượng giống: Lợn đực giống đưa vào khai thác phải có lý lịch, nguồn gốc rõ ràng, được cấp chứng nhận chất lượng giống của cơ quan có thẩm quyền. Lợn phải đạt các chỉ tiêu về ngoại hình, thể chất khỏe mạnh, không bị dị tật cơ quan sinh dục.
• Kiểm soát dịch bệnh: Trước khi nhập trạm, lợn đực giống phải được nuôi cách ly kiểm dịch ít nhất 30 ngày và có kết quả xét nghiệm âm tính với các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như: Dịch tả lợn cổ điển, Tai xanh (PRRS), Lở mồm long móng (FMD), Giả dại (Aujeszky) và Brucellosis. Định kỳ hàng năm phải tiến hành tiêm phòng và xét nghiệm giám sát dịch bệnh theo quy định thú y.
• Chế độ khai thác tinh: Phải xây dựng lịch khai thác tinh khoa học, phù hợp với độ tuổi và thể trạng của từng con đực (thông thường từ 1 đến 2 lần/tuần đối với lợn trưởng thành) để đảm bảo chất lượng tinh dịch tốt nhất và kéo dài tuổi thọ khai thác của lợn giống.