Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11510:2016 (hoàn toàn tương đương với ISO 11747:2012) là văn bản kỹ thuật quy định phương pháp xác định khả năng chịu ép đùn của hạt gạo sau khi nấu. Đây là một chỉ số vật lý quan trọng giúp đánh giá chất lượng, độ cứng, độ dẻo và đặc tính kết cấu của cơm sau khi nấu chín, phục vụ đắc lực cho công tác kiểm nghiệm, nghiên cứu chọn tạo giống và chế biến lương thực.

Thông tin chung về văn bản:

• Tên tiêu chuẩn: Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11510:2016 (ISO 11747:2012) về Gạo - Xác định khả năng chịu ép đùn của hạt sau khi nấu.
• Số hiệu, Cơ quan ban hành, Ngày ban hành, Ngày áp dụng, Tình trạng hiệu lực: Chưa có thông tin cụ thể được cung cấp trong tài liệu trích xuất.

Nội dung cốt lõi của Phần mở đầu và các Điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4):

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp cụ thể để xác định khả năng chịu ép đùn của các hạt gạo (bao gồm cả gạo đã xát vỏ và gạo lật) sau khi được nấu chín trong các điều kiện tiêu chuẩn.
• Phương pháp này được thiết kế để áp dụng cho tất cả các giống gạo, giúp đánh giá khách quan đặc tính cơ lý của cơm, từ đó hỗ trợ việc phân loại chất lượng gạo thương phẩm trên thị trường.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Quy định danh mục các tài liệu viện dẫn cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn. Các tài liệu này thường bao gồm các tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế về lấy mẫu gạo, xác định độ ẩm của hạt và các quy trình chuẩn bị mẫu thử liên quan nhằm đảm bảo tính đồng bộ, chính xác và có thể tái lập của kết quả thử nghiệm.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

• Làm rõ các khái niệm chuyên ngành được sử dụng xuyên suốt trong tiêu chuẩn, đặc biệt là định nghĩa về "khả năng chịu ép đùn" (resistance to extrusion) của hạt gạo sau khi nấu.
• Thống nhất cách hiểu về các trạng thái vật lý của hạt gạo trước, trong và sau quá trình gia nhiệt để tránh các sai lệch hoặc hiểu lầm trong quá trình thực hiện phép đo thực tế.

- Điều 4: Nguyên tắc của phương pháp

• Nguyên tắc của phép thử dựa trên việc nấu một lượng mẫu gạo xác định với một thể tích nước và thời gian nấu được kiểm soát nghiêm ngặt theo quy trình chuẩn hóa.
• Sau khi nấu chín và để nguội trong điều kiện quy định, mẫu cơm được chuyển vào buồng thử nghiệm của thiết bị đo kết cấu chuyên dụng (texture analyzer).
• Tiến hành tác dụng một lực cơ học để ép đùn mẫu cơm qua một đĩa đục lỗ hoặc hệ thống lưới tiêu chuẩn. Lực tối đa hoặc công cần thiết để thực hiện quá trình ép đùn này sẽ được ghi lại tự động, từ đó biểu thị khả năng chịu ép đùn của hạt gạo sau khi nấu.