Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11156-5:2015 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 7507-5:2000, quy định về phương pháp hiệu chuẩn bể trụ đứng bằng phương pháp đo dải khoảng cách quang điện bên ngoài (EODR). Đây là một phần quan trọng trong bộ tiêu chuẩn về dầu mỏ và sản phẩm dầu mỏ dạng lỏng, giúp xác định chính xác dung tích của các bể chứa hình trụ đứng không có lớp cách nhiệt, có đường kính lớn hơn 5 mét bằng công nghệ đo đạc quang điện hiện đại.

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp hiệu chuẩn các bể hình trụ đứng không cách nhiệt có đường kính lớn hơn 5 m, sử dụng thiết bị đo khoảng cách quang điện ngoài (EODR) để xác định các kích thước bên ngoài của bể, từ đó tính toán dung tích bên trong của bể chứa ở các mức chiều cao khác nhau.
• Phương pháp này có thể áp dụng hiệu quả cho các bể có độ lệch so với phương thẳng đứng, miễn là các độ lệch này được đo lường và hiệu chỉnh một cách chính xác theo các quy định kỹ thuật liên quan.
• Tiêu chuẩn không áp dụng cho các bể chứa có lớp cách nhiệt bên ngoài hoặc các bể có cấu trúc đặc biệt không cho phép tiếp cận đo đạc quang điện từ bên ngoài một cách an toàn và chính xác.

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác và đồng bộ, cần viện dẫn và kết hợp với các tài liệu tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế liên quan sau đây:

• TCVN 11156-1 (ISO 7507-1) về phương pháp đo đai (strapping method) để xác định kích thước bể chứa.
• TCVN 11156-4 (ISO 7507-4) về phương pháp đo dải khoảng cách quang điện bên trong bể.
• Các tiêu chuẩn đo lường quốc tế khác về hiệu chuẩn thiết bị quang học và xử lý sai số số liệu đo đạc thực địa.

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa cốt lõi nhằm thống nhất cách hiểu và áp dụng trong quá trình thực hiện hiệu chuẩn bể chứa:

• Thiết bị đo khoảng cách quang điện (EODR - Electro-optical distance-ranging): Thiết bị sử dụng sóng điện từ (thường là tia hồng ngoại hoặc tia laser) để đo khoảng cách từ thiết bị đến một điểm mục tiêu được xác định trên thành bể.
• Khoảng cách nghiêng (Slope distance): Khoảng cách đo trực tiếp từ tâm của thiết bị đo đến điểm mục tiêu trên thành bể chứa.
• Khoảng cách ngang (Horizontal distance): Khoảng cách được tính toán trên mặt phẳng nằm ngang từ trục đứng của thiết bị đến điểm mục tiêu.
• Điểm tham chiếu (Reference point): Điểm cố định trên bể hoặc nền đất được sử dụng làm mốc để thiết lập hệ tọa độ đo lường.

Nguyên lý của phương pháp dựa trên việc thiết lập một hoặc nhiều trạm đo bên ngoài bể, sử dụng thiết bị EODR kết hợp với thiết bị đo góc (kinh vĩ hoặc toàn đạc điện tử) để xác định tọa độ cực của các điểm trên thành bể chứa. Từ các dữ liệu khoảng cách và góc đo được, tiến hành tính toán bán kính và đường kính của từng vòng bể tại các độ cao khác nhau.

Các yêu cầu kỹ thuật đối với thiết bị đo lường bao gồm:

• Độ chính xác của thiết bị EODR: Thiết bị đo khoảng cách phải có độ chính xác cực cao, sai số cho phép không vượt quá giới hạn quy định (thường là dưới 1 mm đối với khoảng cách ngắn).
• Thiết bị đo góc: Máy toàn đạc hoặc máy kinh vĩ phải có độ phân giải góc cao, đảm bảo đo chính xác góc ngang và góc đứng để tính toán tọa độ không gian của các điểm đo trên thành bể.
• Tấm phản xạ (Reflecting targets): Sử dụng các tấm phản xạ chuyên dụng hoặc đo trực tiếp không cần gương (nếu thiết bị hỗ trợ và đảm bảo độ chính xác) để định vị chính xác các điểm đo trên bề mặt tôn thành bể.
• Hiệu chuẩn thiết bị: Tất cả các thiết bị đo lường quang điện và đo góc phải được hiệu chuẩn định kỳ và có chứng nhận hiệu chuẩn còn hiệu lực trước khi tiến hành đo đạc thực tế tại hiện trường.